VII SA/Wa 2222/10

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 2222/10 ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić E. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Razem ze skargą do Sądu wpłynęły na formularzu PPF wniosek E. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż E. J. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 4 560 zł. Posiadany majątek obejmuje spółdzielcze prawo własności do lokalu o pow. 53 m2. Wnioskodawca podał, że posiada samochód osobowy Hyundai Atos z 1999 r. o wartości około 7 000 zł. Miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie: czynsz 425 zł., energia 111 zł., gaz 42 zł., telefony 61 zł., internet 45 zł., ubezpieczenie mieszkania 10 zł., ubezpieczenie samochodu 58 zł., leki 202 zł., leczenie 200 zł., środki czystości 50 zł., paliwo 100 zł., prasa, oświata, kultura 50 zł. Wnioskodawca dodał, ze jest inwalidą II grupy, podobnie jak żona. Żona posiada ponadto połowę domu po rodzicach o pow. 90 m2, 50 tys. zł. otrzymanych w spadku oraz 320 akcji pracowniczych PZU. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej zw. p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Charakter wyjątkowy tej instytucji oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. J. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Wnioskodawca posiada mieszkanie własnościowe spółdzielcze o pow. 54 m2, dochód z którego się utrzymuje wraz z małżonką to 4 560 zł. W niniejszym postanowieniu wnioskodawca jest reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru. Okoliczności te wskazuja, że strona posiada środki nie tylko na bieżące utrzymanie, ale potrafi zgromadzić oszczędności, które może przeznaczyć chociażby na opłacenie zawodowego pełnomocnika. Świadczy to o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Należy nadmienić, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 200 zł. i koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem strony w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to wpis za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenia wniosku o uzasadnienie –100 zł, ew. skarga kasacyjna 100 zł. opłaty kancelaryjne za odpisy). Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić 200 zł wpisu sądowego oraz ewentualne na tym etapie pozostałe inne koszty sądowe i odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.