VII SA/Wa 2223/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-28

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie wykonane od strony ulicy, o wysokości powyżej 2,20 m, stanowi obiekt budowlany wymagający zgłoszenia, a jego samowolne wybudowanie uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Ogrodzenie wykonane od strony ulicy, o wysokości powyżej 2,20 m, stanowi obiekt budowlany lub urządzenie budowlane wymagające zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Samowolne wybudowanie takiego ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia uzasadnia obligatoryjne orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od tego, czy jest ono uznane za obiekt budowlany czy urządzenie budowlane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia z siatki na słupkach metalowych, wykonanego od strony działek przylegających do ulicy. Organ I instancji uznał ogrodzenie za obiekt budowlany wymagający zgłoszenia, którego brak uzasadniał nakaz rozbiórki. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że ogrodzenie wykonano od strony ulicy bez zgłoszenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, kwestionując status ogrodzenia jako samodzielnego obiektu budowlanego oraz podnosząc kwestie związane z pierwotnym właścicielem nieruchomości i brakiem związku D. S. z budową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skarg D. S., D. S. oraz R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia skargi oddala. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – nakazał D. S. dokonanie rozbiórki ogrodzenia z siatki na słupkach metalowych od strony działek nr [...] i [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonych w październiku 1999 r. i listopadzie 2001 r. ustalono, że pomiędzy nieruchomością przy ulicy [...][...] i ulicy [...][...]znajdują się dwie niezabudowane działki o numerach ewidencyjnych [...]i [...] przylegające do ulicy [...]. D. S., współwłaściciel działki przy ulicy [...][...] wykonał samowolnie ogrodzenie tych działek w 1999 r. Organ I instancji stwierdził, że ogrodzenie stanowi obiekt budowlany, na którego wybudowanie wymagane jest zgłoszenie do organu administracji architektoniczno – budowlanej zgodnie z art. 30 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ inwestor zgłoszenia nie dokonał – wydanie nakazu rozbiórki jest zasadne. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania D. S. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane od strony ulicy bez dokonania zgłoszenia. W opinii organu odwoławczego sporne ogrodzenie nie jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym, lecz samodzielnym obiektem budowlanym – zasadniczą funkcją ogrodzenia jest oddzielenie od innych sąsiednich terenów, a w szczególności od drogi publicznej. Z tych względów organ II instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego, który to przepis wprowadza automatyzm orzekania rozbiórki określonego obiektu budowlanego lub jego części, o ile inwestor dopuścił się samowoli budowlanej i zrealizuje obiekt bez dopełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania D. S. organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że była ona zawiadomiona o toczącym się postępowaniu w sprawie samowolnego wybudowania ogrodzenia, a zatem nie można przyjąć, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli D. i D. S. i R. S. D. i D. S. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 kpa poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przez to oparcie się na chybionych przesłankach interpretacji art. 30 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skarżący podali, że niezrozumiałe jest, iż organy nadzoru przyjęły, że ogrodzenie jest samodzielnym obiektem budowlanym. Ponadto decyzja obciąża jedynie D. S. i wprowadza pojęcie wobec niego samowoli budowlanej pomijając fakt, że powstanie prowizorycznego ogrodzenia miało miejsce za życia właścicielki nieruchomości K. M., która miała prawo dokonać rekonstrukcji i spornego obiektu. D. S. natomiast nie miał żadnego "styku" z tymi działaniami i niezrozumiałe jest kierowanie do niego jakichkolwiek roszczeń administracyjnych. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Również o uchylenie zaskarżonej decyzji wniósł R. S. gdyż zdaniem jego stanowi ona przejaw rażącego naruszenia prawa i "daje obraz nieprawdopodobnej wręcz niekompetencji urzędników pionu nadzoru budowlanego". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Bezspornym jest, że przedmiotowe ogrodzenie powstało w 1999 r., co wynika z protokołów oględzin [...] kwietnia 1999 r. rozpoczęto budowę ogrodzenia, zabetonowano 14 słupków z rur stalowych i furtkę stalową, [...] listopada 1999 r. – ogrodzenie było już całe/. Z protokołów tych wynika też, że inwestorem ogrodzenia był D. S., który sam przyznał, że jedynie "odnowił ogrodzenie". Fakt ten został potwierdzony w dniu [...] lutego 2007 r. na rozprawie zarówno przez samą skarżącą, jak i uczestników postępowania. "Ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Aby urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 ww. ustawy, podlegało regulacjom tego prawa, musi ono stanowić bądź to część obiektu budowlanego, z którym jest związane, bądź stanowić samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego". /por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt IV SA 1840/03 Lex nr 164468/. Należy więc uznać zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem budowlanym, zaś niezabudowanej – obiektem budowlanym. Niezależnie jednak czy będzie ono uznane za urządzenie budowlane czy obiekt budowlany – zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego – wymaga zgłoszenia. Artykuł ten stanowi: zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m. Ulica [...], od której dokonano ogrodzenia została zakwalifikowana jako droga lokalna miejska, a obecnie jako droga gminna, co wynika z Uchwały nr 245 Rady Narodowej z dnia 26 maja 988 r. /Dz.U. nr 17 poz. 186/. Zatem wykonanie ogrodzenia nieruchomości znajdującej się przy tak zakwalifikowanej ulicy wymaga zgłoszenia. Przepis art. 48 Prawa budowlanego zarówno w dacie orzekania, jak i powstania samowoli był restrykcyjny i stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Tak więc przepis ten nakładał na organ administracji obligatoryjny nakaz orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego powstałego w warunkach samowoli. Niedopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – jako niezasadną, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło