VII SA/Wa 2223/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-06
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, jeśli inwestor nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów do legalizacji, mimo że spór o przebieg granic działek mógł wpływać na możliwość dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 49b, nakazując rozbiórkę obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Niewykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skutkuje obligatoryjnym wydaniem decyzji o rozbiórce. Spór o przebieg granic działek nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o rozbiórce, gdy legalizacja obiektu jest niemożliwa z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego (piwniczki) wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, częściowo na działce sąsiedniej. Inwestor nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów do legalizacji, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, błędne ustalenie daty budowy oraz lokalizacji obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 23) zwanej dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2016r. poz.290 ) zwanej dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania G.G. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) Nr [...] z dnia[...].05.2016r., znak: [...] nakazującą G.G. rozbiórkę budynku gospodarczego (piwniczki) zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] i [...] w miejscowości N. gmina R. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu[...].08.2014r. na terenie działki ew. nr [...] obręb N., stwierdzono wybudowanie budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej, pokrytego dachówką o wymiarach 4,24 x 2,75. Ustalono, że część budynku została zlokalizowana na działce ewid. nr [...] stanowiącej własność K.M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego za wiążącą datę przyjął zeznania złożone do protokołu z dnia [...] czerwca 2011 r., w rozprawie przed Sądem Rejonowym w W., sygn. akt[...] , tj. 1997r. Przedmiotowy budynek gospodarczy (piwniczka), został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez zgłoszenia wymaganego przepisem art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., co skłoniło organ do zastosowania przepisu art. 49b ustawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia[...].01.2016r. znak:[...], nałożył na G.G. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, dokumentów o których mowa w art. 49b ustawy Prawo budowlane.
Inwestor przedłożył wymagane dokumenty, za wyjątkiem oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, jak również mapy podziałowe potwierdzały fakt, że budynek gospodarczy zrealizowany został częściowo na działce należącej obecnie do inwestora. Biorąc powyższe pod uwagę, organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor zarówno w trakcie budowy, jak również w trakcie prowadzonego postępowania nie posiada umocowania do dysponowania częścią nieruchomości stanowiącą działkę ewid. nr [...] należącą do K.M.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę, iż inwestor wybudował budynek gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak również nie wykonał obowiązku przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów nałożonych postanowieniem Nr [...] z dnia[...].01.2016r., nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego obiektu na podstawie a przesłanka określona w art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust 3. Prawa budowlanego.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego uznać należy za prawidłowe. W świetle zeznań z dnia[...].06.2011 r. przyjął, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w 1997 r. zatem prawidłowo zastosowanie w niniejszej sprawie będą mieć przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezsporne jest że inwestor nie zgłosił zamiaru budowy przedmiotowego obiektu do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, ani nie dysponuje pozwoleniem na jego budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania budowa przedmiotowego budynku gospodarczego objęta była wymogiem dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
W związku z powyższym ,zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy słusznie uznał, że powstał on w warunkach samowoli budowlanej a skoro inwestor nie przedłożył wymaganego dokumentu jakim jest oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to organ powiatowy był zobligowany do zobowiązania inwestora do rozbiórki obiektu.
G.G. zaskarżając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 w zw. z 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne ustalenie, że piwnica została pobudowana w 1997 r., naruszenie przepisów postępowania tj. art 8 kpa poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa i pominięcia zasad współżycia społecznego i dobra jednostki,art. 80 kpa przez wybiórczą i dowolną ocenę przez organ administracji materiału dowodowego poprzez pominięcie istotnych kwestii przy uznaniu prawidłowości wydanej decyzji, w tym również bezpodstawne przyjęcie, że okoliczności faktyczne wskazujące na samowolę budowlaną zostały udowodnione.
W ocenie skarżącej organ bezkrytycznie przyjął datę wybudowania obiektu a ponadto zdaniem Skarżącej nie jest prawdą, że budynek gospodarczy jest w połowie usytuowany na działce nr ew. [...] i [...]. Skarżąca podkreśliła, że z uwagi na trwający nadal spór co do przebiegu granic pomiędzy działkami, nie jest zasadne wydanie decyzji o rozbiórce piwnicy w takich okolicznościach sprawy tj przed dokonaniem ostatecznej stabilizacji granic.
W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) dalej ppsa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) Nr [...] z dnia[...].05.2016r., znak: [...]nakazującą G.G. rozbiórkę budynku gospodarczego (piwniczki) zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] i [...] w miejscowości N. gmina R. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ponieważ Skarżąca nie wykonał obowiązku przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów nałożonych postanowieniem Nr [...] z dnia[...].01.2016r.
W ocenie Sądu, przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego uznać należy za prawidłowe. W świetle zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego prawidłowo przyjęto że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w 1997 r. zatem prawidłowo zastosowanie w niniejszej sprawie będą mieć przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Ponadto w sprawie bezsporne jest że inwestor nie zgłosił zamiaru budowy przedmiotowego obiektu do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, ani nie dysponuje pozwoleniem na jego budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania budowa przedmiotowego budynku gospodarczego objęta była wymogiem dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
W związku z powyższym ,zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że powstał on w warunkach samowoli budowlanej. Skoro zatem skarżący nie dokonał zgłoszenia budowy garażu, to organy nadzoru budowlanego, jak najbardziej zasadnie, wszczęły procedurę legalizacyjną z art. 49b Prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią art. 49b ust. 1 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego).
W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego).
Organ I instancji prawidłowo dążąc do legalizacji spornego obiektu nałożyły na właścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący pomimo nałożenia na niego obowiązków wynikających z art. 49b ust. 2 umożliwiających legalizację obiektu nie przedłożył wymaganego dokumentu jakim jest oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skutkiem niewykonania nałożonego obowiązku było stosownie do art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego zastosowanie regulacji zawartej w art. 49b ust. 1 powołanej ustawy i orzeczenie nakazu rozbiórki. Bez znaczenia w świetle powyższych rozważań pozostaje argumentacja skargi, że niewykonanie obowiązków było spowodowane sporem co do przebiegu granic pomiędzy działkami.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu Skarżącej nie doszło do naruszenia art. art. 7, art. 8, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i ust. 3 P.b. Jeśli bowiem legalizacja a priori nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 49b ust. 2 P.b. obwarowania wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 P.b. budowlane mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 69/97, LEX nr 46680.
Stosownie zaś do treści art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 81 k.p.a. organy administracji, wbrew twierdzeniom skarżących, podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 i 107 § 3 k.p.a.). Organy nadzoru wykazały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wskazania okresu budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło