VII SA/Wa 2224/14

WyrokWSA w Warszawie2015-07-01

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę szlabanu, nie wykazując w sposób jednoznaczny, że nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, ma obowiązek jednoznacznie wykazać, że nie istnieje techniczna ani prawna możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Samo hipotetyczne stwierdzenie o potencjalnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego nie jest wystarczające do uzasadnienia tak dolegliwej sankcji, jaką jest nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. i A. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę szlabanu wybudowanego samowolnie na działce drogowej. Szlaban, stanowiący urządzenie budowlane, został postawiony w 2013 r. na działce stanowiącej własność Miasta. Skarżący argumentowali, że szlaban nie stwarza zagrożenia i znajduje się na działce w ich współużytkowaniu wieczystym, służącej jako droga dojazdowa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. S. i E. S.kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409) po rozpatrzeniu odwołania E. S. i A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dnia [...] czerwca 2014 r., nakazującej właścicielowi nieruchomości – Miastu [...]rozbiórkę szlabanu, wybudowanego samowolnie na działce drogowej nr ewid. [...]z obrębu [...], łączącej ul. [...] z ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż w związku z pismem A. J. w sprawie ustalenia legalności budowy szlabanu na drodze łączącej ul. [...] z ul. [...] w [...], na działce drogowej o nr. ewid. [...] z obrębu [...], przedstawiciel PINB [...]dokonał w dniu 11 marca 2014 r. oględzin. Podczas wizji ustalił, że na nieruchomości położonej, pomiędzy ul. [...] i ul[...]w [...] usytuowana jest droga wewnętrzna, stanowiąca dojazd do segmentów mieszkalnych. Wybudowano na niej szlaban konstrukcji stalowej o długości 3,30 m i wysokości 0,90 m, który stanowi urządzenie budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Przegradza on drogę i może stanowić utrudnienie dla przejazdu straży pożarnej. W toku postępowania ustalono, że właścicielem działki drogowej bez nazwy o nr ewid. [...]z obrębu [...]jest Miasto [...], a szlaban na terenie w/w nieruchomości postawiono w 2013 r. w warunkach samowoli budowlanej. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznając, że szlaban, wybudowany samowolnie na działce o nr ewid. [...]z obrębu [...]łączącej ul. [...] z ul. [...] w [...] może powodować niebezpieczeństwo lub utrudnienie w ruchu drogowym nakazał właścicielowi nieruchomości – Miastu [...]rozbiórkę w/w urządzenia. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Wskazał, że stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Mając na uwadze fakt, iż wybudowanie ogrodzenia przy drodze wewnętrznej, do której ma dostęp nieograniczona liczba osób również wymaga zgłoszenia organowi nadzoru budowlanego, nie ulega wątpliwości, że budowa szlabanu na działce drogowej łączącej ul. [...] z ul. [...] w [...] winna być poprzedzona dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi administracyjno – budowlanemu. Stwierdzona samowola budowlana, co do zasady podlega legalizacji jednakże w niniejszej sprawie nie jest ona możliwa bowiem nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Szlaban przegradzający drogę dojazdową i stanowiący element działki drogowej nr [...]może bowiem powodować niebezpieczeństwo w ruchu drogowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli E. S. i A. S. Wskazali, że działka ewidencyjna nr. [...] o pow. 1190 m2 znajduje się we współużytkowaniu wieczystym właścicieli nieruchomości budynkowych przy ul. [...]oraz ul. [...]i stanowi wewnętrzną drogę dojazdową do drogi gminnej. Ponieważ jest ona często wykorzystywana przez samochody ciężarowe poruszające się po osiedlu za zgodą współużytkowników wybudowali sporny szlaban. Ma on wysokość ok. 0,90 m i w całości usytuowany jest na działce [...]. Nie stwarza zasadnego zagrożenia i nie ogranicza możliwości korzystania z drogi. Dodatkowo na rozprawie skarżący A. S. oświadczył, że szlaban nie jest zamknięty na kłódkę ani też elektronicznie. Opuszczona przegroda może być przez każdego i w każdym czasie podniesiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego [...], którą orzeczono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz 1409 ze zm.) rozbiórkę szlabanu usytuowanego na działce nr [...] z obrębu [...]. Przypomnieć w związku z tym należy, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 wskazanego przepisu, a zatem gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (por. red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012, s. 491). Orzeczony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki powinien być zatem poprzedzony wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym mającym na celu ustalenie, czy w istocie nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa. Dlatego obowiązkiem organu jest jednoznaczne wykazanie, że nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero brak możliwości doprowadzenia spornego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem dawałby podstawę do wydania decyzji rozbiórkowej, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlane. Nakaz rozbiórki jest bowiem najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów budowlanych. Dlatego też wydając decyzję nakazującą rozbiórkę organ ma obowiązek rozważyć wszystkie możliwości przewidziane przez prawo pozwalające na zalegalizowanie obiektu budowlanego bądź wykonanych robót budowlanych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, że wybudowana przegroda nie jest urządzeniem budowlanym, a stanowi fragment ogrodzenia działki nr [...]i jego legalizacja powinna być przeprowadzona z zastosowaniem art. 51 ust 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawo budowlanego. Niemniej jednak z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. nie wykazał czy ze względu na konstrukcję i funkcję jaką pełni, a także materiały budowlane z jakich zostało wykonane stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu na drodze. Zdaniem Sądu dla uzasadnienia nakazu rozbiórki nie jest wystarczające gołosłowne stwierdzenie, iż wykonana przegroda "może powodować niebezpieczeństwo w ruchu drogowym". Takie hipotetyczne stwierdzenie nie spełnia wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie zbadanie możliwości doprowadzenia wykonanych przez skarżących robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z uwzględnieniem konstrukcji ogrodzenia i w zależności od poczynionych ustaleń wydanie decyzji merytorycznej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 p.p.s.a (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło