VII SA/Wa 2225/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i E. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii postanawia: 1. przyznać B. K. i E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 18 października 2011 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku B. K. i E. K. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż B. K. i E. K. prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Wnioskodawcy utrzymują się z emerytury E. K. w wysokości 2771,04 zł netto. B. K. i S. K. są osobami bezrobotnymi. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 63,92 m2 oraz działkę siedliskową o pow. 0,44 ha. Strona ponosi koszty związane ze spłatą trzech kredytów zaciągniętych na: - cele mieszkaniowe w kwocie 13 000 zł., - sprzęt sportowy, tj. stół do tenisa w kwocie 554 zł., - cele bieżące w kwocie 5 000 zł. Do stałych miesięcznych wydatków strona zaliczyła opłaty na spłatę kredytów 800 zł., na transport 200 zł., inne opłaty (energię, gaz, telefon, wywóz szamba, wodę, podatki, ubezpieczenia), w łącznej kwocie 1200 zł. Strona ma na utrzymaniu 5 psów. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2011 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Pismem z dnia 3 listopada 2011 r. skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia, zwracając się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazali, że zakupu na kredyt dokonali w czasie, gdy nie mieli wobec Sądu żadnego zobowiązania i nie wiedzieli, iż będą potrzebne środki na ponoszenie kosztów sądowych. Zauważyli, że zakup stołu do tenisa (najtańszego modelu na rynku) nie jest dobrem luksusowym, a spowodowany był względami zdrowotnymi i ekonomicznymi. Wyjaśnili, iż w najbliższej okolicy nie ma żadnego ośrodka sportowego, a wszelkie zajęcia sportowo-rehabilitacyjne mogą być prowadzone w miejscowości odległej o ok. 30 km, przy czym dojazdy na takie zajęcia stanowiłyby wydatek w kwocie 20 zł na osobę, na który nie mogliby sobie pozwolić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całości następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie, oceniając sytuację finansową skarżących należy uznać, że nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajdują się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przesłankę zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków. Strona uzyskująca stały dochód miesięczny co do zasady nie pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Przyznanie prawa pomocy nie może być bowiem nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie, porównując wysokość miesięcznych dochodów oraz wysokość miesięcznych wydatków skarżących, należy stwierdzić, iż nie są oni w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł. Stanowiłoby to wydatek przewyższający rzeczywiste możliwości płatnicze skarżących. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się bowiem z emerytury w wysokości 2771 zł. netto, co daje 923,67 zł w przeliczeniu na jedną osobę. Ponieważ strona skarżąca nie posiada oszczędności, uiszczenie wpisu sądowego od skargi może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej rodziny, powodując uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Jednocześnie stwierdzić należy, że skarżących stać jest na poniesienie pozostałych kosztów sądowych, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania. Skoro bowiem strona ma możliwość zaciągania kredytów konsumpcyjnych, posiada płynność finansową i nie znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej sytuacji, uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych przyczyn uznano za zasadne, aby przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Sąd uznał bowiem, iż skarżący są w stanie ponieść pozostałe, ewentualne koszty postępowania sądowego, tj. opłaty kancelaryjne, koszty postępowania zażaleniowego i kasacyjnego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.