VII SA/Wa 2226/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-20
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych przez sąd dokumentów i wyjaśnień. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem pomimo wezwań stanowi podstawę do odmowy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca przedstawiła ogólne informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na niskie dochody z alimentów i pożyczek oraz spłatę kredytu hipotecznego. Sąd wezwał ją do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak wnioskodawczyni nie wykonała tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem. Utrzymują się z alimentów na syna (renta alimentacyjna z Funduszu Alimentacyjnego) w wysokości 500 zł. oraz z pożyczek od ojca wnioskodawczyni, które to pożyczki wnioskodawczyni będzie musiała zwrócić w okresie późniejszym. Wnioskodawczyni spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 450 zł. Wskazała, że łącznie stałe opłaty życiowe wynoszą 550 zł. Jest osobą bezrobotną, nie otrzymującą zasiłku dla bezrobotnych. Posiada dom o pow. 120 m2 (obciążony kredytem). Leczy się neurologicznie. Syn wg oświadczenia się uczy. Wnioskodawczyni wskazała, że cała renta syna jest przeznaczana na jego utrzymanie – 300 zł. na żywność, 100 zł. ubrania, 50 zł. środki higieny, 80 zł wydatki szkolne.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 22 lutego br. wydanego w trybie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną,
- udokumentowania otrzymywania przez syna świadczenia alimentacyjnego oraz jego wysokości (np. nadesłanie kopii decyzji przyznającej świadczenie, ew. kopii wyciągu ze stanu konta na którym wyszczególnione byłoby ww. świadczenia),
- wskazania w jakiej wysokości wnioskodawczyni ma obecnie zadłużenie u ojca z tytułu udzielanych jej pożyczek,
- nadesłania zaświadczenia o leczeniu neurologicznym, należało w nim zaznaczyć od jakiego okresu wnioskodawczyni się leczy,
- wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, należało w tym nadesłać kopie rachunku obsługującego kredyt wnioskodawczyni, z którego wynikałoby, że koszty spłaty ponosi ojciec wnioskodawczyni.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy wskazać, że skoro strona uchyla się od przedłożenia wyczerpującego i rzetelnego oświadczenia o sytuacji majątkowej i rodzinnej, to powinna liczyć się z tym, że orzekający referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Składanie niepełnych, niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych i siłą rzeczy stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło