VII SA/Wa 2226/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołań W. K. i A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie dołączonej do budynku gospodarczego wiaty na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w M. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, że wiata dobudowana do budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w M. została rozebrana. Zdaniem organu odwoławczego organ powiatowy prawidłowo umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na brak materialnoprawnych podstaw do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z przepisami k.p.a. w oparciu o zasady wynikające z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie było ogrodzenie, które zdaniem skarżącej stanowiło element wiaty. Organ powiatowy określił przedmiot postępowania jako zadaszenie na stalowych słupkach bez ścian bocznych. Ściany boczne wiaty stanowiło ogrodzenie działki. Organ odwoławczy badał przedmiot postępowania w zakresie określonym przez organ powiatowy, natomiast strona ma możliwość wystąpienia do organu powiatowego ze stosownym wnioskiem o zbadanie legalności w/w ogrodzenia w ramach odrębnego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. A. K. złożyła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem skarżącej błędne jest stanowisko organu umarzające postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nierozpatrzenie i niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżąca podkreśliła, że organ powiatowy określił przedmiot postępowania jako rozbudowę budynku gospodarczego o zadaszenie bez ścian bocznych. Skarżąca wskazała, że ściany boczne wiaty były trwale związane z zadaszeniem, nie z ogrodzeniem. W związku z powyższym demontaż samego zadaszenia nie może być uznany za demontaż wiaty. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi uznając podniesione zarzuty za bezzasadne i nie dające podstaw do ich uznania. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uwzględnił skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie dołączonej do budynku gospodarczego wiaty na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w M.. Zdaniem organów wiata została rozebrana, wobec czego postępowanie jest bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie nie ustaliły jednak istotnych okoliczności faktycznych, mogących mieć znaczący wpływ na wynik sprawy i przyjęły przedwcześnie, bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, że nie istnieje przedmiot postępowania. Zauważyć trzeba, że A. K. zarzuca organom nadzoru budowlanego, że nieprawidłowo określiły przedmiot postępowania (opierając się na treści protokołu oględzin z [...] lipca 2015 r.), przyjmując, że jest nim stalowa konstrukcja przykryta zadaszeniem, bez ścian bocznych. Skarżąca twierdzi, że sporny obiekt składał się z dachu wykonanego z blachy falistej przymocowanego do metalowej konstrukcji, betonowej posadzki, a także ze ścian bocznych z blachy falistej, które nieprawidłowo zostały potraktowane przez organy jako ogrodzenie, a które w rzeczywistości połączone są z metalową konstrukcją wiaty. A. K. podnosiła powyższe już w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., wnosząc w nim uwagi do treści protokołu oględzin z [...] lipca 2015 r., w którym przyjęto, że obiekt nie posiada ścian bocznych. Zarówno A. K., jak i W. K., zarzuty te ponawiały również w kolejnych pismach kierowanych do organów, w tym w odwołaniach od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., jak i od uprzednio wydanej w sprawie decyzji PINB w [...] z [...] października 2015 r. nr [...], uchylonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pomimo wielokrotnego podnoszenia przez strony powyższych kwestii, twierdzeń tych organy jednak nie zbadały. Organy nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji do argumentów podnoszonych przez strony, w tym do zarzutów, że nie rozebrano całości wiaty, pomimo, że to właśnie na założeniu o rozbiórce obiektu oparły decyzje wydane w przedmiocie umorzenia postępowania. Powyższe argumenty stron Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pominął całkowicie, organ odwoławczy natomiast stwierdził, że jest związany przedmiotem postępowania określonym przez organ I instancji jako zadaszenie na stalowych słupach bez ścian bocznych, wobec czego nie może powyższych zarzutów badać, a strona może wystąpić z odrębnym wnioskiem o zbadanie legalności ogrodzenia w ramach odrębnego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego każda sprawa administracyjna, która została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu przez organ II instancji. Obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oznacza, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz zobowiązany jest ponownie sprawę niejako "od nowa" rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., miał zatem obowiązek zbadać, czy organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, ale także czy prawidłowo określił przedmiot postępowania, zwłaszcza, że strony to kwestionowały, zarzucając, że sporna wiata składa się również ze ścian bocznych z blachy falistej, które nie zostały rozebrane, co powoduje, że demontaż samego zadaszenia nie może być uznany za rozbiórkę wiaty. Tymczasem organ odwoławczy zamiast tę kwestię wnikliwie wyjaśnić, uznał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wiaty za prawidłową, jednocześnie sugerując stronie możliwość wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie odrębnego postępowania w stosunku do tych elementów. Takie działanie organu jest niedopuszczalne, skoro nie wyjaśniono jednoznacznie, czy powyższe elementy z blachy falistej są częścią wiaty, będącej przedmiotem postępowania, jak twierdzi skarżąca, czy też ogrodzenia, jak przyjęły organy. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zapadły zatem bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a., nakładających na organ administracyjny obowiązek wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Bez jednoznacznego wyjaśnienia, co jest przedmiotem postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego, nie jest możliwe stwierdzenie, czy obiekt będący przedmiotem postępowania został rzeczywiście rozebrany. Ustalenia przyjęte przez organy w tym zakresie ocenić należy jako dowolne i naruszające art. 80 k.p.a. Decyzje wydane zostały również z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., który to przepis wymaga, aby organ zajął w uzasadnieniu decyzji stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnił jasno i wyczerpująco podjęte rozstrzygnięcie, po wszechstronnym rozpatrzeniu argumentów podnoszonych przez strony w trakcie postępowania. Pomijanie przez organy argumentów stron postępowania odnoszących się do istotnych okoliczności sprawy pozostaje przy tym w sprzeczności z wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasadą przekonywania określoną w art. 11 k.p.a.. Ujawnione naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ww. ustawy.