VII SA/Wa 2227/09

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2010r. po rozpoznaniu wniosku H. B. i Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. B. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić H. B. i Z. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. W dniu 4 lutego 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy H. B. i Z. B., w którym wnoszą o ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 19 lutego 2010r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z sześciu ostatnich miesięcy, - wskazanie jakie ponoszą miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu, (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie oraz edukację dzieci (żywność, odzież, itp.), - jakie ponoszą koszty utrzymania samochodu ( paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy), - czy uzyskują pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało, podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - czy Z. B. podejmuje próby znalezienia pracy, -czy Z. B. podejmuje prace dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, oraz do nadesłania: - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 8 marca 2010 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na wyżej wymienione pismo. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawcy nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, natomiast wnioskodawca jest osobą bezrobotną. W nadesłanych wyjaśnieniach podano, że wnioskodawca pomaga w prowadzeniu firmy przez małżonkę. Wnioskodawcy oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką dzieci. W formularzu podali, iż z działalności gospodarczej nie uzyskują żadnych dochodów. Wskazali we wniosku, że utrzymują się ze stypendiów córek w wysokości 124,00 złotych119,00 złotych z zasiłków rodzinnych . Wnioskodawcy zakreślili w formularzu, że posiadają 1/3 domu mieszkalnego o pow. 110 m ² oraz 1/3 działki przy domu oraz samochód osobowy marki Audi z 1996r. Skarżący w nadesłanych wyjaśnieniach wskazali, że miesięcznie ponoszą następujące koszty: opłata za gaz w wysokości 31,00 złotych, opłata za telefony w wysokości 110,00 złotych, podatek od nieruchomości 20,00 złotych, opłata za internet w wysokości 64,00 złotych, odzież i inne potrzeby 100,00 złotych. Podsumowując jest to kwota 325,00 złotych. Ponadto podali, iż ponoszą koszty utrzymania samochodu, które rocznie wynoszą: paliwo 1.200,00 złotych, koszty ubezpieczenia 450,52 złotych, przeglądy techniczne 165,00 złotych, naprawy 200,00 złotych. W wyjaśnieniach wnioskodawcy oświadczyli, że uzyskują pomoc ze strony rodziny: brat (opłata energii elektrycznej oraz ogrzewania), babcia (pomoc w edukacji dzieci), syn (pomoc w utrzymaniu domu), córka (pomoc finansowa w utrzymaniu domu) oraz organizacji społecznych lub państwowych (zasiłek rodzinny, stypendium socjalne dla dzieci, dojazdy do szkół). Wnioskodawcy przesłali również do Sądu kserokopię wyciągu bankowego przedstawiającego zestawienia transakcji z których wynika, że na konto wnioskodawczyni wpływały określone kwoty pieniężne. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców w świetle powyższych danych uznano, że nie kwalifikują się oni do przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że na tle dotychczasowych uregulowań w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany został pogląd, iż zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnej sprawie, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. W odniesieniu do tego drugiego aspektu w grę wchodzić będą nie tylko okoliczności dotyczące bieżących dochodów strony, ale ocena realnych możliwości finansowych wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe zauważono, że w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą. Uznano zatem, że wnioskodawczyni ma realną możliwość uzyskania z tego tytułu dochodu. Stwierdzono, że mało przekonywujący jest fakt, że wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazane dane przez wnioskodawców są mało przekonywujące. Wnioskodawcy nie podali skąd posiadają środki na wydatki, które ponoszą samodzielnie, bo jak sami wskazali w wyjaśnieniach oprócz pomocy jaką uzyskują od osób bliskich część z nich ponoszą samodzielnie. Wnioskodawcy nie wskazali zaś, że posiadają jakiekolwiek oszczędności bądź dysponują określoną kwotą pieniężną. Wskazane dane, iż utrzymują się jedynie ze stypendiów uzyskiwanych przez córki w wysokościach 124,00 i 119,00 złotych oraz z zasiłku rodzinnego, którego wysokości nie podali są mało wiarygodne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sytuacja w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 6/05, niepubl.). Zaznaczyć należy, że wśród ponoszonych przez wnioskodawców wydatków nie zostały uwzględnione inne niezbędne koszty utrzymania ich i dzieci w tym zakup produktów żywnościowych, środków chemicznych itp. W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.