VII SA/Wa 223/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie art. 156 kpa decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki budynku letniskowego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. Nr [...]. Kierownik Urzędu Rejonowego w S. na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz U. Nr 89 poz. 414 z późn. zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy wybudowania drewnianego budynku letniskowego na działce nr ew. [...] w obr. D. gm. D., nakazał R.N. rozebrać ww. budynek letniskowy. Po rozpatrzeniu odwołania R. N. Wojewoda [...] na mocy decyzji z dnia [...] września 1997 r. Nr [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wniosek o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a. ww. decyzji Wojewody [...] złożył w dniu [...] października 2004 r. R. N.. We wniosku podniósł, że obecnie na terenie, na którym znajduje się przedmiotowy budynek letniskowy obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego sporządzony w 2003 r. W tym planie teren na którym znajduje się domek letniskowy jest przeznaczony pod zabudowę letniskową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr[...] , na podstawie art. 155 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S.. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do uchylenia decyzji na mocy tego przepisu. Budynek letniskowy został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane mogą być wybudowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z ustaleń organu wynikało, że teren, na którym położona jest działka R. N. przeznaczony był do użytku rolniczego i zalesienia, i był to teren położony w strefie ochrony środowiska przyrodniczego jeziora S.. W strefie tej obowiązywał zakaz wnoszenia obiektów kubaturowych. Samowolę budowlana ocenia się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej popełnienia. Organ podniósł, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Organ podniósł dalej, że likwidacja skutków samowoli budowlanej może nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie popełnienia, tak więc późniejsze zmiany charakteru gruntów nie mogą przemawiać za legalizacją samowoli budowlanej. Organ podniósł również, że przepis art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania w stosunku do decyzji o charakterze nakazowym, która jest decyzją związaną tj. taką, że organ ma obowiązek wydać decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola strony na zmianę takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować jej zmianą na podstawie art. 155 K.p.a. Odwołanie od tej decyzji złożył R. N.. W odwołaniu do organu II instancji podniósł te same argumenty, co we wniosku o uchylenie decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podniósł, że przepis art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania w stosunku do decyzji o charakterze nakazowym. Wskazał ponadto, że wzruszenie w tym trybie ostatecznych decyzji dotyczyć może tylko decyzji o charakterze uznaniowym, podczas wydawania których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Ponadto art. 155 K.p.a. pozwala uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną, ale jedynie wtedy, gdy nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i jednocześnie przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony. Przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakładał bezwzględny obowiązek orzekania przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych niezgodnie z przepisami, gdy zaistniała możliwość ich legacji w trybie art. 40 cyt. ustawy. Skargę do Sądu Administracyjnego złożył R. N. reprezentowany przez radcę prawnego [...] . Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej zaskarżoną decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucił organom administracji błędne założenie, ze decyzja o nakazie rozbiórki nie może być zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. Podniósł, że organy nie podały przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się wydaniu decyzji w tym trybie, a ponadto w sprawie występuje słuszny interesem strony i interes społeczny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 155 K.p.a. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Decyzje wydawane w trybie art. 155 K.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych. Przy czym muszą odnosić się do decyzji wydanych w trybie zwykłym, które są wydane prawidłowo. Decyzja objęta wnioskiem wydana została na podstawie obowiązującego poprzednio Prawa budowlanego z 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Art. 37 ust. ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane lub ich części, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Orzekający w niniejszej sprawie skład podziela pogląd, że art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. należy traktować jako przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. Przepis ten obliguje właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej, a nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację obiektu (tak też NSA wyrok z dnia 23 maja 2000 r. sygn. IV SA 596/98 LEX nr 54734). Decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną – organ ma obowiązek wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron czy też ich zgoda na zmianę takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Jest to więc przepis szczególny wyłączający stosowanie trybu art. 155 K.p.a. do decyzji nakazujących rozbiórkę. Należy również podnieść, że nie ma w przypadku decyzji nakazujących rozbiórkę znaczenia czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 K.p.a. Uwzględnienie wniosku o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę z tych względów prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu nakazującego rozbiórkę, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. W świetle powyższego skoro przepis nakazujący rozbiórkę jest przepisem szczególnym wyłączającym stosowanie trybu art. 155 K.p.a. zbędnym jest rozpatrywanie pozostałych argumentów skargi odnoszących się do interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.