VII SA/Wa 223/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W formularzu PPF skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Utrzymuje się z kwoty odszkodowania, które wynosi 700 zł. Wnioskodawca wskazał, że warunki materialne nie pozwalają mu ponieść kosztów sądowych. Do majątku trwałego zaliczył nieukończony pawilon o pow. 88,8 m2. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 26 marca br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy średnich, stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją domu/ mieszkania (np. opłat za energię elektryczną, opał, gaz, wodę), oraz wskazania wysokości innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (np. ponoszonych na zakup żywności, środków chemicznych); - nadesłania aktualnego zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu bezrobotnego; - nadesłania kserokopii zeznania podatkowego za 2014 r. wnioskodawcy wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; - podania danych dotyczących wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę – J. K., chyba, że posiadają umowną rozdzielność majątkową, - nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania, - nadesłania wyciągu ze stanu konta bankowego za ostatnie 3 miesiące własnego oraz wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - wskazania, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia); - wskazania gdzie skarżący zamieszkuje (dom/mieszkanie ze wskazaniem właściciela tej nieruchomości oraz jej powierzchni) oraz czyją własnością jest lokal wskazany jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy w formularzu PPF (ul B. w J.), a także jaki tytuł prawny wnioskodawca posiada do tego lokalu (własność, umowa najmu itp.). Wnioskodawca pomimo odebrania wezwania w dniu 13 kwietnia 2015 r. do dnia dzisiejszego nie wykonał ww. zarządzenia. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 26 marca 2015 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.