VII SA/Wa 2235/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie oddala skargę VII SA/Wa 2235/17 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].06.2017 r., znak: [...], odmawiającego organizacji społecznej - Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie obiektów usytuowanych na działkach oznaczonych nr ewid.: [...].[...],[...],[...] położonych w miejscowości [...], gm. [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie jego wydania. W uzasadnieniu organ wskazał, że Stowarzyszenie [...] złożyło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o wszczęcie na podstawie art. 31 K.P.A. postępowania administracyjnego w sprawie legalności powstania /.../ obiektów usytuowanych w miejscowości [...], gm. [...] na dz. ew. [...],[...],[...],[...] " oraz " (...) o włączenie do zainicjowanego przez Stowarzyszenie postępowania. " Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...].06.2017 r., odmówił organizacji społecznej - Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Zażalenie na w/w postanowienie złożyło Stowarzyszenie [...]. Organ odwoławczy, powołując się treść art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazał, że obowiązkiem organu administracji publicznej wynikającym z tego przepisu jest przede wszystkim ustalenie czy zachodzą przesłanki uprawniające organizację społeczną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby lub do dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Rzeczą organu jest zbadanie czy w tym konkretnym przypadku występują faktyczne i prawne powiązania celów statutowych organizacji społecznej z meritum postępowania administracyjnego, którego wniosek dotyczy oraz jednocześnie czy za wszczęciem postępowania (dopuszczenia do udziału w postępowaniu) przemawia interes społeczny, przy czym jako istotny element rozstrzygnięcia, organ administracji powinien w konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w możliwie pełny sposób, określić, na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i wskazać, że wnioskujący taki interes społeczny w danej sprawie posiada bądź nie. W niniejszej sprawie odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie obiektów położonych w miejscowości [...], gm. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uzasadnił tym, że wniosek w/w organizacji społecznej w części dotyczącej dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu został złożony przedwcześnie, zanim jeszcze wniosek tej samej organizacji o wszczęcie postępowania został rozpatrzony pozytywnie. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie stwierdził, że organizacja społeczna z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie mogłaby wystąpić jedynie gdy takie postępowanie jest w toku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest niezasadny, jednakże z innych przyczyn niż przyjął to organ I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji zobowiązany był rozpatrzyć wniosek organizacji na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 lub 2 Kpa. Nie można bowiem interpretować art. 31 Kpa w ten sposób, że organ wszczyna z urzędu postępowanie (uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione - art. 31 § 1 pkt 1 Kpa), a następnie w ramach tak wszczętego postępowania wydaje kolejne postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do tak prowadzonego postępowania (art. 31 § 1 pkt 2 Kpa). Przepis art. 31 § 1 pkt 2 Kpa ma zastosowanie wyłączenie do postępowań będących już w toku, a nie postępowań wszczętych na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 Kpa. Nie można w ramach jednego wniosku żądać jednocześnie wszczęcia postępowania, a następnie dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu. Skoro organ rozpoznał wniosek Stowarzyszenia złożony w oparciu o art. 31 § 1 pkt 1 Kpa (postanowienie Nr [...]), to rozpoznanie wniosku w części art. 31 § 1 pkt 2 Kpa pozostaje bezprzedmiotowe. Organizacja społeczna domagająca się wszczęcia postępowania w określonej sprawie nie musi żądać jednocześnie dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu. W związku z nieprawidłowym rozpatrzeniem wniosku Stowarzyszenia [...] w części dotyczącej dopuszczenia do udziału w postępowaniu, organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].06.2017 r. w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie jego wydania. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] w [...] (dalej: "Skarżący"). Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] zaskarżono w całości. Skarżący zarzucił naruszenie nw. przepisów: art. 31 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. oraz art. 31 § 2 K.p.a. - poprzez błędne przyjęcie, że wniosek Skarżącego podlega odrębnemu rozpoznaniu w zakresie wszczęcia postępowania oraz w zakresie dopuszczenia Skarżącego do udziału w postępowaniu; art. 31 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. oraz art. 31 § 2 K.p.a. - poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący może zwrócić się o dopuszczenie do udziału wyłącznie w toczącym się już postępowaniu administracyjnym; art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., art. 139 K.p.a., art. 140 K.p.a. i art. 144 K.p.a. - poprzez niezasadne uznanie, iż postępowanie w zakresie wniosku Skarżącego o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu stało się bezprzedmiotowe. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z przedstawionego w aktach administracyjnych stanu sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2017r. Stowarzyszenie wniosło o wszczęcie postępowania i jednocześnie o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie obiektów usytuowanych na działkach oznaczonych nr ewid.: [...],[...],[...],[...] położonych w miejscowości [...], gm. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odrębnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] odmówił Stowarzyszeniu [...] w [...] wszczęcia postępowania, zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienia te były przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 sygn. akt VII SA/Wa 2234/17 uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie go poprzedzające. Przedmiotem tej skargi jest natomiast postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...], uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...], którym odmówiono organizacji społecznej - Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie obiektów usytuowanych na działkach oznaczonych nr ewid.: [...].[...],[...][...] położonych w miejscowości [...], gm. [...], i umorzono postępowanie w sprawie. Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowił przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Z jego brzmienia wynika, że z uprawnienia do żądania dopuszczenia do udziału w sprawie można skorzystać wyłącznie wtedy, gdy postępowanie jest w toku (przed pierwszą instancją, tj. od momentu wszczęcia postępowania, np. wniesienia podania do wydania decyzji lub drugą instancją, tj. od momentu wszczęcia postępowania odwoławczego, które powoduje wniesienie odwołania przez uprawniony podmiot w określonym terminie do wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym). Nie budzi wątpliwości w sprawie, że odrębny wniosek skarżącego Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie byłby co najmniej przedwczesny z uwagi na to, że takie postępowanie w sprawie jeszcze się nie toczyło. Mając jednakże na uwadze stan faktyczny kontrolowanej sprawy, należy przypomnieć, że Skarżący złożył jednocześnie dwa wnioski oparte o przepis art. 31 K.p.a., o wszczęcie postępowania z urzędu i o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, że przy takiej kumulacji wniosków, wystarczający jest wniosek Stowarzyszenia o wszczęcie postępowania z urzędu. Sąd podziela pogląd i stanowisko organu, że organizacja społeczna posiada prawo do udziału w postępowaniu wszczętym z jej wniosku. Wniosek o dopuszczenie do udziału w takiej sytuacji należy uznać za bezprzedmiotowy ponieważ rozstrzygałby o przyznaniu prawa, które już Stowarzyszeniu przysługiwałoby, w momencie wszczęcia postępowanie. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe w sprawie. Takie działanie organu ma umocowanie w przepisach art. 31 § 1 pkt 2, 138 § 1 pkt 2 i 105 K.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd dostrzegł, że w istocie powielają one stanowisko organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący przeoczył, że przedmiotem skargi jest postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji i umarzające postępowanie w sprawie. Zatem rozstrzygnięcie organu zgodne jest ze stanowiskiem Skarżącego, który wskazał w skardze, że przy kumulacji wniosków opartych o przepis art. 31 K.p.a. zbędne jest prowadzenie odrębnego postępowania w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie. Zasadne jest również stanowisko Skarżącego zawarte w uzasadnieniu skargi wskazujące na prawo uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu wszczętym z jego wniosku. Takie też było stanowisko organu odwoławczego. W ocenie Sądu zarzuty skargi, mimo sporządzenia jej przez radcę prawnego, wskazują na niezrozumienie przedmiotu rozstrzygnięcia organu administracji i granic sprawy. Uznając za zgodne z prawem zaskarżone postanowienie, Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.