VII SA/Wa 2236/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. ze skargi E. T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. T. K. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156 poz. 1118) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią gospodarczą na nieruchomości przy [...] umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku wniosku E. T. K. o wstrzymanie robót budowlanych dnia [...] maja 2009r. inspektor Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] dokonał oględzin nieruchomości przy [...]. Podczas kontroli nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2008r., a opatrzonej klauzulą wykonalności w dniu 11 listopada 2008r. Wobec tego, że od decyzji tej zostało złożone odwołanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. wstrzymał roboty budowlane i nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] września 2008r. o pozwoleniu na budowę jako bezprzedmiotowe, gdyż odwołanie nie pochodziło od strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Orzeczenie to spowodowało, że decyzja nr [...] z dnia [...] września 2008r. o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a więc w ocenie organu dalsze prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stało się bezprzedmiotowe. Inwestorzy legitymując się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę mogą kontynuować budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem. Od w/w decyzji odwołanie wniosła E. T. K. podnosząc, że budowa została rozpoczęta w oparciu o decyzję nieprawomocną, a więc winna być traktowana, jako samowola budowlana. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009r. umorzył postępowanie odwoławcze wskazując, że odwołująca się nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071). Organ ustalił, że odwołująca się jest władającą nieruchomością przy [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką na której realizowana jest inwestycja. Nieruchomość ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji bowiem budynek mieszkalny na nieruchomości skarżącej usytuowany jest w głębi działki w znaczącej odległości od granicy z nieruchomością przy [...]. Z tego względu w ocenie organu odwołująca się nie posiada interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym z zakresu nadzoru budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. T. K. wnosiła o uchylenie decyzji organu odwoławczego podnosząc, że cała jej działka powinna być wzięta pod uwagę przy ocenie jej legitymacji do udziału w sprawie, w szczególności wobec tego, że przy granicy działki inwestycji znajduje się drugi z wykorzystywanych przez nią budynków mieszkalnych. Organ wnosił o oddalenie skargi podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznaje skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Skarga jest zasadna, bowiem zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. przywołuje, jako podstawę materialnoprawną art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane dotyczący nałożenia wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w określonym terminie. Z uzasadnienia decyzji wynika natomiast, że dalsze prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 jest bezprzedmiotowe. Rzeczywistą więc podstawą prawną decyzji jest przepis art. 105 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Należy jednak odróżnić bezprzedmiotowość postępowania od bezzasadności żądania strony. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek A. T. K., a nie toczyło się z urzędu i w tej sytuacji w przypadku bezzasadność żądania strony winna być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Natomiast organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że postępowanie toczyło się nie w sprawie pozwolenia na budowę, lecz dotyczyło rozpatrzenia wniosku w sprawie podjęcia czynności w ramach nadzoru budowlanego, w którym to postępowaniu status strony skarżącej winien być oceniony na zasadach ogólnych tj. w oparciu o przepis art. 28 kpa. Organ winien mieć na uwadze że decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego może wydać dopiero wówczas, gdy subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowana. Działka będąca we władaniu skarżącej nr [...] przy ul. [...] graniczy bezpośrednio z działką inwestycji, a stanowiący własność skarżącej budynek gospodarczy usytuowany na jej posesji znajduje się w bezpośredniej styczności z tą granicą i stanowi "szczególne zagrożenie i uciążliwość" w fazie realizacji inwestycji co wynika z dziennika budowy nr [...], którego ksero znajduje się w aktach administracyjnych. O legitymacji do udziału w postępowaniu w sprawie nadzoru budowlanego w charakterze strony decyduje wykazanie interesu prawnego, a nie wykazanie naruszenia tego interesu, bowiem ocena czy interes strony został naruszony dokonywana jest w postępowaniu co do istoty sprawy przy merytorycznej ocenie zarzutów odwołania. W sytuacji, gdy z projektu budowlanego wynika, że realizowana inwestycja jest realizowana w granicy działek interes skarżącej w rozumieniu art. 28 kpa należy uznać za przesądzony. Posadowienie bowiem przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią gospodarczą w granicy działki ze skarżącą nie pozostaje bez wpływu na sposób i możliwość zagospodarowania działki skarżącej w przyszłości. Dalszą sprawą będzie ocena merytoryczna przez organ nadzoru budowlanego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Co do zasady organ nadzoru budowlanego nie jest organem właściwym w sprawie pozwolenia na budowę. Jednak w przypadku rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno – budowlany przestaje być w takim wypadku właściwy, a dalsze postępowanie winno toczyć się przed organem nadzoru budowlanego. Naruszenie obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane powoduje bowiem, że powstaje nowy przedmiot postępowania, które toczyć się winno jeśli nie na wniosek, to z urzędu. Analiza konkretnej sytuacji niniejszej sprawy należy do organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji do którego sprawa wraca. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.