VII SA/Wa 2236/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-04

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą otrzymać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym na podstawie ich sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, gdyż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie przyznał prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawcy posiadają stały dochód pozwalający na ponoszenie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. S. i L. S., osoby starsze i schorowane, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur w wysokości 3.083,35 zł brutto miesięcznie. Posiadają dom mieszkalny o powierzchni 135 m², nie mają oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Ich miesięczne wydatki obejmują koszty utrzymania mieszkania, opału, leczenia oraz innych zobowiązań. Wnieśli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. S. i L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. i L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać J. S. i L. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 22 grudnia 2010 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. i L. S., w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 3.083,35 złotych brutto miesięcznie. Podkreślili, że są osobami starszymi i schorowanymi. Wnioskodawcy zakreślili w formularzu, że posiadają dom mieszkalny o pow. 135 m ², w tym 20 m ² jeszcze nie wykończone. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazali, że ponoszą miesięcznie następujące wydatki tj. koszty utrzymania mieszkania w wysokości 200,00 złotych, zakup opału na zimę w wysokości 5.045,00 złotych, na leczenie w wysokości 326,00 złotych. Podali, że ponoszą koszty innych zobowiązań w wysokości 1.432,00 złotych. Biorąc pod uwagę przedstawioną sytuację materialną uznano, że wnioskodawcy nie są w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza ich możliwości finansowe. Z tego też względu przyznano im prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są na tyle osobami ubogimi, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają im wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Uznano, że wnioskodawcy uzyskując stały dochód miesięczny, są w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło