VII SA/Wa 2236/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB") z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...], nakazującej skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ok. 14 m w postaci dwóch oświetlonych tablic reklamowych o wymiarach ok. 6 m x 18 m każda, umieszczonych na okrągłym stalowym słupie zakotwiczonym w podziemnym fundamencie, usytuowanego na dz. ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. B. w W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniach 27 marca 2015 r., 11 marca 2016 r. i 16 grudnia 2016 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę na ww. działce. W czasie wizji stwierdzono, że został na niej wykonany wolnostojący nośnik reklamowy o podanych wcześniej wymiarach. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], wniósł sprzeciw do zgłoszenia skarżącej o zamiarze budowy przedmiotowego nośnika reklamowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...]. Następnie w dniu 31 grudnia 2015 r. skarżąca ponownie zgłosiła zamiar budowy nośnika reklamowego na ww. nieruchomości, do którego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], wniósł sprzeciw. PINB uznając, że nie jest możliwa legalizacja wolnostojącego nośnika reklamowego usytuowanego na ww. działce z uwagi na jego usytuowanie niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nakazał jego całkowitą rozbiórkę. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. [...]WINB, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., Nr [...], zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci oględzin z udziałem wszystkich stron postępowania w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego przedmiotowego nośnika reklamowego co do odległości, w jakiej ww. nośnik znajduje się od krawędzi jezdni ul. P. W trakcie przeprowadzonych w dniu 11 maja 2017 r. czynności kontrolnych ustalono, że nośnik ten znajduje się w odległości 7,80 m od krawędzi jezdni ul. P. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB z dnia [...] lutego 2017 r., [...]WINB, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymał w mocy ww. decyzję. [...]WINB stwierdził, że organ odwoławczy ocenia sprawę według stanu faktycznego i prawnego, mającego miejsce w dniu wydania przez ten organ rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy nośnika reklamowego usytuowanego na ww. działce jest ostateczny, to przyjąć należało, że nośnik ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. [...]WINB podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają ustawowych kompetencji do podważania rozstrzygnięć organów architektoniczno-budowlanych. Decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., jak i wcześniejsza decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r., jest wykonalna, wywołuje określone skutki prawne i wiąże swoją treścią zarówno strony, jak i organy władzy państwowej. Organ odwoławczy stwierdził, że budowa przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, z którego wynika, że urządzenie reklamowe wolnostojące, trwale związane z podłożem jest obiektem budowlanym. Takiego pozwolenia skarżąca nie posiada. Samowolna budowa przedmiotowego nośnika podlega reglamentacji trybu postępowania przewidzianego w art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia łącznie wskazanych tam przesłanek. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. W czasie przeprowadzonych w dniu 11 maja 2017 r. z udziałem przedstawiciela skarżącej oględzin ustalono, że przedmiotowy nośnik reklamowy znajduje się w odległości 7,80 m od krawędzi jezdni ul. P. Zgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, obiekty budowlane przy drogach wojewódzkich powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi powiatowej, którą jest ul. P. W sytuacji, w której sporny nośnik narusza przepisy ustawy o drogach publicznych, nie jest możliwa jego legalizacja. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów odwołania stwierdzając, że zadaniem organu nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza. Skuteczne zakwestionowanie pomiarów wykonanych podczas czynności kontrolnych z dnia 11 maja 2017 r. na ww. nieruchomości wymagałoby przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Skarżąca, choć zgłaszała chęć przedłożenia pomiaru geodezyjnego, nie uczyniła tego. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o stwierdzenie nieważności tej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez orzeczenie obowiązku rozbiórki w stosunku do obiektu wzniesionego na podstawie zgłoszenia z dnia 31 grudnia 2015 r. zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na montażu dwustronnej tablicy reklamowej o wymiarach 6 x 18 m na istniejącym fundamencie i na projektowanym słupie nośnym o wysokości 14 m na działce ew. [...] w obr. [...] przy ul. B. w W., co do którego zgłoszenia organ nie wniósł prawidłowo sprzeciwu, b) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiot postępowania nie jest obiektem budowlanym wymagającym, dla jego posadowienia, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku uznania, że obiekt będący przedmiotem postępowania wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zastosowanie tego przepisu wobec możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, c) art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy brak jest dla terenu, na którym usytuowany jest sporny obiekt, planu zagospodarowania przestrzennego, d) art. 48 ust. 2, względnie art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, e) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w stopniu dostatecznie wyjaśniającym sprawę, w szczególności poprzez przyjęcie, że obiekt znajduje się w odległości 7,8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. P. w W. w sytuacji, gdy organ ustalił, że odległość ta wynosi ok. 7,80 m, przy czym ustalenia te dokonane zostały wadliwie, f) art. 77 §1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na braku wyjaśnienia, na jakiej podstawie organ przyjął, że obiekt, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie, dla swojej legalności wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji, gdy inwestor dokonał montażu nośnika reklamowego na istniejącym obiekcie, tj. na istniejącej stopie fundamentowej, oraz poprzez brak odniesienia się przez organ do powyższego, g) art. 107 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że wykonane przez nią roboty dotyczące przedmiotowych tablic reklamowych należy klasyfikować jako instalację, nie jako budowę, z uwagi na fakt, że wykonane zostały na istniejącym uprzednio fundamencie. Procedura przystąpienia do wykonywania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia zakłada możliwość przystąpienia przez inwestora do wykonywania tych robót na podstawie milczącej akceptacji organu, jest zatem wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 104 k.p.a. Wobec niedoręczenia skarżącej sprzeciwu organu (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego), skarżąca uznała za bezzasadne prowadzenie przez organ postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca podkreśliła przy tym, że w jej ocenie dokonała skutecznego zgłoszenia nośnika reklamowego, którego montaż został dokonany na istniejącej uprzednio i zinwentaryzowanej stopie fundamentowej. Skarżąca dodała też, odnosząc się do odległości, w jakiej zostały usytuowane przedmiotowe nośniki reklamowe, od jezdni drogi publicznej, że nawet jeżeli odległość ta faktycznie wynosi poniżej 8 m to to nie jest to przesłanką uniemożliwiającą ewentualną legalizację przedmiotowego obiektu. Artykuł 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przewiduje, że obiekty powinny być sytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, nie wprowadzając bezwzględnego nakazu zachowania tej odległości. W takim zaś przypadku w postępowaniu legalizacyjnym należałoby uzyskać odpowiednie stanowisko uprawnionego organu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...], nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ok. 14 m w postaci dwóch oświetlonych tablic reklamowych o wymiarach ok. 6 m x 18 m każda, umieszczonych na okrągłym stalowym słupie zakotwiczonym w podziemnym fundamencie, usytuowanego na dz. ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. B. w W. Podstawą materialnoprawną powyższej decyzji był art. 48 ust 1 Prawa budowlanego, który stanowi o konieczności nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, którego legalizacja nie może nastąpić z uwagi miedzy innymi na niezgodność z przepisami w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po pierwsze Sąd podziela stanowisko organów co do interpretacji przepisów prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy, w szczególności co do tego, że wybudowanie nośnika reklamowego stanowiącego urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia budowlanego. Zdaniem Sądu sporny obiekt to urządzenie reklamowe (nośnik reklamowy) trwale związane z gruntem, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1461/08, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z opisu spornego nośnika wynika, że jest to nośnik o wysokości ok. 14 m, w postaci dwóch oświetlonych tablic reklamowych o wymiarach ok. 6m x 18 m każda, umieszczonych na okrągłym stalowym słupie zakotwiczonym w podziemnym fundamencie. Nie ulega wątpliwości, iż w stosunku do zgłoszenia inwestora Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] wniósł sprzeciw, który został utrzymany w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015r. Następnie inwestor w dniu 31 grudnia 2015r. dokonał ponownego zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego nośnika reklamowego, a Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r. wniósł ponowny sprzeciw, bowiem organ uznał ,że przedmiotowe roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji za całkowicie uprawnione należy uznać stanowisko organów o samowolne realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego do którego ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W czasie oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy z dniu 11 maja 2017r. ustalono, że przedmiotowy nośnik usytuowany jest na działce przy ul. B. w W. w odległości 7,80 m od krawędzi jezdni ul. P., a więc niezgodnie z art. 43 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych , który stanowi ,że obiekty budowlane przy drogach wojewódzkich (a taką drogą jest ul. P.) w terenie zabudowy powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi tej jezdni. Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, że inwestor nie posiada zgody zarządcy drogi na usytuowanie nośnika reklamowego bliżej jezdni o której mowa w art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Można dodać, że wydanie takiej zgody następuje wyjątkowo (ustawa posługuje się wręcz pojęciem szczególnie uzasadnionego przypadku). Sporny obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia, a skarżąca nie uzyskała i nie posiadała wspomnianej zgody na jego usytuowanie w odległości od drogi mniejszej niż wymagana przepisami prawa. Budowa narusza zatem przepisy prawa w zakresie uniemożliwiającym jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i dlatego zarzut, że nie przeprowadzono postępowania legalizacyjnego w tej sprawie nie jest uzasadniony. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wadliwości ustaleń organu w zakresie odległości nośnika od jezdni, należy zauważyć, że co prawda z pierwszego protokołu oględzin z dnia 16 grudnia 2016r. wynika ,że odległość ta wynosi około 7 metrów, ale wykonane na polecenie organu odwoławczego , ponowne oględziny z dnia 11 maja 2017r. podczas których dokonano pomiarów wykazały, że odległość ta wynosi 7,80 m. Należy podzielić ocenę organów, że powinnością strony skarżącej było ewentualne przedstawienie kontrdowodu, który zakwestionowałby ustalenia i pomiary dokonane przez organ, tymczasem pomimo deklaracji pełnomocnika, skarżąca spółka nie przedstawiła " pomiaru geodezyjnego" ani "ekspertyzy dotyczącej usytuowania" przedmiotowego obiektu. Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. o nakazie rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego nie narusza prawa i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.