VII SA/Wa 2236/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-29

Skład orzekający: Michał Podsiadło, Joanna Gierak-Podsiadły, Lucyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z powodu ochrony udokumentowanego złoża kopaliny jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Organ administracji geologicznej prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż inwestycja planowana na terenie udokumentowanego złoża węgla brunatnego uniemożliwiłaby racjonalne gospodarowanie zasobami złoża i jego przyszłą eksploatację. Ochrona złóż kopalin, wynikająca z art. 125 Prawa ochrony środowiska, wymaga zakazu trwałej zabudowy na obszarze złoża, niezależnie od planów wydobycia, co nie narusza istoty prawa własności.
Stan faktyczny
Wójt Gminy T. zwrócił się do Ministra Klimatu i Środowiska o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech domów jednorodzinnych i garaży na działce położonej na terenie udokumentowanego złoża węgla brunatnego. Minister odmówił uzgodnienia, wskazując na konieczność ochrony złoża i uniemożliwienie trwałej zabudowy, co mogłoby utrudnić przyszłą eksploatację. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i pozytywne uzgodnienie inwestycji, podnosząc, że zabudowa nie wyklucza wydobycia, a jedynie zwiększa koszty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Lucyna Staniszewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi O. J. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 czerwca 2025 r. znak: DGL-WOP.734.38.2025.MB w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: ,,Organ’’, ,,Minister’’) z dnia 27 czerwca 2025 r. znak: DGL-WOP.734.38.2025.MB wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego1 ("K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku O. J. ("Skarżący" lub "Inwestor") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 24 marca 2025 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, czterech budynków garażowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] obręb B. , gm. T.. II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Wójt Gminy T. wnioskiem z [...] marca 2025 r. znak: [...] zwrócił się do Ministra o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie czterech budynków garażowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na terenie części działki nr [...] w obrębie B. , w gminie T. na rzecz skarżącego. Minister Klimatu i Środowiska po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy T. działając na podstawie art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako: "K.p.a.", art. 53 ust. 4 pkt 4a i ust. 5 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), dalej jako: "u.p.z.p.", art. 125 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 54), dalej jako: "P.o.ś." i art. 95 ust. 1, art. 161a ust. 1 i 2 i art. 161b pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1290) odmówił uzgodnienia projektu decyzji. Organ w uzasadnieniu postanowienia odmownego wskazał, że po przeanalizowaniu danych pochodzących z internetowego systemu informacji przestrzennej stwierdził, że obszar planowanej inwestycji w całości znajduje się w granicach złoża węgla brunatnego "[...]" WB [...] . Odnosząc się do planowanej inwestycji Organ wskazał, że zapoznał się z określonym na mapie obszarem inwestycji a jej realizacja oznaczałaby w skrajnym przypadku przesunięcie obecnego zasięgu zabudowy o około 150 metrów w głąb złoża. Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowa czterech budynków garażowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą uniemożliwiłaby eksploatację złoża węgla brunatnego "[...] " WB [...] w obszarze objętym inwestycją i jego bezpośrednim sąsiedztwie. W związku z tym w ocenie Ministra Klimatu i Środowiska uzgodnienie projektu decyzji naruszyłoby przepisy prawa o ochronie złóż kopalin (art. 95 ust. 1 pkt 1 i art. 161b pkt 5 P.g.g. i art. 125 ust. 1 P.o.ś.), Minister zwrócił uwagę, że chociaż w przedłożonym projekcie decyzji zawarto informację o zaleganiu przedmiotowego złoża, jednak brak jest gwarancji jego ochrony - w przypadku gdyby planowana inwestycja została zrealizowana. Organ zwrócił uwagę że w przypadku złoża węgla brunatnego przewidywanym sposobem wydobycia byłaby metoda odkrywkowa. Polega ona na udostępnieniu złoża poprzez zdjęcie warstw gruntu i skał znajdujących się nad złożem i przeniesienie ich na zwałowisko, co oznacza konieczność uprzedniego usunięcia jakiejkolwiek zabudowy na powierzchni terenu. Zabudowa taka nie może być odłączona od podłoża bez jej uszkodzenia lub nawet zniszczenia. Nadto, węgiel brunatny jest jednym z najważniejszych surowców energetycznych występujących w kraju. Nieodnawialność i wyczerpywalność złóż kopalin powoduje konieczność racjonalnego nimi gospodarowania, co przejawiać się powinno w pierwszej kolejności poprzez ochronę powierzchni terenu nad złożem przed zabudową. Ponadto, Minister zwrócił uwagę, że ochrona złóż kopalin w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego nie jest uzależniona od tego, czy planowane jest zagospodarowanie złoża kopaliny. Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym. Chociaż planowana inwestycja jest niezwykle istotna z punktu widzenia inwestora. Należy jednak zauważyć, że podejmując jakiekolwiek zamierzenie budowlane inwestor musi brać pod uwagę istniejący stan prawny. Zaś organy administracji geologicznej są zobligowane, w ramach postępowania uzgodnieniowego zapewnić, by ochrona tychże złóż miała charakter realny, co niekiedy wymaga odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. 2. Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. O. J. zastępowany przez radcę prawnego złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniesiono, że: realizacja planowanej Inwestycji nie spowoduje, że złoże węgla brunatnego "[...] " WB [...] nie będzie mogło być eksploatowane ponieważ obiekty te zawsze mogą zostać rozebrane. Ich wybudowanie wpłynie jedynie na wysokość odszkodowania dla właściciela tych obiektów. Ponadto, skarżący wskazał, że złoże węgla brunatnego "[...] " WB [...] nie podlega ochronie ponieważ zgodnie z art. 161b pkt 5 P.g.g. ochrona przysługuje jedynie złożom, które posiadają status złóż strategicznych. Ponadto, w ocenie skarżącego na działce nr [...] obręb B. nie może być prowadzone wydobycie ponieważ znajduje się ona na terenie Parku Krajobrazowego Ł. . 3. W toku postępowania odwoławczego Organ przeprowadził z urzędu uzupełniające postępowanie dowodowe polegające na analizie dokumentacji geologicznej węgla brunatnego "[...] " WB [...] oraz karty informacyjnej ww. złoża kopaliny. Następnie Minister sporządził z ww. dokumentacji geologicznej wyciąg zawierający kluczowe informacje o złożu, który wraz z kartą informacyjną złoża włączył do akt sprawy. Pismem z 25 kwietnia 2025 r. Minister wezwał Burmistrza do udzielenia informacji: 1) czy dla działek o nr ewid: [...] obręb B. , wydano decyzje WZ, a jeśli tak to czy projekty tych decyzji zostały uzgodnione z właściwym organem administracji geologicznej? 2) czy dla innych działek zlokalizowanych w odległości do 200 m od działki o nr ewid. [...] obręb B. wydano decyzje WZ, a jeśli tak to czy projekty tych decyzji zostały uzgodnione z właściwym organem administracji geologicznej? Pismem z 29 kwietnia 2025 r. Burmistrz odpowiedział, że wydano decyzję WZ dla działek nr: [...] obręb B. . Projekty decyzji nie były uzgadniane z organem administracji geologicznej. Dodatkowo wydano decyzję WZ dla działek ewidencyjnych zlokalizowanych 200 m od działki nr [...] tzn. dla działek nr [...] oraz [...] . Projekty tych decyzji także nie były uzgadniane z organem administracji geologicznej. Pismem z 5 maja 2025 r. Minister wezwał Burmistrza do uzupełniania jego wcześniejszego pisma poprzez wskazanie sygnatur spraw, numerów oraz dat wydania decyzji WZ dla wymienionych w piśmie działek. Burmistrz w załączeniu do pisma z 19 maja 2025 r. przesłał wykaz wydanych decyzji WZ. W piśmie z 2 czerwca 2025 r. Organ zawiadomił Inwestora o zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zakończeniu postępowania dowodowego, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Postanowieniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 czerwca 2025 r. znak: DGL-WOP.734.38.2025.MB zostało utrzymane w mocy postanowienie z 24 marca 2025 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, czterech budynków garażowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] obręb B. , gm. T. . W uzasadnieniu Organ wskazał, że po uzupełnieniu i ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego w obrębie działki o nr ewid. [...] obręb B. wskazanej w projekcie decyzji WZ znajduje się rozpoznane i udokumentowane w stosownej dokumentacji geologicznej złoże węgla brunatnego "[...] " WB [...]. Powyższego ustalenia dokonano w oparciu o analizę dokumentacji geologicznej tego złoża oraz ogólnodostępne narzędzia informatyczne, które umożliwiają ustalenie przebiegu granic udokumentowanych złóż kopalin, tj.: Geoportal prowadzony przez Głównego Geodetę Kraju na podstawie art. 13 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. - o infrastrukturze informacji przestrzennej oraz System Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych Polski "MIDAS" prowadzony przez państwową służbę geologiczną na podstawie art. 162 ust. 1 pkt 4 P.g.g., dostępny na stronie internetowej Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego. Korzystanie z ww. baz danych ma charakter powszechny i nieodpłatny, zaś wprowadzane do nich dane pochodzą z dokumentacji geologicznych złóż (oznacza to, że są tożsame z danymi zawartymi w tych dokumentacjach). Dodatkowo system "MIDAS" w 2012 r. został zgłoszony do ewidencji zbiorów oraz usług danych przestrzennych objętych Infrastrukturą Informacji Przestrzennej (IIP), w której otrzymał nr PL.ZIPGL.326. Tym bardziej zasadne jest wykorzystywanie zawartych w nim danych przy realizacji zadań, w tym także w celu pozyskania wiedzy o udokumentowanych złożach kopalin na potrzeby prowadzonych postępowań uzgodnieniowych. Minister podkreślił, że kierował się zarówno zasadą ochrony złóż, jak i okolicznościami podniesionymi przez Skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zwrócił uwagę, że zupełnie inna sytuacja ma miejsce, jeżeli inwestycja jest planowana na terenie, na którym już występuje zwarta zabudowa (stanowi ona uzupełnienie zwartej zabudowy), a inna w przypadku, gdy inwestycja jest planowana na działce niezabudowanej, ponieważ w takim przypadku niezbędne jest wyznaczenie granicy zabudowy tak, aby uniemożliwić dalszą zabudowę danego złoża kopaliny. Tym samym celem Organu jest zabezpieczenie niezabudowanego terenu w taki sposób, aby zapewnić możliwość ewentualnej eksploatacji złoża kopaliny - na jak największym jego obszarze oraz jednocześnie ograniczyć koszty (mogące niekiedy uczynić eksploatację złoża nieopłacalną) związane z ewentualną likwidacją istniejących nad złożem zabudowań i towarzyszącej im infrastruktury. Odnosząc się do przedstawionych we wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów, Minister wskazał, że nie sposób zgodzić się z argumentacją Skarżącego, zgodnie z którą właścicieli można zawsze wywłaszczyć a wybudowane obiekty rozebrać, więc dzisiejsza zabudowa nie czyni trwałej przeszkody. Minister podkreślił, że nie chodzi wyłącznie o fizyczną niemożność wydobycia (bo w istocie każdy budynek można w ostateczności wyburzyć lub urządzenie zdemontować) - problemem jest to, że realizacja inwestycji stwarza poważną przeszkodę dla przyszłej eksploatacji złoża. Sam fakt potencjalnej odwracalności zabudowy (możliwość rozebrania budynków w przyszłości) nie może stanowić argumentu za jej dopuszczeniem na terenie złoża. Taka zabudowa generowałaby konieczność późniejszego wywłaszczenia właścicieli, wypłaty odszkodowań i fizycznej rozbiórki budynków, co oznacza poważne obciążenie interesu publicznego. Zgodnie z przytoczonym orzecznictwem należy zapobiegać sytuacjom, w których prywatna inwestycja będzie rodzić ogromne koszty w przyszłości. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w niniejszej sprawie jest więc legalna i racjonalna, gdyż daje gwarancję zachowania złoża dla przyszłego wykorzystania oraz chroni interes publiczny przed uszczerbkiem finansowym, czego oczekuje ustawodawca. Minister podkreślił, że kieruje się ochroną wszystkich udokumentowanych złóż kopalin, w szczególności złóż strategicznych, a nie jedynie ochroną złóż strategicznych. Oznacza to, że Minister ma obowiązek ochrony wszystkich udokumentowanych złóż kopalin, złożom strategicznym poświęcając szczególną uwagę. Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym złoże węgla brunatnego "[...] " WB [...] nie może być eksploatowane ponieważ znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Ł. należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych "w toku postępowania uzgodnieniowego nie podlega ocenie czy potencjalna działalność wydobywcza jest dopuszczalna w świetle przepisów odrębnych, w szczególności dotyczących przeznaczenia terenu i ograniczeń w zakresie jego zagospodarowania, albowiem kwestia ta podlega ocenie w toku rozpatrywania wniosku o udzielnie koncesji" . Organ uzgadniający projekt decyzji WZ nie ocenia czy działalność wydobywcza węgla brunatnego uniemożliwiłaby wykorzystanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem jako obszaru chronionego krajobrazu. Tego rodzaju ocena jest elementem innego rodzaju postępowania - prowadzonego z wniosku o udzielenie koncesji na wydobycie węgla brunatnego. Organ stoi na stanowisku, że właściciel nieruchomości gruntowej, w sprawie którego odmawia się uzgodnienia projektu decyzji WZ, wprawdzie doznaje ograniczenia prawa własności, ale nie narusza to istoty tego prawa i wynika z ustawy, co pozostaje w zgodzie z art 64 ust. 3 Konstytucji RP. III. 1. Skargę od ww. postanowienia Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 i art. 80 w związku z art. 7a i art. 10 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów, w wyniku czego Organ błędnie ustalił, że odmowa wydania uzgodnienia zapewni potencjalną możliwość wydobycia kopaliny na większym obszarze z uwagi na brak zabudowy wokoło przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w miejscowości B. znajdują się budynki wysunięte głębiej w kierunku centrum złoża a ponadto linia zabudowy w miejscowości B. zostanie przesunięta w związku z wydanymi warunkami zabudowy; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 161 b p.g.g. poprzez błędną wykładnie i bezpodstawne przyjęcie, że zrealizowanie przedmiotowej inwestycji wykluczy możliwość eksploatacji złoża w przyszłości, w wyniku czego wydanie uzgodnienia warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji zostało rozstrzygnięte odmownie, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że wybudowanie czterech domów jednorodzinnych nie wykluczy możliwości eksploatacji złoża w przyszłości a jedynie może zwiększyć koszt wydobycia w sposób nieistotny w kontekście całej inwestycji górniczej; 2) art. 161 b p.g.g. wz. z art. 95 a p.g.g. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieprawidłową interpretację i przyjęcie wykładni rozszerzającej przy ograniczeniu prawa własności, w konsekwencji czego doszło do odmowy wydania uzgodnienia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podczas gdy znowelizowane przepisy p.g.g. jednoznacznie wskazują w jakich okolicznościach - ochrona złoża strategicznego - dopuszczalna jest ingerencja w prawo własności nieruchomości; 3) art. 125 p.o.ś. poprzez jego nieprawidłową interpretacje i zastosowanie najszerszej wykładni pojęcia "racjonalnego gospodarowania zasobami złóż" rozumianej jako bezwzględną ochronę złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co ma implikować bezwzględny zakaz zabudowy, podczas gdy interpretacja tego sformułowania, a zwłaszcza określenie "racjonalne" musi uwzględniać wszelkie aspekty ochrony złoża adekwatnie do stanu faktycznego danej sprawy i sytuacji w danym terenie, w tym zwłaszcza aktualny stan wiedzy technologicznej, ekologicznej i warunki przyrodniczo - geograficzne; Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - zaskarżonego postanowienia w całości oraz zobowiązanie - na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. - Organu do wydania w terminie 30 dni rozstrzygnięcia co do istoty sprawy - pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji, ewentualnie, w przypadku uznania, iż wniosek wskazany w pkt 1 powyżej jest niezasadny, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, skarżący wniósł o zasądzenie - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. - kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Skarżący rozwinął zarzuty w uzasadnieniu koncentrując się głównie na tym, że w świetle istniejących procedur wywłaszczeniowych, które i tak będą musiały zostać przeprowadzone przed rozpoczęciem wydobycia, budowa tych domów nie wykluczy możliwości eksploatacji złoża, a jedynie zwiększy koszt rozpoczęcia wydobycia (w sposób nieistotny do skali potencjalnego przedsięwzięcia górniczego). Jednak zwiększenie kosztów eksploatacji złoża nie podlega ochronie ustawowej - ochronie ustawowej podlega tylko i wyłącznie wykluczenie a więc uniemożliwienie eksploatacji złóż kopalin. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 2. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym postanowieniu. 3. Przedmiotem kontrolowanego postanowienia było uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. 4. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 64 ust. 1 decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu właściwym organem administracji geologicznej – w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Z art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wynika natomiast, że uzgodnień, dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie – uzgodnienie uważa się za dokonane. W tym miejscu należy zatem podnieść, że wniosek Wójta Gminy T. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy wpłynął do Ministra Kultury i Środowiska 19 marca 2025 r., a postanowienie organu I instancji wydano 24 marca 2025 r. Rozstrzygnięcie w przedmiocie uzgodnienia zostało zatem wydane w terminie ustawowym. 5. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że instytucja uzgodnienia ma na celu uzyskanie stanowiska oraz wskazania przez wyspecjalizowany w danej dziedzinie organ warunków w sprawie realizacji planowanych inwestycji. Takim organem w niniejszej sprawie jest minister właściwy do spraw środowiska, który określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności - w tym takiej, której przedmiotem jest wydobywanie kopalin ze złóż. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ochrona środowiska - spoczywająca m.in. na organach właściwych do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - polega również na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Przepisy ustawy o ochronie środowiska (art. 81 ust. 3), odnosząc się do ochrony szczególnego przedmiotu, jakim są złoża kopalin, odsyłają do ustawy Prawo geologiczne i górnicze, stanowiąc jednocześnie, że te złoża podlegają ochronie, wyrażającej się w racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących (art. 125). Dlatego też szczegółowe warunki zagospodarowania konkretnego terenu, powinny uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja także w przyszłości. Hipoteza powołanego art. 125, prowadzi bowiem do wniosku, że złoża kopalin podlegają ochronie, polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących i nastawiona jest na efektywne wykorzystywanie tego dobra rzadkiego. Tym samym, skoro gospodarka kopalinami powinna być prowadzona w sposób racjonalny i kompleksowy, to dopuszczanie zabudowy mieszkaniowej na udokumentowanym złożu ją w rzeczywistości uniemożliwia i to w sposób sprzeczny z ochroną środowiska. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2015 r., II OSK 394/15, złoża kopalin są wartością podlegającą prawnej ochronie, która znajduje swój wyraz zarówno w przepisach prawa górniczego i prawa ochrony środowiska. Przepisy tych ustaw nie pozostają bez wpływu na postępowanie uzgodnieniowe i szerzej na postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Tym samym, z powołanego art. 125 wynika zasada ochrony złóż kopalin niezależnie od tego, czy są już eksploatowane, czy dopiero będą eksploatowane w przyszłości. Zasadny jest w związku z powyższym wniosek, że przepis ten wymaga od organu w razie stwierdzenia istnienia złoża kopalin udzielenia mu stosownej ochrony. Zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami złóż, o której mowa w art. 125 Prawa ochrony środowiska należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko, jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także, jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy. Zasadniczym argumentem organu, stanowiącym przyczynę odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, było to, że projektowane zamierzenie budowlane zlokalizowane jest na nieruchomości, która w całości znajduje się na udokumentowanym złożu węgla brunatnego "[...] WB [...] . Przesłanką odmowy uzgodnienia projektu decyzji była więc między innymi jej bezpośrednia sprzeczność z art. 125 Prawa ochrony środowiska. Zdaniem organu, udokumentowane złoża powinny być chronione przed zagospodarowaniem, które uniemożliwia ich eksploatację, a takim zagospodarowaniem jest zurbanizowanie terenu złoża. 6. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne, które były w niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia ewentualnej decyzji zezwalającej na realizację planowanej inwestycji, a pozostające w związku z koniecznością ochrony złóż kopalnych węgla brunatnego. Organ, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj inwestycji i usytuowanie działki skarżącego, dokonał oceny wpływu tej inwestycji na ochronę złóż, w szczególności, jakie konsekwencje może ona mieć dla możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości i miał wystarczające podstawy do przyjęcia, że zabudowa nieruchomości skarżącego jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża. Podkreślić należy, że dla organu rozstrzygającego w kwestii uzgodnienia warunków zabudowy, istotny jest sam fakt istnienia złoża i konieczność jego ochrony przed trwałą zabudową. Definicja złoża kopaliny wymaga, by nagromadzenie minerałów mogło przynieść korzyść gospodarczą o wymiarze ogólnospołecznym. Dlatego też do uznania danego nagromadzenia minerałów za złoże, konieczne jest spełnienie parametrów granicznych określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów z 1 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 987). Fakt, że dane nagromadzenie kopalin jest określone w sporządzonej dokumentacji geologicznej jako złoże, pozwala już na uznanie, że jego wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą. Zgodnie z bilansem zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 grudnia 2023 r. oraz kartą złoża pochodzącą z systemu MIDAS złoże posiada zasoby bilansowe poza filarami wynoszące - 142 161 tys. ton udokumentowanych w kategorii C2 a pozabilansowe poza filarami - 2 629 tys. ton w kategorii C2. Zasoby te zostały zatwierdzone decyzją Prezesa CUG nr KZK/012/K/2068/69/70 wg stanu na 31 grudnia 1968 r. Przyczynę odmowy uzgodnienia w niniejszej sprawie, stanowiła okoliczność, że zabudowa terenu inwestycji uniemożliwi eksploatację złoża, spełniającego warunki do jego eksploatacji, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania, określonej w art. 125 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem, złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Przepis ten zawiera podstawowe zasady ochrony takich elementów środowiska, jak kopaliny. Złoża kopalin, ze względu na swój ograniczony i nieodnawialny charakter, podlegają ochronie, która koncentruje się na kwestii ich racjonalnego i kompleksowego wykorzystania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 listopada 2010 r., II SA/Gl 886/10, CBOSA). Przyczynę odmowy uzgodnienia stanowiła okoliczność, że zabudowa działki skarżącego polegająca na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, czterech budynków garażowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] uniemożliwi eksploatację udokumentowanego złoża spełniającego warunki do jego eksploatacji, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania, określonej w art. 125 Prawa ochrony środowiska. Podkreślić trzeba, że ochrona złóż kopalin nie jest automatyczna, nieuwzględniająca stanu faktycznego w konkretnej sprawie, a przepisy w tym zakresie mają charakter bezwarunkowy. Każde rozstrzygnięcie jest wynikiem odrębnego postępowania administracyjnego, uwzględniającego okoliczności, specyfikę i jego indywidualny charakter. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Art. 125 Prawa ochrony środowiska zawiera klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. W przepisie tym ustawodawca wprowadził ochronę złóż kopalin niezależnie od tego, czy już podlegają eksploatacji, czy będą eksploatowane w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2015 r., II OSK 394/15). Zatem, na mocy art. 125 Prawa ochrony środowiska samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jego ochrony. Wskazać należy, że gdyby właściwy organ administracji geologicznej w ramach procedury uzgodnieniowej nie kierował się podstawową zasadą ochrony złóż kopalin, wówczas pod znakiem zapytania stałby w ogóle cel i sens wprowadzenia wspomnianego obowiązku uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r., IV SA/Wa 338/20). Podkreślenia wymaga, że nie chodzi tu o takie przekształcenie terenu, które obiektywnie trwale uniemożliwi eksploatację złoża, lecz o realizację zasady ochrony racjonalnej dostępności złoża w przyszłości, czemu na przeszkodzie mogą stawać m.in. koszty ekonomiczne związane z usunięciem istniejącej zabudowy, w tym koszty odszkodowań dla właścicieli lub inwestorów. Dlatego bezzasadnie skarżący podnosi, że dla ochrony złóż nie ma znaczenia zabudowa działki, która i tak musiałaby zostać wywłaszczona. Organ jest obowiązany do ochrony dostępności złoża i minimalizacji kosztów wydobycia. Obowiązkiem organów geologicznych było dokonanie oceny zamierzonego sposobu zabudowy w kontekście jego położenia na obszarze złoża i konieczności zapewnienia kopalinom ochrony polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym ich wykorzystaniu. Powyższe stanowiło obowiązek organu administracji geologicznej wynikający z art. 53 ust. 4 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 125 Prawa ochrony środowiska. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, która miała miejsce w niniejszej sprawie, daje gwarancję, że gospodarka złożem będzie prowadzona racjonalnie i kompleksowo, zwłaszcza że jego wydobycie (nawet tylko potencjalne), a przede wszystkim czerpanie z tego korzyści ekonomicznych, leży w interesie publicznym w kontekście całego kraju (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., II OSK 3259/20). 7. Ponadto, należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie uzależnia zastosowania zasady ochrony złoża od stopnia zaawansowania planów czy przyszłych zamierzeń dotyczących wydobycia kopalin. Przepisy prawa nie różnicują ochrony złóż od tego, w jakim stopniu dane złoże jest rozpoznane i realizowane. W niniejszej sprawie nieruchomość skarżącego w całości znajduje się w granicach złoża węgla brunatnego ,, [...] WB [...] , a więc na terenie udokumentowanego złoża. W ocenie Sądu uzasadnione jest więc stwierdzenie Ministra, że w niniejszej sprawie inwestycja miałaby znajdować się na terenie, na którym złoże zostało rozpoznane. Zatem w ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował się do dyspozycji wyrażonej w art. 125 Prawa ochrony środowiska i udzielił omawianemu złożu stosownej ochrony. Planowane zabudowanie, na którym złoże się znajduje uniemożliwi trwale dostęp do jego ewentualnej eksploatacji. Dokonana przez organ ocena, że zabudowa nieruchomości skarżącego jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża, nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. W szczególności w uzupełnionym materiale dowodowym w postępowaniu ponownym tj. w ogólnodostępnej karcie informacyjnej złoża uzyskanej z sytemu Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych "MIDAS", z której wynika, że złoże spełnia warunki do jego eksploatacji, jak również danych zawartych w bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce sporządzonym przez Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy. Skarżący nie przedstawiła żadnych innych danych czy źródeł, z których wynikałoby, że fakty podane przez organ nie są rzetelne i nie mogą być podstawą ustaleń faktycznych w tej sprawie, a w konsekwencji - podstawą odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji. Należy wskazać, że każda sprawa dotycząca uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ma charakter indywidualny i zależy od wielu różnych czynników. Uzgodnienia na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonuje się w zakresie udokumentowanych złóż kopalin, zatem organ administracji geologicznej zwraca przede wszystkim uwagę na wpływ prowadzenia inwestycji na możliwość ewentualnej eksploatacji złoża. Zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, natomiast art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Wyjaśnić więc należy, że prawo własności nie ma w polskim systemie prawnym charakteru absolutnego i świadczy o tym art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jak również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który wskazuje ochronę środowiska, jako wartość uzasadniającą ograniczenie praw i wolności konstytucyjnych. Dlatego też zawarta w art. 140 Kodeksu cywilnego definicja własności, stanowiąca triadę uprawnień właścicielskich wyraźnie wskazuje, że właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy - ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Wspomniane w niniejszym uzasadnieniu przepisy, nakazujące ochronę przyrody i w szczególności udokumentowanych złóż kopalin są właśnie tym ustawami, które prawo własności ograniczają w sposób określony zarówno w art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jak i w art. 140 kc. Wykładnia i zastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie uwzględnia takie dobra, jak ochrona złóż kopalin, czyli wartości chronione w Konstytucji RP w ramach m.in. zasady dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP). Ochrona ta realizowana jest m.in. w drodze przyznania właściwym organom administracji publicznej kompetencji do merytorycznego (a więc leżącego w ich właściwości rzeczowej) uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. 8. Niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia art. 7 i art. 80 w związku z art. 7a i art. 10 k.p.a., ponieważ Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy. U podstaw odmowy uzgodnienia leży potrzeba ochrony złoża. Tym bardziej należy podkreślić, że ochrona powinna w pierwszej kolejności obejmować tereny dotychczas niezabudowane. Skoro część obszaru złoża została już zabudowana, to właśnie pozostałe wolne od zabudowy działki mają kluczowe znaczenie dla zachowania realnej możliwości przyszłej eksploatacji złoża. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji skarżącej była uzasadniona z uwagi na zalegające na jej terenie złoże węgla brunatnego. Istotny był fakt istnienia złoża i konieczność ochrony przed trwałą zabudową. Minister prawidłowo uznał, że wymóg ochrony złoża wynikający z treści art. 125 Prawa ochrony środowiska uniemożliwia uzgodnienie projektu decyzji w przedłożonym kształcie. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy konieczność ustalenia czy wydobycie przedmiotowego złoża jest planowane. Jak już wspomniano, żaden przepis prawa nie różnicuje ochrony złóż od tego, w jakim stopniu dane złoże jest rozpoznane i kiedy nastąpiło to rozpoznanie. Już bowiem samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 20215 r., II OSK 394/15). Zasadnicze znaczenie ma postulat utrzymania dostępności zasobów udokumentowanych i perspektywicznych poprzez ochronę terenów, na których się one znajdują, przed trwałą zabudową, z czym wiąże się konieczność zablokowania powierzchni terenu, w dłuższym okresie czasu. 9. Stwierdzić należy, że Minister dokonał prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy, który został ustalony w sposób prawidłowy i kompletny. Za chybione należało wobec tego ocenić podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Jak już podkreślono na wstępie, zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za dostateczny do wydania rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to nie nosi cech dowolności i zostało należycie uzasadnione. W zaskarżonym postanowieniu przeprowadzono wykładnię przepisów prawa w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, wskazano na materiał dowodowy stanowiący podstawę końcowych wniosków organu, a nadto odniesiono się w zasadniczych kwestiach do zarzutów podniesionych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji organu pierwszej instancji. 10. Z uwagi na niezasadność podniesionych w skardze zarzutów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło