VII SA/Wa 2239/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. C., G. K., C. C., B. C. i W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., rozpatrując sprawę stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej w S. przy ulicy [...] - nakazał G. K., S. C., J. C. - spadkobiercom w/w działki, na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny, usunięcie nieprawidłowości występujących w w/w budynku poprzez wykonanie przemurowania, uszczelnienia i otynkowania wszystkich kominów w budynku oraz wykonanie obróbek blacharskich tych kominów; wykonanie usunięcia bądź naprawy płyt balkonowych z zabezpieczeniem terenu pod balkonami przed dostępem ludzi; wykonanie wymiany lub naprawy instalacji elektrycznej w budynku w taki sposób aby instalacja spełniała wytyczne obowiązujących przepisów i norm. Usunięcie nieprawidłowości występujących w obiekcie należało dokonać w terminie 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Ponadto, z uwagi na fakt, że stan techniczny w/w elementów budynku powoduje niebezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi, organ zakazał użytkowania obiektu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z uwagi na uchylanie się zobowiązanych, tj. G. K., S. C., J. C. oraz Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w S. od wykonania obowiązku polegającego na przeprowadzeniu kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego wielorodzinnego, nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2002 r., co skutkowało wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., na podstawie art. 262 § 2 Kpa, zobowiązującego do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów postępowania administracyjnego - w dniu [...] stycznia 2007 r. zostało wystawione na zobowiązanych upomnienie nr Up [...] wzywające do uregulowania należności pieniężnych. Ponadto, niezależnie od prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, toczy się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w S (Ds. [...]), na zlecenie której została wykonana przez biegłego "opinia o stanie technicznym budynku usytuowanym na posesji przy ul. [...] w S". W związku z powyższym, organ I instancji wystąpił do Prokuratury o udostępnienie przedmiotowej opinii. W dniu 8 stycznia 2007 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęła w/w opinia. Po przeprowadzeniu szeregu czynności wyjaśniających w budynku przy ul. [...] w S. oraz po zapoznaniu się z w/w opinią biegłego, organ I instancji uznał za zasadne przed wykonaniem kontroli i ekspertyzy - zleconych do wykonania postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2002 r. - wydanie niniejszej decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2, nakazującej spadkobiercom usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w w/w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Ponadto, w oparciu o prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w S. organ nadzoru stopnia powiatowego ustalił, że spadkobiercami przedmiotowej nieruchomości są: G. K., S. C. i J. C. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. C., J. C.i G. K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś zarzuty podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą nie mają wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podczas szeregu wizji lokalnych przeprowadzonych na w/w nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, iż przedmiotowy obiekt budowlany może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi (lub bezpieczeństwa mienia) ze względu na jego zły stan techniczny. W/w stanowisko zostało potwierdzone w opinii biegłych, która została sporządzona na potrzeby toczącego postępowania prokuratorskiego w sprawie o sygn. Ds. [...]. W związku z powyższym organ uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, zaś zarzuty strony skarżącej dotyczące sporu z Zakładem Gospodarki Komunalnej w S. należą do zagadnień prawa cywilnego i jako takie mogą być dochodzony wyłącznie w trybie postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: J. C., S. C. i G. K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75, 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu skargi wskazali, że na dzień dzisiejszy nie ma innego ustanowionego prawem spadkobiercy, ani właściciela przedmiotowej nieruchomości, niż Urząd Miasta w S., który na podstawie decyzji znak [...] przejął od J. C.i C. K. nieruchomość w S. przy ul. [...] w zarząd państwowy. W dniu [...] marca 2007 r. Sąd Okręgowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] orzekł, że J. C., S. C. i G. K. jako spadkobiercy po J. C. i C. K. nie mogą nabyć własności nieruchomości przy ul. [...] w S. w drodze dziedziczenia ustawowego, ponieważ w/w spadkodawczynie nie były właścicielkami w/w nieruchomości. W związku z powyższym, J. C., S. C. i G. K. nie są stroną niniejszego postępowania administracyjnego, co zdaniem skarżących wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1212/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć skarżącego J. C. Ze względu na ustalenie, iż następcami prawnymi J. C. są: C. C., B. C. i W. C., postanowieniem z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1212/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Materialnoprawną podstawę obowiązku nałożonego w niniejszej sprawie na G. K., S. C. i J. C. stanowił art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W decyzji tej organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis powyższy znajduje się w rozdziale 6 cytowanej ustawy, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Wprawdzie ustawa nie reguluje wprost przesłanek ustalenia adresata decyzji wydanej na podstawie art. 66, jednakże - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1597/97 - adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych. Jak bowiem wynika z treści art. 61 ww. ustawy, obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, spoczywa na właścicielu oraz zarządcy obiektu budowlanego. A zatem, przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek, wynikający z art. 61. Jeśli zatem spadkobierca będący nowym właścicielem nieruchomości nie został ujawniony w sposób określony prawem, a nadto nieruchomość nie posiada zarządcy, organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji opartej na art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, nakazującej właścicielowi lub zarządcy nieruchomości (obiektu budowlanego) usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż z akt sprawy wynika, że C. K. i J. C. były posiadaczkami samoistnymi działki nr [...]. Posiadanie samoistne nie może zaś być utożsamiane z prawem własności. Okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło prawomocne ustalenie spadkobierców C. K. i J. C. nie przesądza o określeniu stron postępowania prowadzonego w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organy obu instancji nieprawidłowo przyjęły, iż spadkobiercy posiadaczek samoistnych ww. nieruchomości są stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Pomimo ustalenia spadkobierców posiadaczek samoistnych, organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy C. K. i J. C. przysługiwało prawo własności nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w S. O ile bowiem z akt sprawy wynika, że były one posiadaczkami ww. nieruchomości, to w materiale dowodowym brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, iż przysługiwało im prawo własności nieruchomości. Tym samym, brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż na skarżących przeszły w drodze dziedziczenia prawa i obowiązki związane z tą nieruchomością. A zatem, przy rozpatrywaniu sprawy organy obu instancji naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, przeprowadzając postępowanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, aby ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Ponownie rozpoznając sprawę, organ przeprowadzi postępowanie mające na celu bezsporne określenie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości i na tej podstawie ustali krąg stron postępowania. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.