VII SA/Wa 2239/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.M. i M.W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego skargę oddala Jak wynika z akt sprawy, M.M. i M.W. pismem z dnia [...] września 2010 r. wystąpili do Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Dzielnicy [...] o udzielenie informacji, właściciele których nieruchomości zasilanych z sieci wodociągowej zlokalizowanej w ul. [...], otrzymali zgodę na budowę lub zalegalizowali samowole budowlane z możliwością odprowadzania ścieków do szamba, a którzy do kanalizacji, która jest własnością właścicieli z ul. [...]. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...], na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) w związku z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) przekazał przedmiotowe pismo z dnia [...] września 2010 r. w części dotyczącej legalizacji samowoli budowlanych Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...], zgodnie z właściwością (art. 83 ust. 1 w związku z art. 48 Prawa budowlanego). Natomiast pismem z dnia [...] września 2011 r. poinformował M.M. i M.W. o wydanych pozwoleniach na budowę i o tym, że legalizacja samowoli budowlanych należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, zgodnie z czym przekazano pismo w tej części. M.M. oraz M.W. pismem z dnia [...] października 2010 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta [...], zgodnie z zamieszczonym tam pouczeniem. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr nr [...], na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] zażalenie M.M. oraz M.W. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r. Zdaniem Wojewody, zgodnie z art. 127 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Przepis art. 65 § 1 K.p.a. nie wskazuje innego organu odwoławczego. Wobec tego organem wyższego stopnia dla Prezydenta Miasta, stosownie do art. 17 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przekazanie postanowieniem podania do innego organu w trybie art. 65 § 1 K.p.a. jest czynnością procesową i nie rozstrzyga o istocie sprawy. W związku z tym właściwość organu, do którego należy złożyć zażalenie na postanowienie wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie z przepisów prawa materialnego. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 22 § 3 pkt 2 w związku z art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a., wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą [...] i wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia M.M. i M.W. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OW 10/11, wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia M.M. oraz M.W. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd stwierdził, że "(...) Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że informacje, o które prosili M. M. i M. W. dotyczyły udzielonych pozwoleń na budowę oraz legalizacji samowoli budowlanych, a więc spraw regulowanych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623). Obowiązek udostępnienia informacji wnioskodawcom w powyższym zakresie, wynika z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) i ciąży na organach będących w posiadaniu takich informacji. W tym przypadku organem, który posiadał informacje na temat wydanych pozwoleń na budowę był Prezydent [...] wykonujący jednocześnie funkcje starosty, a więc jako organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast informacje w sprawie legalizacji samowoli budowlanych posiada Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] jako organ, do którego kompetencji należy załatwianie tych spraw zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Prezydent [...] zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 i 2, art. 82 lit. b/ ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pismem z dnia 30 września 2010 r. udostępnił wnioskodawcom informacje w zakresie wydanych pozwoleń na budowę oraz poinformował ich, że kwestie legalizacji samowoli budowlanych należą do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], do którego przekazano wniosek (w tej części) postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r. w celu załatwienia w ramach posiadanych kompetencji. (...) Prezydent [...] wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2010 r. o przekazaniu pisma M. M. i M. W. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...], skoro sam określił swoją właściwość jako organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie mógł wskazać innego organu jak Wojewodę [...], jako organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia, gdyż wskazując inny organ naruszyłby przepisy Prawa budowlanego. Wojewoda zaś mógł rozpatrzyć zażalenie zgodnie z możliwościami jakie daje art. 138 w związku z art. 144 k.p.a., od czego służyłaby skarga do sądu administracyjnego. (...) Na marginesie należy zauważyć, iż art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) nadano nowe brzmienie art. 65 § 1 k.p.a. Wykluczy to w przyszłości podobne spory, gdyż obecnie przekazanie podania innemu organowi nie następuje już w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, jak było to wcześniej (od 1 stycznia 2004 r.)". Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a. oraz w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), po rozpatrzeniu zażalenia M.M. oraz M.W. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. "Na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". W związku z nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., Nr 6, poz. 18), będący podstawą prawną zaskarżonego postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r. - art. 65 § 1 K.p.a., od dnia 11 kwietnia 2011 r., zyskał brzmienie "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie". Jeżeli odpowiednie przepisy intertemporalne nie przewidują regulacji szczególnych, organ administracji publicznej rozpatrujący zażalenie zobowiązany jest brać pod uwagę stan prawny z daty orzekania w II instancji. Wskazał, że ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wprowadza przepisów przejściowych dotyczących rozpatrywania zażaleń na postanowienia wydane przed jej wejściem w życie w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a., wobec czego po dniu 11 kwietnia 2011 r. niedopuszczalnym jest dalsze procedowanie w trybie zażaleniowym, w stosunku do postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., przekazującego zgodnie z właściwością, pismo M.M. oraz M.W. z dnia [...] września 2010 r. dotyczące legalizacji samowoli budowlanych, co obliguje organ do umorzenia postępowania zażaleniowego od przedmiotowego postanowienia. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M.M. oraz M.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., postanowienia z dnia [...] września 2010 r. i wskazanie, który organ winien odpowiedzieć na ich pytanie zawarte w piśmie z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu skargi wskazali, że pismem z dnia [...] września 2010 r. zwrócili się do Naczelnika Wydziału Architektury z pytaniem "właściciele których z tych nieruchomości otrzymali zgody na budowę lub zalegalizowali samowole budowlane z możliwością odprowadzenia ścieków do szamba, a którzy do kanalizacji, która jest własnością właścicieli z ulicy [...]? (zał. 1)". )". Żaden z organów nie udzielił odpowiedzi na zadane przez skarżących pytanie, przekazując sobie wzajemnie ich pismo z dnia [...] września 2010 r. Z niewiadomych powodów kolejne organy wskazują na legalizacje samowoli budowlanych, które nie stanowią istoty zainteresowania i pytania skarżących. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że informacje, o które wnioskowali skarżący M.M. i M.W. pismem z dnia [...] września 2010 r. dotyczyły udzielonych pozwoleń na budowę oraz legalizacji samowoli budowlanych. Prezydent [...] zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 i 2, art. 82 lit. b/ ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pismem z dnia [...] września 2010 r. udostępnił skarżącym informacje w zakresie wydanych pozwoleń na budowę oraz poinformował ich, że kwestie legalizacji samowoli budowlanych należą do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], do którego przekazał wniosek (w tej części) postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w celu załatwienia w ramach posiadanych kompetencji, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., który w dacie orzekania przez Prezydenta [...] stanowił, że jeżeli podanie zostało wniesione do organu administracji publicznej, który jest niewłaściwy do jego załatwienia, organ ten przekazuje niezwłocznie podanie organowi właściwemu w formie postanowienia, zaskarżalnego zażaleniem. Następnie kontrolowanym przez Sąd postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.M. oraz M.W. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie zażaleniowe. Zauważyć należy, że przepisem art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) nadano nowe brzmienie art. 65 § 1 K.p.a. i obecnie przekazanie podania innemu organowi nie następuje już w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, jak było to wcześniej (od 1 stycznia 2004 r.). W wyniku wspomnianej nowelizacji w razie uznania się przez organ administracji publicznej za niewłaściwy do rozpoznania wniesionego podania, organ ten przekazuje podanie niezwłocznie do organu właściwego, zawiadamiając o tym fakcie osobę, składającą podanie. Powyższa zmiana weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r., a zatem po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji, ale przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, określających rozpatrywanie zażaleń na postanowienia wydane przed jej wejściem w życie w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a. W takim przypadku należy przyjąć zasadę bezpośredniego stosowania prawa nowego (tempus regit actum) (vide postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II SA/Po 542/11; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 528/11). Prawidłowo zatem Wojewoda Mazowiecki, rozpatrujący zażalenie skarżących, wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie orzekania w drugiej instancji i trafnie uznał, że po dniu 11 kwietnia 2011 r. niedopuszczalnym jest dalsze procedowanie w trybie zażaleniowym w stosunku do postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] i umorzył postępowanie zażaleniowe. W istocie bowiem w trakcie trwania postępowania zażaleniowego przestały istnieć podstawy prawne, uprawniające do weryfikacji w drodze środka zaskarżenia postanowienia o przekazania sprawy według właściwości innemu organowi. Bezprzedmiotowość postępowania powstała już po złożeniu zażalenia do Wojewody [...], które w chwili wniesienia było dopuszczalne (por. Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz do art. 105, B.Adamiak, J.Borkowski, wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2011 r.). W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] zasadnie umorzył postępowanie zażaleniowe. Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.