VII SA/Wa 2240/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-26
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów KPA. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może merytorycznie rozstrzygnąć sprawy, a jedynie może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który ma kompetencje do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
H. T. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] grudnia 2000 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zabudowy działki. Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak robót budowlanych podlegających prawu budowlanemu. Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów KPA przez organ I instancji, w tym brak udziału skarżącego w oględzinach. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu długotrwałe rozpoznanie odwołania oraz kwestionował ustalenia organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...]przy ul. J. w R..
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż na wniosek H. T. wszczął postępowanie w sprawie zabudowy działki nr ew. [...], której jest współwłaścicielem. W czasie przeprowadzonej w dniu 18 września 2000 r. wizji ustalono, że na wskazanej nieruchomości znajdują się następujące obiekty:
- g-1 - budynek garażowy murowany z dachem drewnianym,
- g-2-3 - budynek gospodarczy murowany ze stropodachem żelbetowym, bez wyraźnego podziału na dwa obiekty,
- g-5 stara komórka drewniana,
- g-6 budynek mieszkalny murowany, objęty odrębnym postępowaniem zakończonym decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, nadto ogrodzenia na działce: przy budynku g-6 z siatki stalowej na słupkach stalowych, przy budynku g-5 - z siatki w ramach stalowych (4 przęsła) i drewniane przy budynku g -1 – stare drewniane, pomiędzy działkami 76 i 77 – z prętów stalowych na podmurówce betonowej z bramą na rolkach – odcinek A-B.
Poza wykonanym odcinkiem ogrodzenia z bramą nie stwierdzono prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych.
W ocenie organu powyższe ustalenia wskazują, iż brak jest podstaw do podejmowania jakichkolwiek czynności w trybie nadzoru. Istniejące na działce ogrodzenia (zarówno stare, jak i nowowybudowane) nie podlegają przepisom prawa budowlanego bowiem znajdują się między działkami. Także znajdujące się na nieruchomości budynki oznaczone symbolem g -1 i g – 5 użytkowane odpowiednio jako garaż i budynek gospodarczy są obiektami starymi wybudowanymi ponad 30 lat temu. W stosunku do budynku g – 6 wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Ustalenia te oznaczają, iż brak jest przedmiotu postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. T. po rozpatrzeniu którego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania naruszył przepisy procesowe co dyskwalifikuje zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Zarówno oględziny, jak i inne środki dowodowe powinny być przeprowadzone z zachowaniem procedur przewidzianych w kpa. W niniejszej sprawie w oględzinach przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie brał udziału skarżący co oznacza, iż doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa. Przesądza to zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wadliwości całego postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł H. T.i.
Skarżący przede wszystkim podniósł, iż jego odwołanie od decyzji organu I instancji zostało rozpoznane po ponad 6 – ciu latach. Nadto zakwestionował ustalenia organu I instancji dotyczące daty wybudowania obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości oraz wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku g – 6. Wniósł o przeprowadzenie przez Sąd postępowania wyjaśniającego, bowiem stracił zaufanie do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.).
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymaga ograniczenia sądowej kontroli do badania zaistnienia podstaw prawnych do wydania tego rozstrzygnięcia z pominięciem innych zarzutów podnoszonych przez skarżącego, dotyczących meritum sprawy.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może mieć miejscejedynie wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowania wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Ponadto, naruszałoby to zasadę ogólną postępowania administracyjnego, tj. zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06 (LEX nr 338621), "podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne".
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego bowiem umorzył wszczęte przez siebie postępowanie uznając, iż jest ono bezprzedmiotowe.
W tak ustalonym stanie sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, iż konieczne jest przeprowadzenie przez organ I instancji całego postępowania wyjaśniającego i w ocenie Sądu winno ono się zakończyć wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, zważywszy na żądanie skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż Sąd administracyjny, tak jak wyjaśniono to na wstępie, bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Zasadnie jednak skarżący podnosi, iż organ odwoławczy z rażącym naruszeniem przepisów kpa rozpoznał jego odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. po ponad 6 – ciu latach od jego wniesienia.
Bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie była jednak przedmiotem skargi, dlatego też pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Zważywszy, iż brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło