VII SA/Wa 2240/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionej kopii projektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem znak: [...] z dnia 20 lipca 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...], którym organ pierwszej instancji odmówił wydania S. Z. poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] znak [...]. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r., skarżąca wystąpiła do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wydanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] znak [...]. We wniosku skarżąca wykazując swój ważny interes podała, cyt. "kserokopia projektu jest mi niezbędna w związku z prowadzonymi postępowaniami dotyczącymi samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego przez U. K., w sprawach sądowych związanych ze współwłasnością nieruchomości oraz do ewentualnego pozwu o naruszenie moich dóbr osobistych przez U. K.". Organ odwoławczy stwierdził, że bardzo ogólne powołanie się wnioskodawczyni na trudności dojazdu oraz stan zdrowia w żadnym wypadku nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż w analizowanym przypadku występują okoliczności uniemożliwiające lub choćby utrudniające zapoznanie się z aktami sprawy przez wnioskodawczynię osobiście lub przez pełnomocnika. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Przepis art. 73 § 1 a k.p.a. stanowi natomiast, że czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Natomiast stosownie do treści art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii, odpisów uwierzytelniania takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do treści art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie organu odwoławczego tym ważnym interesem nie może być bliżej nieokreślona potrzeba wykorzystania uwierzytelnionego odpisu projektu budowlanego w postępowaniu przed właściwym organem nadzoru budowlanego i sądem powszechnym. Sąd bowiem lub organ jeśli zaistnieje taka potrzeba może wystąpić do organu administracji publicznej o wypożyczenie określonych dokumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca S. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia je poprzedzającego. Skarżąca zarzucała organom naruszenie art. 64 § 2 k.p.a, art. 73 § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 82 k.p.a., art. 7 i 107 § 3 k.p.a., a także art. 6, 8, 10 i 12 k.p.a Skarżąca podniosła w skardze, że pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wystąpiła do Wojewody [...] z podaniem o wydanie uwierzytelnionej kserokopii/odpisu projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] grudnia 1997 r. Podanie uzasadniała tym, że uwierzytelniona kserokopia projektu jest jej niezbędna w związku z prowadzonymi postępowaniami dotyczącymi samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego przez U. K., w sprawach związanych z ochroną współwłasności nieruchomości oraz do ewentualnego pozwu o naruszenie dóbr osobistych przez U. K. Skarżąca podniosła, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a stan jej zdrowia (choroba kręgosłupa – w tym dyskopatia wielowarstwowa kręgów szyjnych i kręgów lędźwiowych) i ciężka sytuacja finansowa uniemożliwiają jej wyjazd do [...] do [...]Urzędu Wojewódzkiego, odległego o 160 km od jej miejsca zamieszkania w [...]. Na dowód swego stanu zdrowia skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podnosił jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był art. 73 § 2 k.p.a., który stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile uzasadnione jest to ważnym interesem strony. Należy zgodzić się z organami, że w swoim wniosku z dnia 12 kwietnia 2012 r. skarżąca nie określiła dokładnie o jakie postępowania (dotyczące samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego dokonanej przez U. K. czy związanej ze współwłasnością nieruchomości) chodzi. W tej sytuacji organ winien wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku z jednoczesnym zaznaczeniem, że nie uzasadnienie przez wnioskodawczynię ważnego interesu spowoduje wydanie na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. postanowienia o odmowie wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu. Strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma bowiem obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Organ winien tu wziąć pod uwagę stan zdrowia strony, odległość miejsca zamieszkania strony do organu, jej sytuację materialną. Na organie administracji spoczywa bowiem obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Regulacje zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego zapewniają stronom czynny udział w postępowaniu, zaś przepisy dotyczące udostępniania akt są związane z realizacją zasady jawności postępowania. Skoro pismo skarżącej z dnia 12 kwietnia 2012 r. nie wskazywało postępowań, do których skarżąca zamierzała złożyć uwierzytelniony odpis (kserokopię) przedmiotowego projektu budowlanego organ winien wyjaśnić czy skarżącej przysługuje ważny interes w ubieganiu się o ten dokument. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) projekt budowlany należy do utworów architektonicznych jest zatem przedmiotem prawa autorskiego. Zasada wynikająca z art. 23 ust. 1, zgodnie z którą bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu do własnego użytku osobistego doznaje ograniczeń w art. 332 cyt. ustawy. Przepis ten wskazuje, że wolno korzystać z utworów dla celów bezpieczeństwa publicznego lub na potrzeby postępowań administracyjnych sadowych lub prawodawczych oraz sprawozdań z tych postępowań. Wyjątek wynikający z przywołanego przepisu obejmuje zarówno utwory niepublikowane jak i rozpowszechnione. Dozwolone jest zatem sporządzenie kopii utworu (projektu budowlanego) na potrzeby postępowania administracyjnego lub sądowego niezależnie od tego, czy kopię wykonuje organ administracyjny lub sądowy, czy strona postępowania. W art. 332 chodzi o wszelkie rodzaje utworów, z którymi konieczne jest zaznajomienie się w celach określonych w tym przepisie (patrz. Komentarz LEX 2011 – E. Trapie do art. 332 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). W związku z powyższym rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazań Sądu. Ujawnione naruszenie prawa procesowego obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku.