VII SA/Wa 2241/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Z. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym skargę oddala Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.postanowieniem z dnia [...] marca 2000r. [...]– na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8, 147 kpa - wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Wojewody K. z dnia [...] października 1998 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1998 r., umarzającą postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego-stołówki, zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] przy ul. M. [...] w D. przez Z. i R. K. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wyrokiem z dnia 30. września 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1458/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody K. z dnia [...] lipca 1998 r. (znak [...]) i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1988 r. (znak [...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu – stołówki, z uwagi na naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Natomiast wyrokiem z dnia 30 listopada, sygn. akt SA/Sz 1882/98 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę L. L. na ww. decyzję Wojewody K. z [...] października 1998r. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozbiórki spornego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. [...] października 1998 r. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była ostateczna i wykluczała orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., z tej przyczyny organy obu instancji zasadnie umorzyły postępowanie. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że okoliczności, które zaszły po wydaniu zaskarżonej decyzji mogą jedynie stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze treść art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ww. orzeczenia wiążą organy, których działanie było przedmiotem orzeczenia, organ wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., [...] - na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa - uchylił ww. decyzję Wojewody K. z 14 października 1998 r. i - na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38 poz. 229 z 1981 r. ze zm.) - nakazał Z. i R. K. rozbiórkę ww. obiektu budowlanego. W uzasadnieniu podniósł, że podstawą umorzenia przez organ wojewódzki postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, był fakt uprzedniego udzielenia decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. (z dnia [...] maja 1998r), utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody K. (z dnia [...] lipca 1998r) – pozwolenia na użytkowanie spornego budynku. Rozstrzygnięcia te wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 1999r.(sygn. akt SA/Sz 1458/98) zostały uchylone. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że przedmiotowy budynek został wzniesiony samowolnie w latach 1985-1987, zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r.- Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 1, nakazujący przymusową rozbiórkę albo przejście na Skarb Państwa bez odszkodowania obiektów budowlanych lub ich części, w przypadku stwierdzenia przez organ administracji, że wzniesione zostały na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W rozpatrywanym przypadku budynek stołówki Z. i R. K. wzniesiony został na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta D., zatwierdzonym uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lipca 1977r., nr [...], który przeznaczono pod zabudowę mieszkalną (jednorodzinną) z garażami wbudowanymi, bez prawa stawiania budynków gospodarczych. W planie dopuszczono budowę domów jednorodzinnych z usługami gastronomiczno – handlowymi w parterze, ale wyłącznie na działkach o powierzchni ok. 600 m2. W związku z faktem, że sporny obiekt budowlany zrealizowano na działce o powierzchni 473 m2, , organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki, bez podejmowania czynności zmierzających do legalizacji samowoli. Organ I instancji podniósł również, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 z 1995 r.) związany był oceną prawną wyrażoną wyżej cytowanym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odwołaniu od ww. decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Z. i R. K. podnieśli, że po wznowieniu postępowania, ewentualne wzruszenie decyzji Wojewody umarzającej postępowanie, powinno nastąpić z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego tj. zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem odwołujących organ naruszył art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., gdyż nie rozważył, czy zachodzą przesłanki do legalizacji samowoli budowlanej. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006r. [...] utrzymał w mocy decyzję Z. WINB z dnia [...] lipca 2000 r., podtrzymując argumenty wskazane w decyzji organu I instancji. W skardze na obydwie ww. decyzje, Z. i R. K. wnieśli o ich uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o uchylenie i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucili błędne ustalenia faktyczne i prawne, w tym dotyczące interpretacji i zastosowania przepisów art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974. Prawo budowlane oraz art. 103 ust 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r – Prawo budowlane ( tj. Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ) W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że zgadzają się, iż w sprawie - poprzez art. 103 ust 2 ww. ustawy z 1994r., miały zastosowanie przepisy "starego" prawa budowlanego z 1974r , jednak w ocenie skarżących miało miejsce "błędne rozstrzygnięcie i odczytanie stanu faktycznego poprzez oparcie decyzji na przesłankach i przepisach prawa miejscowego już nieobowiązujących". Zdaniem skarżących, organy winny brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wznowienia postępowania i wydania decyzji o rozbiórce przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w szczególności plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 30 września 1988 r. Jak podnieśli skarżący, przy wydawaniu decyzji w trybie wznowienia postępowania organy powinny postępować tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana i stosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania, z uwzględnieniem norm wprowadzonych art. 103 ust 1 i 2 nowego Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że prawidłowe jest stanowisko organów, iż uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. rozstrzygnięć udzielających pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 §1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nie było sporne w sprawie, że budynek stołówki skarżący wznieśli w latach 1985 - 1987, w warunkach samowoli budowlanej. Ustalenie to decydowało o tym, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tj. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm) w sprawie zastosowanie miała ustawa z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ). Kwestie samowoli budowlanej uregulowano w powołanej wyżej ustawie z 1974r. w art. 37 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy podlegały rozbiórce lub przejściu na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, w przypadku stwierdzenia przez organ administracji, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę lub też jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju. Zatem warunkiem zastosowania przez organ przymusowej rozbiórki było równoczesne spełnienie dwóch przesłanek : • -rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, oraz • -naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w czasie budowy. Podnieść należy, że teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek, objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta D. z dnia 14 lipca 1977r., zatwierdzonym uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., nr [...], w którym to planie przewidziano zabudowę mieszkalną, jednorodzinną, bez prawa stawiania budynków gospodarczych. Wprawdzie plan przewidywał budowę domów jednorodzinnych z usługami gastronomiczno – handlowymi w parterze, ale tylko na działkach o powierzchni zbliżonej do 600m2. Prawidłowo więc ustaliły organy, że realizacja budynku stołówki na działce skarżących o powierzchni 437m2, była niezgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co z kolei obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki bez badania możliwości legalizacji takiej samowoli. Zaznaczyć należy, że przepis art. 37 ust 1 ww. ustawy stanowił o związanym charakterze rozstrzygnięcia wydanego na jego podstawie, co oznacza, że uznanie organu rozstrzygającego o kwestii rozbiórki było wyłączone ( vide wyrok NSA z dnia 10 marca 1994r. sygn. akt SA/Ka 557/93, Wokanda 1994/8 str. 39). Odnosząc się do zarzutu skargi o nieuwzględnieniu przez organy w postępowaniu wznowieniowym, nowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D., Sąd podnosi, iż w cytowanym wyżej art. 37 ust 1 ww. ustawy, ustawodawca wskazał wyraźnie na niezgodność samowolnie wzniesionych obiektów z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy. Oznacza to, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania plan zagospodarowania przestrzennego miasta D. nr [...] ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa K. z 1988r. ( nr 21 poz. 176), zmieniający stan prawny lokalizacji spornej stołówki, który zaczął obowiązywać od dnia 30 września 1988r., a więc po dokonaniu przez skarżących samowoli budowlanej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.