VII SA/Wa 2244/07

WyrokWSA w Warszawie2008-06-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej nadbudowy budynku, opierając się na przepisach ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2007 r., bez należytego ustalenia daty zakończenia robót budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 kpa) poprzez brak należytego ustalenia, czy roboty budowlane zostały zakończone przed 11 lipca 1998 r., co było kluczowe dla zastosowania przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2007 r. Opieranie się wyłącznie na oświadczeniu inwestora bez weryfikacji jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy było wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej nadbudowy budynku mieszkalnego. Organy umorzyły postępowanie, uznając, że w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2007 r., sprawa stała się bezprzedmiotowa. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, twierdząc, że roboty budowlane nie zostały zakończone przed datą wskazaną w przepisach przejściowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] września 2007r. (nr [...]), działając na podstawie art. 104 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, oraz art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane, - umorzył postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w sprawie samowolnej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L., wykonanej przez J. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ([...]) wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy nadbudowie ww. budynku oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni określonej dokumentacji. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 2007r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw postępowanie ww. sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 3 i 4 ww. ustawy, budowa która została zakończona po dniu 31 grudnia 1994r., a przed dniem 11 lipca 1998r. i przed dniem 11 lipca 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008r. przepisów art. 48 - 49b Prawa budowlanego. Na właścicielu takiego obowiązku spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Do wniosku o pozwolenie na użytkowanie właściciel obiektu budowlanego obowiązany jest dołączyć inwentaryzację powykonawczą(...). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2007r, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. S. - utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji i wyjaśnił dodatkowo, że na wniosek J. S. zostały podjęte czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na ww. posesji usytuowany jest budynek mieszkalny wzniesiony w 1930r. J. K., który nabył ww. budynek w 1991r. i dokonał jego samowolnej nadbudowy oświadczył, że roboty budowlane rozpoczął w 1994r. i ukończył w 1998r. W związku z powyższym przedmiotowa inwestycja spełnia przesłanki art. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 2007r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007r, Nr 99, poz. 665). Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2006r. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, organ wyjaśnił, że wizja lokalna wykazała, że od 1998r. na nieruchomości przy ul. [...] w L. nie były prowadzone żadne roboty budowlane. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył J. S., wnosząc o wznowienie postępowania i podnosząc, że decyzje umarzające postępowanie administracyjne zostały wydane z naruszeniem prawa. Skarżący powołał się na art. 145 § 1 kpa oraz art. 24 § 1 kpa. J. S. podniósł, że roboty budowlane przy ww. budynku nie były zakończone w 2000r, gdyż nie zamontowano w nim zewnętrznych rur spustowych tzw. deszczownie. Nie zostały więc spełnione przesłanki do skorzystania z przepisów ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane z dnia 10 maja 2007r. W dniu 20 maja 2008r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze, załączając fotografię przedmiotowego obiektu i wskazując, że pomimo zamontowania kształtek służących do zamontowania tzw. "deszczownic", deszczownice te nie zostały zamontowane. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, obowiązujących w dacie jej wydania (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm). Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jako podstawę umorzenia postępowania w kontrolowanej sprawie organy wskazały m.in. treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007r, Nr 99, poz. 665). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, do obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej - jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego - nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. Faktem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem jednoznaczne ustalenie, czy roboty budowlane, wykonane przez J. K., polegające na nadbudowie istniejącego budynku przy ul. [...] w L., spełniały warunki do zastosowania wyżej przytoczonego przepisu, w szczególności, czy budowa została zakończona przed 11 lipca 1998r., bowiem data wszczęcia postępowania wynika z akt sprawy, a data rozpoczęcia robót budowlanych nie była sporna między stronami. Takich ustaleń organy nie poczyniły, naruszając tym samym art. 7, 77, 80 kpa, a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy wadliwej decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały oparte jedynie na oświadczeniu J. K., złożonym do protokołu z czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniu 5 grudnia 2006r., w którym wskazano, że przedmiotowe roboty budowlane zostały ukończone około 1998r. W związku z powyższym organy nie ustaliły, w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowa budowa została zakończona przed 11 lipca 1998r. W przedstawionej sytuacji, organ administracji publicznej zobowiązany był przyjąć od strony oświadczenie, stosownie do treści art. 75 § 2 kpa tj. po uprzednim pouczeniu strony o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Wprawdzie przepis ten mówi o wniosku strony o odebranie takiego oświadczenia, tym niemniej obowiązkiem organu było pouczenie strony o konieczność złożenia takiego wniosku w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 7, 8 i 9 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy winny zatem przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem ww. stanowiska Sądu, mając ponadto na uwadze, że oświadczenie strony jest środkiem dowodowym, który również podlega ocenie organu na zasadach i w trybie przewidzianych w kpa, gdyż okoliczność faktyczna stwierdzona w oświadczeniu może być przedmiotem dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych itd., jeżeli prawdziwość oświadczenia budzi wątpliwości. Organ może zatem poprzestać na odebraniu od strony oświadczenia tylko wtedy, gdy oświadczenie to nie budzi - w ocenie organu - wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 kpa, wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były decyzje wydane w postępowaniu zwykłym, w trybie nadzoru budowlanego, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny nie mogły być rozpoznane wnioski skarżącego złożone w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło