VII SA/Wa 2247/06
WyrokWSA w Warszawie2007-03-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, wydana przed wejściem w życie przepisów o pozwoleniu na budowę, może zostać uznana za nieważną z powodu braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie jej wydania?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest tożsama z pozwoleniem na budowę i stanowiła jedynie promesę do jego wydania. W związku z tym, brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania takiej decyzji nie stanowił podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Wady decyzji należy oceniać według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny kładki dla pieszych, zarzucając rażące naruszenie prawa i brak prawa do dysponowania nieruchomością. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na brak prawa do dysponowania nieruchomością i niezawiadomienie właścicieli. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r., uznając, że brak prawa do nieruchomości nie był wadą uzasadniającą nieważność decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. i l. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny skargę oddala.
VII SA/Wa 2247/06
UZASADNIENIE:
Decyzją nr [...]z dnia [...] maja 1979 roku, znak: [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta [...] na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia [...] października 1974 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 roku, nr 38 poz. 229 z późn. zm.) oraz § 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego zatwierdzono z wniosku Miejskiego Biura Projektów [...] plan realizacyjny kładki dla pieszych nad ul. [...] przy ul. [...] w W wraz ze stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanego obiektu budowlanego kładki dla pieszych.
W dniu [...] marca 2006 roku M. P. i L. G. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji zarzucając jej rażące naruszenie prawa, naruszenie prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wnioskujące zwróciły uwagę, iż decyzja została obwarowana warunkami, które nie zostały spełnione.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku, znak: [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku wydanej z upoważnienia Prezydenta [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku wydawania przedmiotowej decyzji zaistniały istotne uchybienia, których ustalenie skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności tejże decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa wypełniającym dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W opinii organu rażące naruszenie prawa nastąpiło na skutek braku przeprowadzenia prawidłowego dla przedmiotowej sprawy postępowania administracyjnego, czyli poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny kładki dla pieszych nad ul. [...] przy ul. [...] w W. (na części działki nr [...] z obrębu [...] należącej do L G i Z M, zaś po zmianie stanu władających również do M P) – mimo braku w aktach przedmiotowej sprawy prawa do dysponowania częścią w/w nieruchomości na której nastąpiła budowa kładki.
W tejże sprawie właściciele nieruchomości nr [...] z obrębu [...] nie zostali nawet zawiadomieni ani o toczącym się postępowaniu ani o zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...]maja 1979 roku.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 roku Zarząd Dróg Miejskich w [...] wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku, znak: [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego.
Odwołujący wskazuje, że w/w decyzja nie jest pozwoleniem na budowę, decyzja ta zawiera dopiero warunki dla jej adresata, które muszą być spełnione przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] października 2006 roku, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku, znak: [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku, znak: [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta [...].
Organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie odwoławcze nie wykazało istnienia wad o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Art. 21 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1979 roku, określał warunki realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych.
Zatwierdzenie planu realizacyjnego usytuowania obiektu, w przedmiotowej sprawie kładki dla pieszych nad ul. [...] przy ul. [...] w [...] wraz ze stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanego obiektu budowlanego, nie jest tożsame z udzieleniem pozwolenia na budowę. Decyzja ta stanowiła swego rodzaju promesę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z czym inwestor nie był zobowiązany, na tym etapie postępowania, do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak prawa do nieruchomości przy zatwierdzaniu planu realizacyjnego nie stanowi o jego wadliwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa.
Zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy z 1974 roku Prawo budowlane dopiero w chwili gdy inwestor, po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, nie uzyskał prawa do terenu lub je stracił albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego nie wystąpił o pozwolenie na budowę decyzja ta traciła swoją ważność.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły M P i L G wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa albowiem przedmiotowa kładka została wybudowana niezgodnie z przepisami prawa budowlanego obowiązującego w czasie budowy obiektu. Jako przykład podały nie zachowanie wymaganych prawem odległości między inwestycją a ich budynkiem oraz fakt, iż jeśli nie wyraziły zgody na budowę kładki na ich terenie to inwestor nie posiadał prawa dysponowania ich nieruchomością na cele budowlane.
Ponadto skarżące podniosły, iż nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu administracyjnym, i tym samym uniemożliwiono im odwołanie się od powyższej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Na wstępie należy stwierdzić, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą z art. 156 § pkt. 1 – 7 kpa.
Jest to postępowanie nadzorcze stanowiące samodzielne postępowanie administracyjne i jest ograniczone do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Dlatego też organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy.
W ocenie Sądu stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku, znak: [...] wydana z upoważnienia Prezydenta [...] nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa zasługuje na aprobatę.
Nie można się zgodzić z argumentacją organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny kładki dla pieszych nad ul. [...] przy ul. [...] w [...] (na części działki nr [...] z obrębu [...] należącej do L G i Z M, zaś po zmianie stanu władających również do M P) – została wydana mimo braku w aktach przedmiotowej sprawy prawa do dysponowania częścią w/w nieruchomości na której nastąpiła budowa kładki.
Art. 21 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1979 roku, określał warunki realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych.
Zatwierdzenie planu realizacyjnego usytuowania obiektu, w przedmiotowej sprawie dotyczy kładki dla pieszych nad ul. [...] przy ul. [...] w [...] wraz ze stanowiącymi integralną część niniejszej decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanego obiektu budowlanego i nie było ono tożsame z udzieleniem pozwolenia na budowę.
Należy się zgodzić z organem odwoławczym, iż decyzja ta stanowiła swego rodzaju promesę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i w związku z tym inwestor nie był zobowiązany, na tym etapie postępowania, do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tak więc brak prawa do dysponowania nieruchomością przy zatwierdzaniu planu realizacyjnego nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 roku zatwierdzającej ten plan. Przesłanka rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]maja 1979 roku winna bowiem występować na tę datę tj. na datę wydania decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 roku zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę.
Jeśli więc inwestor nie wystąpił o pozwolenie na budowę w ciągu roku od [...] maja 1979 roku decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła ważność.
Należy zwrócić także uwagę, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] dopiero w dniu [...] listopada 1980 roku (a więc po roku od wydania decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1979 roku). Z mocy tejże decyzji została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa część działki nr [...] z obrębu [...].
Z powyższych względów oceniając legalność decyzji na datę jej wydania nie można stwierdzić nieważności decyzji z dnia [...] maja 1979 roku na podstawie art.156§1 kpa, a jedynie organ może stwierdzić, iż decyzja ta utraciła ważność wskutek nie wystąpienia przez inwestora o pozwolenie na budowę w ciągu jednego roku od dnia jej wydania zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy z 1974 roku Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło