VII SA/Wa 2247/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T.N. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. postanawia: skargę odrzucić. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] sierpnia 2012r. znak [...], w odpowiedzi na wniosek T.N. z dnia [...] lipca 2011r., poinformował, że rozliczenie przychodów za 2007r. i 2008r. zostało dokonane prawidłowo, a decyzje w tym zakresie wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo doręczone. Obie decyzje wydano w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu rentowego, za okres od 1 lutego 2007r. do 29 lutego 2008r., określonego decyzją z dnia [...] listopada 2008r. oraz decyzją z dnia [...] września 2009r. znak [...] w łącznej kwocie 12.665,97zł z tytułu zadłużenia podstawowego. Pismem z dnia [...] września 2011 r. T.N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2012r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zgodził się z jej zarzutami i wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie oddalenie oraz nieuwzględnienie pozostałych wniosków skarżącej. Nadmienić należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] decyzją z dnia [...] września 2011r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2011r., nie wyraził zgody na odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu rentowego za ww. okres, tj. 2007r. i 2008r. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż właściwość sądów powszechnych do rozpoznania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygnęła uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10, której nadano moc zasady prawnej i z której wynika, że od decyzji organów rentowych dotyczących spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, co do zasady właściwy będzie zatem sąd powszechny. Zauważyć bowiem należy, że wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób enumeratywny ustalone w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a przysługuje prawo złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro zaś w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie zostały wymienione decyzje wydawane w oparciu o art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegają one, na podstawie art. 83 ust. 2 tej ustawy, kontroli sądu powszechnego. Gdyby bowiem ustawodawca chciał umożliwić dokonywanie weryfikacji takich decyzji przez sąd administracyjny, wówczas uczyniłby to wprost, tak jak w art. 83 ust. 4 przedmiotowej ustawy. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że w art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jako tryb właściwy do uchylenia, zmiany lub unieważnienia decyzji wskazano tryb przewidziany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to jedynie obowiązek stosowania przy wydawaniu decyzji przepisów właśnie kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu w niniejszej sprawie ma przedmiot sprawy, a nie tryb, w jakim organ podjął rozstrzygnięcie. Przyjmując założenie racjonalności ustawodawcy, stwierdzić zatem trzeba, że brak jest podstaw do różnicowania właściwości sądów w sprawach dotyczących m. in. podlegania ubezpieczeniu społecznemu, czy też zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w zależności od tego, czy zaskarżona została decyzja wydana w trybie zwykłym, czy też nadzwyczajnym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami wydanymi w przedmiocie rozliczenia świadczeń rentowych za 2007r. i 2008r. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że nie zostały w niej również wyczerpane środki zaskarżenia. Zasadą postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność. Gwarantuje ją Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) w art. 78, który stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone pismo było jedynie odpowiedzią na wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2001r., wniosek ten, przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, został załatwiony decyzją dopiero w dniu [...] września 2011r. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.