VII SA/Wa 2249/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-28

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia może zostać wydana bez prawidłowego ustalenia, kto jest inwestorem robót budowlanych, a tym samym adresatem decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i dochodzenia do prawdy obiektywnej. Kluczowe było niewyjaśnienie przez organy, kto jest inwestorem robót budowlanych, co jest niezbędne do prawidłowego ustalenia adresata decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia wykonanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ pierwszej instancji ustalił, że ogrodzenie wykonano w 2005 r. i wstrzymał roboty, nakładając obowiązek przedłożenia dokumentów legalizujących. Po bezskutecznym upływie terminu, nakazano rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca Spółka podniosła, że była jedynie wykonawcą, a inwestorem była Szkoła, właściciel działki, oraz że ogrodzenie było remontowane, a nie budowane od nowa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 560 zł (pięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm./ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej kpa/ nakazał [...] Sp. z o.o. dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia wykonanego od strony Jeziorka [...] w W. i ogrodzenia o wysokości ponad 2,20m wykonanego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] na odcinku od strony ulicy [...] do Jeziorka [...], bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w wyniku kontroli w dniu 24 maja 2006 r. w terenie ustalono, iż roboty przy wykonywaniu ogrodzenia terenu Szkoły [...] od strony ul. [...] rozpoczęto w 2005 r. zaś wykonawcą ich jest [...] Sp. z o.o. Stwierdzono wykonanie ogrodzenia z siatki stalowej zakończonej drutem kolczastym. Wysokość siatki od 2,20 m do 3,35 m, całkowita długość ok 500 m, w tym ogrodzenia wykonanego o wysokości powyżej 2,20 m ok 400 m. W miejsce usuniętego nasypu od strony Jeziorka [...] wykonano cokół betonowy pod ogrodzenie. W trakcie kontroli inwestor nie przedłożył żadnego dokumentu z organu administracji architektoniczno – budowlanej potwierdzającego legalność wybudowania ogrodzenia, w wyniku czego postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wstrzymał roboty budowlane i na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, stosownych dokumentów, zmierzając do legalizacji wykonanych robót budowlanych. Obowiązek wynikający z ww. postanowienia nie został wykonany pomimo upływu terminu w dniu 8 września 2006 r. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż skoro omawiane ogrodzenie powstało od strony ulicy oraz miejscami posiada wysokość ponad 2,20m prawidłowo organ pierwszej instancji nakazał jego rozbiórkę, gdyż wybudowanie ogrodzenia od strony ulicy, jak i o wysokości powyżej 2,20m pomiędzy działkami zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga to zgłoszenia właściwemu organowi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że z akt jednoznacznie wynika, iż inwestorem omawianego ogrodzenia jest [...] Sp. z o.o., zatem organ I instancji prawidłowo ustalił adresata decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. w W. W skardze skarżąca Spółka podniosła, iż nie powinna być stroną niniejszego postępowania, gdyż właścicielem nieruchomości, na której dokonano remontu ogrodzenia jest Szkoła [...] w W., która też była zarazem inwestorem. Rola skarżącej Spółki ograniczała się jedynie do wykonawcy. Skarżąca zaznaczyła, że ogrodzenie było jedynie remontowane, a nie stawiane nowe i nie jest usytuowane od strony miejsc publicznych, a jego wysokość nie przekraczała w żadnym miejscu 2,20m. Zważywszy na powyższe skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W oparciu zaś o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "ppsa"/ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i dochodzenia w postępowaniu do prawdy obiektywnej /art. 7 kpa/, znajdującej rozwinięcie w unormowaniach art. 77 § 1, 79, 80 i 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, iż organ administracyjny prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. "W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego" /por. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45/. "Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (...), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (...), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści" /wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. I SA 1768/99, LEX nr 54171/. To, że organ administracji publicznej jest obowiązany na podstawie art. 80 kpa rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego oznacza, że "organ jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy (...). Rozpatrując materiał dowodowy organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy". /A. Wróbel, wyd. Zakamycze 2000/. Podkreślić należy, że w prowadzonym zarówno przez organ I, jak i II instancji postępowaniu administracyjnym "dokumenty i oświadczenia składane przez stronę (...) korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi z urzędu." /por. wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Kr 638/98, LEX nr 44386/. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił, czy wykonane roboty budowlane wymagały zgłoszenia w świetle art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności czy miała miejsce budowa ogrodzenia od strony drogi, ulicy, placu ewentualnie innych miejsc publicznych bądź wykonano ogrodzenie o wysokości ponad 2,20 m. Okolicznościom tym zaprzecza skarżący, który twierdzi, że został wykonany remont istniejącego ogrodzenia, polegający na wymianie części ogrodzenia tj. słupków i siatki. Organ winien mieć na uwadze, że remontem jest jedynie odtworzenie stanu pierwotnego przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. O zachowaniu zaś wysokości ogrodzenia zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyduje wysokość w tych samych miejscach po jego obu stronach, a nie wysokość po stronie działki inwestora, który zmienił ukształtowanie terenu. W przypadku ustalenia przez organ, że roboty budowlane wymagały zgłoszenia, organ winien ustalić inwestora tych robót. Zgodnie bowiem z przepisem art. 52 ustawy Prawo budowlane do wykonania czynności nakazanych w decyzji rozbiórkowej na swój koszt zobowiązany jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obciążony jest inwestor, a dopiero w drugiej kolejności właściciel lub działający w jego imieniu zarządca. Za zarządcę można również uznać osobę lub podmiot, które na podstawie umów zawartych z właścicielem obiektu sprawują czynności wchodzące w zakres administrowania nieruchomością. Z akt sprawy wynika, że zarówno Szkoła [...] w W., jak i [...] Sp. z o.o. tj. obie strony postępowania zaprzeczają, aby były inwestorem ogrodzenia. Dokonując ustaleń co do adresata decyzji organ nadzoru budowlanego winien mieć na uwadze nie tylko oświadczenie [...] z dnia 13 marca 2007 r. złożone na żądanie organu odwoławczego, ale uzgodnienia przyjęte przez strony w protokole z dnia 16 maja 2006 r. na spotkaniu w sprawie rozwiązania kwestii urządzenia i utrzymania drogi w pasie granicznym działek. Na spotkaniu ustalono, że [...] Sp. z o.o. zlikwiduje skarpę i postawi murek oporowy z zatopioną siatką i słupkami, a także na własny koszt przesunie ogrodzenie do granicy nieruchomości. Zważywszy, że w pierwszej kolejności adresatem decyzji rozbiórkowej powinien być inwestor należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 18 ustawy Prawo budowlane do inwestora należy zorganizowanie procesu budowy. Jednakże inwestorem jest tylko podmiot, który działa we własnym imieniu i na własny rachunek. Tak więc organ winien odnieść się do zarzutu spółki [...], że była ona jedynie wykonawcą robót zleconych przez Szkołę [...], właściciela działki nr [...] z obrębu [...] i inwestora zarazem. Dopiero po wyjaśnieniu czy skarżący jest inwestorem czy jedynie wykonawcą wykonanych robót budowlanych organ będzie mógł stwierdzić, czy skarżący powinien być adresatem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1270 ze zm.) uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 orzeczono, jak w pkt II wyroku, a o kosztach na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło