VII SA/Wa 2249/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] . w przedmiocie: zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zmianę sposobu użytkowania postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółdzielnia [...], dalej jako Spółdzielnia, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. J. pozwolenia na nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania, na cele mieszkalne, poddasza zlokalizowanego w budynku na nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] oraz rozbudowę wskazanego budynku poprzez budowę zewnętrznej windy. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie spowoduje dla Spółdzielni trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę powstałą w wyniku realizacji nadbudowy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym art. 31 ust. 3 i 64 ust. 2 przez nierównoprawne traktowanie stron postępowania, faworyzowanie inwestora ze szkodą dla praw majątkowych Spółdzielni, naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego przez nierespektowanie zasady dobrego sąsiedztwa. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym art. 5 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Zdaniem Spółdzielni wykonanie inwestycji zatwierdzonej zaskarżoną decyzją może spowodować dla członków skarżącej Spółdzielni pogorszenie warunków życia w zajmowanych lokalach przez ograniczenie cyrkulacji powietrza, ograniczenie ochrony przed włamaniem oraz pogorszenie ochrony przeciwpożarowej. Pismem z dnia 26 października 2011 r. inwestor przedmiotowej budowy K. J. wniosła o oddalenie skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, a w przypadku uwzględnienia ww. wniosku inwestor wniósł o uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji od złożenia przez Spółdzielnię kaucji w wysokości 1.928.601, 00 zł. (jeden milion dziewięćset dwadzieścia osiem tysięcy sześćset jeden złotych) na zabezpieczenie roszczeń. W odpowiedzi na pismo inwestora z dnia 26 października 2011 r. Spółdzielnia pismem z dnia 21 listopada 2011 r. wniosła o oddalenie żądania inwestora co do uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia kaucji przez Spółdzielnię. Wskazała, że przedstawione w piśmie z dnia 26 października 2011 r. koszty zostały poniesione przez inwestora jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Jak wynika z ww. przepisu wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić w przypadku wystąpienia ściśle określonych przesłanek, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż w sprawie zachodzą ww. przesłanki. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Sądu wniosek Spółdzielni nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty zawarte w skardze i piśmie z dnia 21 listopada 2011 r. sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji o pozwolenia na budowę i postępowania przez organami administracji architektoniczno-budowlanej. Samo zarzucanie decyzji, że jest ona obarczona wadami materialnymi i procesowymi nie oznacza, że uchybienia te spowodują dla Spółdzielni powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Ponadto na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ w innym wypadku doszłoby do zniweczenia celu postępowania sądowoadministracyjnego jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych. W niniejszej sprawie nie można pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać należy, iż kaucja wyznaczona w trybie art. 35 a ustawy Prawo budowlane, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia wysokość takiej kaucji byłaby znaczna. Inwestor w piśmie z dnia 26 października 2011 r. zawnioskował o złożenie przez Spółdzielnię kaucji w wysokości 1.928.601,00 zł. (jeden milion dziewięćset dwadzieścia osiem tysięcy sześćset jeden złotych). Spółdzielnia w odpowiedzi na ww. pismo inwestora wniosła o oddalenie żądania uiszczenia kaucji jako pozbawione podstaw. Należy wskazać, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują oddalenia wniosku inwestora w przedmiocie żądania ustanowienia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Tym samym również z tego względu wniosek Spółdzielni o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując natomiast, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Podniesione przez Spółdzielnię obawy o zagrożenie włamaniem do mieszkań członków Spółdzielni, pogorszenie cyrkulacji powietrza, zwiększone zagrożenie pożarem mają charakter jedynie hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącej wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie Spółdzielni. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji