VII SA/Wa 2254/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. skargę oddala Decyzją z dnia [...] , znak: [...] Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku B. J. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] nr [...] z powodu braku przymiotu strony. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 58 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) po rozpatrzeniu prośby pani B. J. z dnia [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak:[...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu organ zacytował treść art. 58 § 1 kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, co oznacza, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, a zatem uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszym przypadku nie można mówić o braku winy wnioskującej w niedopełnieniu obowiązku polegającym na złożeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] w terminie, tylko z powodu choroby i leczenia pooperacyjnego. Wnioskująca nie uprawdopodobniła bowiem braku swojej winy w uchybieniu terminu, w taki sposób, aby bez wątpienia można było stwierdzić, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Powyższe oznacza, że nie dołożyła ona należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez B. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ew. jego zmianę w ramach autokontroli i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu. Zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wskazując, iż organem właściwym do wydania postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bądź odmowy przywrócenia terminu był Wojewoda [...]. Podniosła, że w razie odmowy przywrócenia terminu przez Wojewodę [...] przysługiwało jej prawo zaskarżenia postanowienia w trybie administracyjnym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a nie bezpośrednio do sądu, jak wynika z zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podkreśliła także, iż nie była zobowiązana do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu w sytuacji udowodnienia i udokumentowania faktu istnienia przeszkody, zaświadczeniami lekarskimi i zwolnieniami od pracy. Wskazała, że nie ma dostępu do akt postępowania, z powodu choroby i zamieszkiwania w odległym od organu miejscu i nie miała żadnej możliwości przejrzenia zebranych w sprawie dokumentów. Zarzuciła błędną kolejność w wydawaniu postanowień przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podkreśliła bowiem, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu zostało wydane już następnego dnia po wydaniu postanowienia odmawiającego jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy logicznym jest odwrotna kolejność polegająca na stwierdzeniu najpierw uchybienia terminu, a w następnie odmowie jego przywrócenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak słusznie wskazał organ to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że przyczyną usprawiedliwiającą uchybienie terminu i uzasadniającą jego przywrócenie może być sytuacja, w której strona, pomimo dołożenia należytej staranności i podjęcia największego możliwego w danym przypadku wysiłku nie jest w stanie przezwyciężyć przeszkody (np. nagłej choroby lub wypadku losowego) do dokonania przewidzianej przepisami ustawy czynności procesowej. Z wniosku Skarżącej nie wynika, aby którakolwiek z takich nadzwyczajnych przyczyn wystąpiła. Wprawdzie Skarżąca podnosi kwestię leczenia pooperacyjnego, niemniej jednak nie dołączyła do wniosku o przywrócenie terminu żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt, jak również nie wskazała w jakim stopniu jej choroba utrudniała bądź uniemożliwiała prowadzenie bieżących spraw życiowych. Należy w tym miejscu zgodzić się z twierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że osoby, które zamierzają wszcząć postępowanie administracyjne i uczestniczyć w nim powinny wykazać należytą staranność. Zdaniem Sądu powinna to być staranność, jakiej oczekuje się od osób prowadzących bieżące gospodarstwo domowe i dbających o swoje sprawy. Dlatego strona uczestnicząca w postępowaniu administracyjnym powinna stosować się do pouczeń organów administracji publicznej i udzielonych wskazówek co do czynności procesowych, natomiast uchybienie terminu do dokonania tych czynności może być przywrócone wyłącznie wtedy, gdy strona w istocie napotkała problemy życiowe całkowicie uniemożliwiające podjęcie odpowiednich działań lub z znacznym stopniu je utrudniające. Ciężar wykazania tych szczególnych okoliczności spoczywa niewątpliwie na stronie, w której interesie jest skuteczne przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Dlatego nie można się zgodzić z argumentacją Skarżącej, iż nie była ona zobowiązana do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu w sytuacji udowodnienia i udokumentowania faktu istnienia przeszkody zaświadczeniami lekarskimi i zwolnieniami od pracy. Organ bowiem nie ma obowiązku prowadzić z urzędu postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Należy w tym miejscu podkreślić, że w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ nie znajdują się wskazane przez Skarżącą zaświadczenia lekarskie i zwolnienia od pracy. Zaświadczenia lekarskie zostały dołączone dopiero do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a zatem już po dokonaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oceny okoliczności sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowody i wydaniu przez organ odpowiedniego postanowienia. Poza tym przedłożone kopie świadectw lekarskich (vide karta 5 i 6 akt) wcale nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim – jak podniósł organ – nawet zwolnienie od pracy nie uniemożliwia prowadzenia codziennych spraw chociażby z pomocą domownika lub ustanowionego pełnomocnika, którym w postępowaniu administracyjnym może być – stosownie do treści art. 33 § 1 kpa - każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Ponadto nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest fakt, że odpowiednie symbole na przedstawionych zaświadczeniach lekarskich wskazują jednoznacznie, że chory nie musiał leżeć i mógł chodzić (symbol "2"). W związku z tym przedstawione zwolnienia z pracy nie były przeszkodą do nadania w polskim urzędzie pocztowym w ustawowym 14-dniowym terminie, osobiście lub z pomocą innej osoby, odwołania od decyzji Wojewoda [...] z dnia [...] znak: [...] . Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym zaskarżone postanowienie z dnia [...], znak: [...] należy uznać za prawidłowe. Nawiązując do zarzutu naruszenia prawa Skarżącej do zaskarżenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do drugiej instancji należy stwierdzić, że z treści art. 59 § 2 kpa, który legł u podstaw zaskarżonego postanowienia wynika wprost, iż o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania orzeka organ właściwy do jego rozpatrzenia, zaś postanowienie ma charakter ostateczny i nie podlega zaskarżeniu ("postanawia ostatecznie"). Dlatego w niniejszej sprawie właściwym organem do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie – jako podnosi Skarżąca – Wojewoda [...], zaś postanowienie to jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, a jedynie skarga do sądu administracyjnego. Dlatego zarzut Skarżącej należy uznać za niezasadny. Pozostałe zarzuty Skarżącej dotyczące kolejności orzekania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mają wpływu na ocenę legalności kontrolowanego postanowienia i nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.