VII SA/Wa 2254/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dnia 16 marca 2016r. po rozpoznaniu wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania M. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 23 listopada 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy M. W. uzupełniony na formularzu PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego. Z formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że jest to jedyny stały dochód jaki otrzymuje. Podał, że posiada ½ bliźniaka o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha ( nieużytki) oraz las –[...] k. [...]. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada kredyty i karty kredytowe, jest zadłużony na kwotę ponad 100.000,00 złotych. Wezwaniem z dnia 15 stycznia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty w związku z zarządzeniem dnia 30 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - jakie, na jaki cel i w jakiej wysokości wnioskodawca zaciągnął kredyty, wskazać ile wynosi miesięczna spłata rat, czy obecnie je spłaca i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki środki chemiczne itp.), - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać ich wysokość, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy oprócz emerytury uzyskuje dochody z innego tytułu, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, oraz do nadesłania: -wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadania dokumenty. W dniu 15 lutego 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za prąd ok. 280,00 złotych, opłatę za gaz zimą ok. 500,00 złotych, podatek od nieruchomości 524,00 złotych rocznie, miesięcznie 43,00 złotych, opłatę za telefon, internet, telewizję w wysokości 91,98 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu wskazał, że wydatki te wynoszą 915,00 złotych miesięcznie. Na codzienne utrzymanie wnioskodawca oświadczył, że stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych, czyli 300,00 złotych miesięcznie po doliczeniu wydatków na zakup lekarstw 500,00 złotych. Odnośnie kredytów wnioskodawca wyjaśnił, że zaciągnął je na spłatę poprzednich oraz kart kredytowych. Podał, że kredyty zaciągnął na utrzymanie domu, pomoc córce studentce oraz utrzymanie swojej rodziny. Kwota zaciągniętego kredytu wynosi 100. 000,00 złotych. W załączeniu do pisma załączył harmonogramy spłat kredytów. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym wskazał, że obecnie pracuje jedynie syn, który opłaca jego rachunki za telefon i telewizor. Dodał, że jest początkującym inżynierem budownictwa i sam ponosi koszty utrzymania w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest prawnikiem bez aplikacji i jego praca polega na pisaniu własnych pism procesowych. Oświadczył, że oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych przychodów. Ma problemy zdrowotne. W roku bieżącym nie otrzymał żadnych zleceń. Wnioskodawca podał także, że posiada samochód osobowy marki Łada Samara z 1990r.wymagający remontu. Używa go tylko na wyjazdy do sklepu po zakupy, tankuje dwa razy do roku po 100,00 złotych. Wnioskodawca poinformował, że konto bankowe w [...] służy jedynie do spłaty kredytów oraz pobierania nowych na spłatę poprzednich. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i nie wystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu wezwaniem z dnia 15 stycznia 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 9 lutego 2016r. odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Wnioskodawca nie wyjaśnił wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Dane zawarte w nadesłanych wyjaśnieniach są mało precyzyjne i nie oczywiste. Wnioskodawca przedstawił tylko wybiórcze okoliczności świadczące o jego sytuacji materialnej akcentując przy tym te z nich, które mają podkreślać jego trudną sytuację materialną. Dokonując zestawienia zadeklarowanych miesięcznych wydatków z uzyskiwanymi dochodami wskazać należy, iż w piśmie z dnia 9 lutego 2016r. wnioskodawca wyszczególnił, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za prąd ok. 280,00 złotych, opłatę za gaz zimą ok. 500,00 złotych, podatek od nieruchomości 524,00 złotych rocznie- miesięcznie 43,00 złotych, opłatę za telefon, internet, telewizję w wysokości 91,98 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu podał, że wydatki te wynoszą 915,00 złotych miesięcznie. Dodał przy tym, że rachunki za telefon i telewizję opłaca mu syn. Na codzienne utrzymanie wnioskodawca oświadczył, że stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych, czyli 300,00 złotych miesięcznie po doliczeniu wydatków na zakup lekarstw 500,00 złotych. Po podsumowaniu wydatków związanych ze stałymi opłatami i na bieżące utrzymanie wynoszą one 1.323,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyć przy tym należy, iż z pewnością wskazane wyżej wydatki nie są to wszystkie wydatki ponoszone przez wnioskodawcę nie zostały ujęte wydatki np. zakup paliwa, na odzież, środki chemiczne, brak także wskazania opłaty za wodę, kanalizację lub szambo. Oprócz powyższych wydatków wnioskodawca jest zobowiązany jest spłacać comiesięczne raty kredytów. Z załączonych harmonogramów spłat kredytów wynika, że wnioskodawca zaciągnął kredyt w dniu 26 kwietnia 2013r. na kwotę 13.200,00 złotych – rata spłaty kredytu w lutym 2016r. wynosiła- 62,39 złotych, kolejny w dniu 22 sierpnia 2013r. na kwotę 64.946,69 złotych – rata spłaty tego kredytu w lutym 2016r. wynosiła -1.062,64 złotych i w dniu 26 listopada 2013r. na kwotę 20.000,00 złotych- spłata raty kredytu tego kredytu w lutym 2016r.wynosiła- 450,72 złotych. Wnioskodawcy przyznany został także kredyt w dniu 12 października 2015r. wysokości 18.725,00 złotych- rata spłaty tego kredyty w lutym 2016r. wynosiła 397,85 złotych. Po podsumowaniu łącznie raty kredytów w lutym 2016r. wynosiły 1973,6 złotych. Wnioskodawca nie podał aby kredytów tych nie spłacał, zatem uznano, że ponosi comiesięczne zobowiązania. Przedstawione wyżej wydatki w wysokości 1.323,00 złotych miesięcznie plus spłata rat kredytów (w lutym 2016r.) w wysokości 1973,6 złotych nie korelują więc z zadeklarowanym miesięcznym dochodem uzyskiwanym przez wnioskodawcę w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Powyższa nieścisłość podważa wiarygodność przedstawionych informacji przez wnioskodawcę, wobec czego wniosek może budzić uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zawartych w nim oświadczeń. Ponadto należy wskazać, iż wnioskodawca nie wyjaśnił jednoznacznie czy oprócz emerytury uzyskuje dochody z innego tytułu. Podał wprawdzie, że oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych "przychodów", ale jednocześnie wskazał, że w tym roku nie otrzymuje żadnych zleceń. Informacje w tym zakresie nie są jednoznaczne w szczególności, że z ogólnodostępnych na stronach internetowych danych z bazy [...] wynika, że wnioskodawca prowadzi od 1 grudnia 2005r., którą wznowił od 3 kwietnia 2013r. działalność prawniczą i ma status aktywny. Z powyższego zatem wynika, że wnioskodawca posiada dodatkowe źródło dochodu, którego nie wskazał. Wobec ww. informacji oświadczenie skarżącego o dochodach budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ponieważ w tym oświadczeniu nie ujawnił wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej. Nadto zauważyć należy, że wnioskodawca dopiero na etapie dodatkowych wyjaśnień podaje, że ma córkę, syna. Wnioskodawca nie przedstawił zatem dokładnie swojej sytuacji rodzinnej, nie wskazał, czy dzieci (w szczególności córka) bądź inne osoby pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wobec powyższego przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenia nie pozwalają na ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej i zdolności płatniczych. Ponadto podkreślić należy, iż pomimo wezwania skarżący nie nadesłał także wyciągów i wykazów z posiadanego przez niego rachunku bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Nadesłał on jedynie informację, iż konto bankowe w [...] służy jedynie do spłaty kredytów oraz pobierania nowych na spłatę poprzednich. Informacja ta nie zwalniała wnioskodawcy od nadesłania ww. dokumentów. Ponadto wobec powyższego wnioskodawca nie wskazał czy jest to jego jedyny rachunek bankowy jaki posiada. Jeśli natomiast posiada kilka rachunków winien przesłać wyciągi i wykazy z wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych. Nadesłanie ww. dokumentów umożliwiłoby ustalenie istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności wniosku, takich jak ilość posiadanych rachunków bankowych, historię operacji, spłaty rat kredytów. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek skarżącego choć zawiera pewne dane odnośnie jego sytuacji finansowej, to jednak nie jest wnioskiem spójnym, rzetelnym i zredagowanym w sposób dość wybiórczy. Przedstawione przez wnioskodawcę informacje nie dawały pełnego obrazu jego sytuacji finansowej. Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest jednak możliwe w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna i niewiarygodna. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Wskazać należy, iż sam fakt zaciągnięcia licznych kredytów bądź innych zobowiązań i konieczność ich późniejszego zwrotu lub spłaty nie przesądzają automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.