VII SA/Wa 2254/15
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-05
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po prawomocnym odmówieniu jego przyznania, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy polegającej na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że zaszły nowe okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dane przedstawione w kolejnym wniosku były zasadniczo zbieżne z tymi podanymi we wcześniejszym wniosku, a wnioskodawca nie wyjaśnił w sposób przekonujący rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami ani nie przedstawił informacji o ewentualnej pomocy osób trzecich.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten był kolejnym w sprawie, w której wcześniej odmówiono mu prawa pomocy. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1020 zł miesięcznie, ponosi wydatki ok. 1500 zł miesięcznie i posiada ½ bliźniaka o wartości ok. 500 000 zł. Wcześniej wskazywał na inne nieruchomości i zadłużenie, które nie zostały w pełni wyjaśnione w nowym wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016r. odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2018r. po rozpoznaniu wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016r. odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy M. W. w którym wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego ww. formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że jest to jedyny stały dochód jaki otrzymuje. Podał, że posiada ½ bliźniaka o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha (nieużytki) oraz las – [...]
k. [...]. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada kredyty i karty kredytowe, jest zadłużony na kwotę ponad 100.000,00 złotych.
Pismem z dnia 15 stycznia 2016r. w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z tej samej daty w związku z zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku
w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadania dokumenty.
Pismem z dnia 9 lutego 2016r. (data wpływu do Sądu 15 lutego 2016r.) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Podał, że ponosi następujące wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za prąd ok. 280,00 złotych, opłatę za gaz zimą ok. 500,00 złotych, podatek od nieruchomości 524,00 złotych rocznie, miesięcznie 43,00 złotych, opłatę za telefon, internet, telewizję w wysokości 91,98 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu wskazał, że wydatki te wynoszą 915,00 złotych miesięcznie. Na codzienne utrzymanie wnioskodawca oświadczył, że stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych, czyli 300,00 złotych miesięcznie po doliczeniu wydatków na zakup lekarstw 500,00 złotych.
Odnośnie kredytów wnioskodawca wyjaśnił, że zaciągnął je na spłatę poprzednich oraz kart kredytowych. Podał, że kredyty zaciągnął na utrzymanie domu, pomoc córce studentce oraz utrzymanie swojej rodziny. Kwota zaciągniętego kredytu wynosi 100. 000,00 złotych. W załączeniu do pisma załączył harmonogramy spłat kredytów. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym wskazał, że obecnie pracuje jedynie syn, który opłaca jego rachunki za telefon i telewizor. Dodał, że jest on początkującym inżynierem budownictwa i sam ponosi koszty utrzymania w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest prawnikiem bez aplikacji i jego praca polega na pisaniu własnych pism procesowych. Oświadczył, że oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych przychodów. Ma problemy zdrowotne. W roku bieżącym nie otrzymał żadnych zleceń. Wnioskodawca podał także, że posiada samochód osobowy marki [...] z [...]r. wymagający remontu. Używa go tylko na wyjazdy do sklepu po zakupy, tankuje dwa razy do roku po 100,00 złotych. Wnioskodawca poinformował, że konto bankowe w [...] służy jedynie do spłaty kredytów oraz pobierania nowych na spłatę poprzednich.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego uznając, że nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skarżący M. W. pismem z dnia 12 grudnia 2016r. (data nadania
w urzędzie pocztowym) złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Kolejnym postanowieniem z dnia 17 maja 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 16 marca 2016r. odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Po rozpatrzeniu sprzeciwu M. W. od ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W piśmie z dnia 6 listopada 2017r. skarżący zwrócił się ponownie
o przyznanie prawa pomocy. Do pisma załączył m.in.zawiadomienie ZUS z dnia
28 sierpnia 2017r. wobec wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja komornicza.
Pismem z dnia 28 listopada 2017r. przesłano wnioskodawcy formularz PPF celem jego uzupełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie ww. piśmie wnioskodawcę pouczono o właściwym wypełnieniu formularza i wskazaniu dokładnych danych o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach.
W dniu 18 grudnia 2017r. wpłynął do Sądu uzupełniony formularz PPF M. W.
Z treści ww. formularza wynika, że wnioskodawca zamieszkuje samotnie. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.020 złotych miesięcznie. Posiada ½ bliźniaka o wartości ok. 500 000 złotych. Poza tym oświadczył, że nie posiada żadnych, nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Podał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości ok. 1500 złotych.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a).
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek z dnia 18 grudnia 2017r.
(data wpływu do Sądu) jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku starszy referendarz sądowy odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek
o zmianę postanowienia z dnia 16 marca 2016r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.
z 2017r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a, który to stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności spawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Podkreślić ponadto należy, że z konstrukcji przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący w kolejnym złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że w sprawie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 16 marca 2016r. Dane, które wskazuje wnioskodawca w kolejnym wniosku są zasadniczo zbieżne z tymi, które podnosił już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z kolejnego wniosku wnioskodawca wskazał, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi emerytura w wysokości 1.020 złotych. Wykazane wydatki to ok. 1500 złotych. Majątek skarżącego to dom o pow. 120 m², stanowiący ½ bliźniaka. Wnioskodawca nie posiada oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
Zauważyć należy, iż ponownym wniosku wnioskodawca nie wykazał posiadania tak jak w pierwszym wniosku nieruchomości rolnej o pow. 1,13 ha oraz lasu – [...] k. [...]. Nie wiadomym zatem jest czy wnioskodawca pominął omyłko powyższe i nadal jest ich właścicielem, czy też powyższe uległo zmianie, jeśli tak nie podał żadnych informacji w tym zakresie. W rozpatrywanym wniosku nie wyjaśnił również dokładnie kwestii zadłużenia (kredytów) jakie wskazywał w pierwotnym wniosku.
W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, bowiem wnioskodawca nadal nie wykazał w sposób przekonywujący, iż zachodzą okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Pozostaje aktualna wątpliwość, co do źródeł finansowania bieżących wydatków. Wskazać należy, iż wnioskodawca zadeklarował swój miesięczny dochód w wysokości 1.020 złotych, podczas gdy deklarowane wydatki miesięczne wynoszą ok. 1500 złotych. Skarżący nie wyjaśnia źródeł pokrycia istniejącej różnicy pomiędzy dochodem, a wydatkami. Brak też informacji, czy korzysta z pomocy osób trzecich (np. członków swojej rodziny), jeśli tak od kogo i w jakim zakresie oraz wyszczególnienia miesięcznych wydatków i zobowiązań.
Wobec tego, skoro powyższe okoliczności faktyczne nie zostały przez skarżącego dostatecznie wyjaśnione, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest tym samym podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 16 marca 2016r.
W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło