VII SA/Wa 2254/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sytuacji braku wykazania zmiany okoliczności materialnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika może zostać zmienione tylko w przypadku wykazania zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, które zasadniczo wpływają na sytuację materialną strony. W braku takiej zmiany, kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy odrzucić jako bezzasadny.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał dochód z emerytury w wysokości 1017 zł miesięcznie oraz posiadanie nieruchomości i zadłużenie kredytowe. Organ sądowy wezwał go do uzupełnienia informacji o kosztach utrzymania, kredytach i innych dochodach. Po analizie złożonych dokumentów postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy z powodu braku wykazania zmiany sytuacji materialnej wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2017r. po rozpoznaniu wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016r. odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy M. W. w którym wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że jest to jedyny stały dochód jaki otrzymuje. Podał, że posiada ½ bliźniaka o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną
o pow. 1,13 ha (nieużytki) oraz las – [...] k. [...]. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada kredyty i karty kredytowe, jest zadłużony na kwotę ponad 100.000,00 złotych.
Wezwaniem z dnia 15 stycznia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty w związku z zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2015r. wezwano wnioskodawcę
o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- jakie, na jaki cel i w jakiej wysokości wnioskodawca zaciągnął kredyty, wskazać ile wynosi miesięczna spłata rat, czy obecnie je spłaca i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki środki chemiczne itp.),
- czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie,
- czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać ich wysokość,
- czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
- czy oprócz emerytury uzyskuje dochody z innego tytułu, jeśli tak należało wskazać
z jakiego tytułu i w jakiej wysokości,
oraz do nadesłania:
-wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe.
Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadania dokumenty.
W dniu 15 lutego 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za prąd ok. 280,00 złotych, opłatę za gaz zimą ok. 500,00 złotych, podatek od nieruchomości 524,00 złotych rocznie, miesięcznie 43,00 złotych, opłatę za telefon, internet, telewizję w wysokości 91,98 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu wskazał, że wydatki te wynoszą 915,00 złotych miesięcznie. Na codzienne utrzymanie wnioskodawca oświadczył, że stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych, czyli 300,00 złotych miesięcznie po doliczeniu wydatków na zakup lekarstw 500,00 złotych.
Odnośnie kredytów wnioskodawca wyjaśnił, że zaciągnął je na spłatę poprzednich oraz kart kredytowych. Podał, że kredyty zaciągnął na utrzymanie domu, pomoc córce studentce oraz utrzymanie swojej rodziny. Kwota zaciągniętego kredytu wynosi 100. 000,00 złotych. W załączeniu do pisma załączył harmonogramy spłat kredytów.
Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym wskazał, że obecnie pracuje jedynie syn, który opłaca jego rachunki za telefon i telewizor. Dodał, że jest początkującym inżynierem budownictwa i sam ponosi koszty utrzymania w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest prawnikiem bez aplikacji i jego praca polega na pisaniu własnych pism procesowych. Oświadczył, że oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych przychodów. Ma problemy zdrowotne. W roku bieżącym nie otrzymał żadnych zleceń. Wnioskodawca podał także, że posiada samochód osobowy marki [...] z 1990r.wymagający remontu. Używa go tylko na wyjazdy do sklepu po zakupy, tankuje dwa razy do roku po 100,00 złotych. Wnioskodawca poinformował, że konto bankowe w [...] służy jedynie do spłaty kredytów oraz pobierania nowych na spłatę poprzednich.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego uznając, że nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 16 marca 2016r.
Skarżący M. W. po otrzymaniu wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 5 października 2015r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 złotych od skargi na decyzję GINB z dnia [...] lipca 2015r., znak [...], złożył pismem z dnia 12 grudnia 2016r. (data nadania w urzędzie pocztowym) kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 8 lutego 2017r. przesłano wnioskodawcy formularz PPF celem jego uzupełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie ww. piśmie wnioskodawcę pouczono o właściwym wypełnieniu formularza i wskazaniu dokładnych danych o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach.
W dniu 7 marca 2017r. wpłynął do Sądu uzupełniony formularz wniosku PPF M. W.
Z ww. wniosku wynika, że wnioskodawca zamieszkuje samotnie. Utrzymuje się dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Podał, że posiada ½ bliźniaka oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha w Hryniewiczach. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca podał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości około 1500,00 złotych i około 100 złotych miesięcznie na lekarstwa. W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że jego sytuacja materialna jest tragiczna i nie pozwala mu na "opłacanie kosztów postępowania administracyjnego".
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek z dnia 7 marca 2017r. (data wpływu do Sądu) jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek
o zmianę postanowienia z dnia 16 maja 2016r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany
w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska-Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz , Warszawa 2005, s 499) Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko
z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt II OZ 830/11). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący w kolejnym złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie wykazał żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z dnia
16 marca 2016r. W szczególności nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa
i osobista uległa istotnej zmianie (pogorszeniu) w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w ww. postanowieniu.
Treść analizowanego obecnie wniosku jest zbieżna z wnioskiem uprzednio złożonym, nie uległa bowiem jakiejkolwiek istotnej zmianie. Nadal wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Posiada ½ bliźniaka oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha Hryniewiczach. Nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych.
Zauważyć należy, iż wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku PPF pominął zupełnie kwestie kredytów zaciągniętych na kwotę ok. 100.000 złotych, którą to wskazywał w pierwotnie złożonym wniosku. Z załączonych natomiast do pisma wyjaśniającego z dnia 9 lutego 2016r. harmonogramów spłat kredytów wynika, że wnioskodawca zobowiązany jest jeszcze spłacać zadłużenie. Pominięcie powyższego bez jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie nie wpływa jednak na zmianę postanowienia z dnia 16 marca 2016r.
Analizując ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż pozostaje aktualna uzasadniona wątpliwość co do zgodności oświadczenia wnioskodawcy ze stanem rzeczywistym. Skarżący w żaden sposób nie modyfikuje swoich oświadczeń w porównaniu do złożonych w pierwotnie złożonym wniosku.
Wskazać należy, iż wnioskodawca zadeklarował swój miesięczny dochód
w wysokości 1.017 złotych, podczas gdy deklarowane we wniosku wydatki miesięczne wynoszą ok. 1 600 złotych. Przy czym nie obejmują one rat spłat kredytów. Tym samym przekraczają wskazany dochód. Skoro skarżący nie wyjaśnił źródeł pokrycia dostrzeżonej już uprzednio różnicy, to taka postawa dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 16 marca 2016r.
W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło