VII SA/Wa 2255/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] informujące o wszczęciu postępowania postanawia: odrzucić skargę. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2010 r. informujące o wszczęciu postępowania dotyczącego stwierdzenia odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej – byłego członka zarządu spółki S. Sp z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. za zobowiązania spółki z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z uwagi na przedmiot skargi należy przede wszystkim rozważyć, czy jest ona dopuszczalna. W tej kwestii Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd wyjaśnia także, że art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Przede wszystkim należy wskazać, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na ww. akty i czynności administracyjne. Niedopuszczalną jest skarga na pismo wszczynające postępowanie w sprawie administracyjnej, gdyż pismo takie nie rodzi po stronie skarżącej żadnych praw i obowiązków. Tym samym nie ma charakteru aktu administracyjnego. Natomiast kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje (jak wynika z cyt. przepisu art. 3 ustawy o p.p.s.a.) w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia). W treści rozpoznawanej skargi skierowanej do Sądu, skarżąc pismo wszczynające postępowanie administracyjne, skarżący nie wskazał natomiast na żaden tego typu akt będący przejawem władzy organu i podlegający kontroli sądowej. Nie zarzucił organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności, czy przewlekłości. Natomiast samo pismo informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Dopiero akt kończący postępowanie, jeżeli na mocy szczególnych przepisów nie podlegałby rozpoznaniu przez inny sąd, mógłby być zaskarżony do sądu administracyjnego. Ponadto rozważając sprawę należy wyjaśnić, że na podstawie art. 107 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego można wskazać minimum niezbędnych elementów jakie łącznie powinno posiadać pismo organu, aby można je było uznać za decyzję administracyjną i że należą do nich: oznaczenie organu, oznaczenie adresata decyzji, rozstrzygnięcie i podpis osoby uprawnionej do jej wydania. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaskarżone pismo z 16 lipca 2010 r. informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego nie zawiera jednostronnego władczego rozstrzygnięcia będącego wyrazem woli organu, nie zostało ponadto podpisane przez osoby upoważnione do wydawania decyzji w imieniu organu. Pisma tego nie można więc uznać za decyzję, która załatwia sprawę co do meritum. Już z tego tylko względu skarga w niniejszej sprawie podlega na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a. odrzuceniu. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo informujące o wszczęciu postępowania dotyczącego stwierdzenia odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej – byłego członka zarządu spółki S. Sp z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. za zobowiązania spółki z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze publicznoprawnym zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z treści art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. - dalej zwanej u.o.s.u.s.), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Reguła ta znajduje zastosowanie również w odniesieniu do niniejszej sprawy, gdyż przedmiotem sprawy jest stwierdzenie odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej - byłego członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z uwagi na przedmiot - określenie odpowiedzialności skarżącego za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - sprawa ta w znaczeniu materialnoprawnym bezspornie mieści się w otwartym katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych załatwianych w formie decyzji, od których przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Zauważyć należy, że wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały w sposób wyczerpujący ustalone w art. 83 ust. 4 u.o.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a przysługuje prawo złożenia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a. W niniejszym przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.