VII SA/Wa 2263/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego S. S. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r. na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.), w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku M. S. i S. S. w sprawie uzgodnienia rozwiązań przedstawionych w "Ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcy ds. budowlanych dotyczącej zapewnienia warunków ochrony przeciwpożarowej dla istniejącego budynku Pawilonu Restauracyjno - Hotelowego w [...] gmina [...]" – postanawiał nie wyrazić zgody na spełnienie, w sposób inny niż określony w "warunkach technicznych'' wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego budynku pawilonu restauracyjno - hotelowego "[...] zlokalizowanego na działce nr [...]w [...]. W rozdzielniku tego postanowienia wskazano, iż postanowienie to otrzymać powinni adresaci [...] "[...]", M. i S. S. M. S. i S. S. wnieśli do Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] o ponowne przeanalizowanie sprawy dotyczącej uzgodnienia ekspertyzy technicznej dla budynku [...] "[...]" w [...], albo w przeciwnym wypadku potraktowanie ich pisma jako zażalenia do Komendanta Głównego PSP na ww. postanowienie. Pismo zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 10 lipca 2012 r. S. M. i S., na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i pozostawił zażalenie bez merytorycznego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ podał, że M. i S. S., działający w imieniu firmy [...] "[...]", zwrócili się pismem z dnia 21 maja 2012 r. do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] o uzgodnienie w trybie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) rozwiązań zastępczych wskazanych w "Ekspertyzie ...". [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nie wyraził zgody na zastosowanie w budynku pawilonu restauracyjno-hotelowego "[...]", przedstawionych mu do uzgodnienia rozwiązań. Postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. zostało doręczone wnioskodawcom w dniu 2 lipca 2012 r. M. i S. S., w piśmie z dnia 10 lipca 2012 r. wnieśli zażalenie skierowane drogą służbową do Komendanta Głównego PSP. Zgodnie z art. 141 § 2 Kpa stronie służyło zażalenie do Komendanta Głównego PSP, za pośrednictwem [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...], w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia. O przedmiotowym terminie do wniesienia zażalenia organ prawidłowo pouczył stronę w zaskarżonym postanowieniu. Termin do wniesienia zażalenia liczony był od dnia 2 lipca 2012 r. i upłynął w dniu 9 lipca 2012 r. o godzinie 24:00. Natomiast zażalenie wniesiono w dniu 11 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Zatem bezspornie przekroczony został termin do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, nawet jeżeli przekroczenie terminu do wniesienia zażalenia jest nieznaczne. Poza tym strona nie wnioskowała o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i pozostawienie zażalenia bez merytorycznego rozpatrzenia Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 40 § 1, art. 42 § 2, art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 141 § 2 k.p.a. z uwagi na ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że upłynął termin do złożenia zażalenia, mimo iż nie doszło do doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przystępując do wstępnej oceny wniesionego zażalenia w pierwszej kolejności organ powinien sprawdzić czy zostało prawidłowo doręczne postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...], od którego rozpoczynał się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Na wydane w postanowienie służyło skarżącemu zażalenie, które należało wnieść w terminie siedmiu dni licząc od dnia jego doręczenia. Natomiast w przypadku, gdyby do doręczenia postanowienia nie doszło nie rozpocząłby się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Zasadą jest, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Firma [...] "[...]", której sprawa dotyczy, prowadzona jest przez skarżącego jako osobę fizyczną prowadząca działalność gospodarczą. Skarżący nie mógł działać przez przedstawiciela a pełnomocnika nie ustanowił. Wobec powyższego właściwe doręczenie winno nastąpić do rąk skarżącego (art. 42 § 1 Kpa). W przypadku braku możliwości doręczenia właściwego dopuszczalne było doręczenie zastępcze na zasadzie art. 43 K.p.a., który stanowi że w razie nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym niezbędne było umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach adresata o przekazaniu pisma konkretnej osobie. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący nie odebrał pisma, gdyż podpis na pokwitowaniu doręczenia pisma nie jest jego podpisem. Pełnomocnika do odbioru pism w ogóle nie ustanawiał, a wobec powyższego nie mogło dojść do doręczenia właściwego pisma w trybie art. 40 - 42 Kpa. Natomiast doręczenie zastępcze mogło nastąpić w przypadku doręczenia pisma wyszczególnionym osobom: domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Osoba dokonująca odbioru pisma nie była domownikiem skarżącego, gdyż nie zamieszkiwała w tym samym co on mieszkaniu (domu), nie jest jego krewnym albo powinowatym. Doręczyciel pocztowy przy wydaniu pisma nie wypełnił obowiązku umieszczenia zawiadomienia o doręczeniu pisma jednej ze wskazanych osób w oddawczej skrzynce pocztowej albo w drzwiach mieszkania skarżącego. Wobec powyższego nie mogło dojść do doręczenia zastępczego. Skoro nie doszło do doręczenia właściwego, ani też do doręczenia zastępczego, to znaczy że do doręczenia pisma w ogóle nie doszło, a przez nie rozpoczął się bieg terminu procesowego do złożenia zażalenia. W takich okolicznościach faktycznych organ odwoławczy powinien nakazać [...] Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w [...] ponowne doręczenie postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skargę należało uwzględnić. W przedmiotowej sprawie istota zarzutów skargi sprowadzała się do twierdzenia, że doręczenie postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. było nieprawidłowe, tym samym nieskuteczne, a zatem termin do wniesienia na nie zażalenia nie rozpoczął biegu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania ( zażalenia) , a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z uchybieniem terminu do złożenia środka odwoławczego mamy do czynienia wówczas, kiedy strona postępowania nie wykona tej czynności, a więc np. nie złoży zażalenia (art. 141 § 2 K.p.a.) w ostatnim dniu wyznaczonego przez przepisy okresu, przy czym zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo nadane zostało w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. S. S. i M. S. w dniu 11 lipca 2012 r., wnieśli zażalenie na postanowienie wydane w dniu [...] czerwca 2012r. przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Zażalenie, zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. należało wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego, który badał formalną dopuszczalność wniesienia środka odwoławczego, postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 2 lipca 2012 r. Tymczasem z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą [...] "[...]" (protokół z czynności kontrolnych Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] lutego 2012 r.). Jednocześnie należy podkreślić, że analiza wniosku inicjującego postępowanie główne dowodzi, że wnioskodawcami byli M. i S. S., a nie firma [...] "[...]" - nie mająca podmiotowości prawnej. Fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nie oznacza, że taką osobę należało traktować jak jednostkę organizacyjną, co oznaczałoby obowiązek doręczania w trybie art. 45 K.p.a. ( jak uznał to organ), a więc w lokalu siedziby i do rąk osób uprawnionych. Forma prowadzenia przez osobę fizyczną działalności (wpis do ewidencji działalności gospodarczej) nie daje jej przymiotu jednostki organizacyjnej, a zatem brak jest podstaw do dokonywania doręczeń na zasadzie art. 45 K.p.a. (np. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2001 r. sygn. akt ISA/Łd 600/99, wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1997 r. I SA/Łd 417/96, wyrok NSA z dnia 17 listopada 1999 r. sygn. akt 1114/97 ). W postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się stronie tego postępowania, którą mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a w określonych w art. 29 K.p.a. przypadkach również jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Skarżący, wszczynając postępowanie administracyjne, miał podmiotowość prawną właściwą osobie fizycznej, czego nie może zmienić fakt prowadzenia przez niego działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wskazana okoliczność nie może nadać skarżącemu, statusu jednostki organizacyjnej, bo ta zgodnie z art. 29 k.p.a., przynależy państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, a także organizacjom społecznym. Stwierdzenie powyższe prowadzi do wniosku, iż osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 K.p.a., a w związku z doręczeniem w takim trybie zastosowanie znajdują także art. 43 i 44 § 1 - § 4 K.p.a. Chociaż podany przez skarżącego organowi prowadzącemu postępowanie adres do doręczeń był w przedmiotowej sprawie jednocześnie miejscem zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej, to niewątpliwie przesyłka powinna być zaadresowana na niego jako osobę fizyczną, a nie na firmę pod którą prowadzi działalność gospodarczą. Nie było podstaw, aby osobę fizyczną prowadzącą taką działalność traktować jak jednostkę organizacyjną i z tego względu stosować wobec niej tryb doręczeń zgodny z art. 45 K.p.a. Niezależnie od tego, czy doręczenie następuje na podstawie art. 42 § 1 K.p.a. dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, czy na podstawie art. 45 K.p.a. jednostce organizacyjnej, osoba odbierająca przesyłkę musi być w obu przypadkach upoważniona do takiego działania. Fakt wskazania organowi przez skarżącego, dla potrzeb doręczeń, adresu prowadzenia działalności gospodarczej, nie zmieniał faktu że działał on w sprawie jako osoba fizyczna i że przesyłka powinna być zaadresowana do niego. Gdyby w niniejszej sprawie przesyłka była zaadresowana na nazwiska wnioskodawców (osoby fizyczne), a następnie odebrana przez sekretarkę ( jak miało to miejsce), to mógłby powstać problem oceny skuteczności prawnej takiego doręczenia. Jednak w tej sprawie przesyłka nie wskazywała prawidłowego podmiotu, stąd nie występuje ww. problem. Przesyłka została zaadresowana na [...] "[...]", a jej doręczenie nastąpiło do rąk sekretarki zatrudnionej w tym obiekcie. Stwierdzić również trzeba, iż takie określenie podmiotu miało miejsce mimo, że z rozdzielnika postanowienia z dnia [...] czerwca 2012r. wynikało, iż postanowienie powinni otrzymać [...] "[...]", M. i S. S. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu organ odwoławczy nie mógł ustalić, że w dniu 2 lipca 2012 r. doszło do skutecznego doręczenia postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2012r. Z kolei taka konstatacja nie pozwalała na stwierdzenie, iż wniesienie zażalenia w dniu 11 lipca 2012 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Mając na uwadze powyższe, obowiązkiem organu odwoławczego będzie zastosować się do oceny prawnej Sądu wyrażonej w tym wyroku i rozpatrzeć zażalenie M. S. oraz S. S. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.