VII SA/Wa 2264/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki piwnicy gospodarczej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy organ nadzoru budowlanego w M. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2006r. nakazał inwestorowi E. S. dokonanie całkowitej rozbiórki budowli – piwnicy gospodarczej o wymiarach rzutu 2,90 m x 4,50 m samowolnie wybudowanej na działce ewid. nr [...] w miejscowości T. gm. L. , bowiem inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę zaś legalizacja nie jest możliwa wobec niespełnienia przesłanki z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W wyniku odwołania zainteresowanego, sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006r. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazując na prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego w I instancji stwierdził, iż inwestor przedmiotowy obiekt wykonał w warunkach samowoli budowlanej. a możliwość legalizacji samowoli zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest możliwa w przypadku spełnienia przesłanek wskazanych tym przepisem, przy czym legalizowana samowola musi być zgodna z przepisami obowiązującymi w momencie legalizacji. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zaś inwestor nie posiadał decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skargę sadową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją I instancji. Zdaniem skarżącego organy naruszyły prawo materialne przez nieuwzględnienie faktu, iż działka nr [...] przewidziana jest do zabudowy budynkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz poczyniły pomiary sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżący wskazał, że w czasie realizacji obiektu w 1999r. gmina posiadała plan zagospodarowania przestrzennego a sporna działka była na terenach upraw polowych z dopuszczalną budową budynków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Należy stwierdzić, że niezależnie od treści skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a w zw. z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązkiem Sądu było zbadanie m.in. materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] opierały się bezpośrednio lub pośrednio na przepisie art. 48 ust. 2 pkt 1 b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 156/06, poz. 1118). Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyżej wymieniony wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 247 z 2007r., poz. 1844 i wszedł w życie 29 grudnia 2007r. Okoliczność ta ma znaczenie dla wyniku toczącego się w niniejszej sprawie postępowania sądowego bowiem zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, na zasadach i w trybie określonym dla danego postępowania. W odniesieniu do decyzji i postanowień administracyjnych właściwy tryb ich eliminacji z obrotu prawnego – w razie orzeczenia niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostały wydane – normuje art. 145 a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego – na podstawie którego została wydana decyzja – z Konstytucją. Tak więc wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, zgodnie z powyższym przepisem Kpa, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy prowadzone przez organy nadzoru budowlanego obu instancji postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie zrealizowanej w 1999r. budowli – piwnicy gospodarczej na działce nr [...] w miejscowości T., toczyło się w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, którego niekonstytucyjność w części wskazanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż została spełniona dyspozycja art. 145 a § 1 kpa, a to oznacza, że zaskarżona decyzja wraz z decyzją poprzedzającą organu I instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W dalszym postępowaniu organ winien zatem uwzględniając wymogi postępowania administracyjnego z art. 7 i 77 kpa i nowe brzmienie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, nałożyć na stronę obowiązek i dopiero po jego niewykonaniu przez stronę, może orzec rozbiórkę z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Wyrok wydano przy zastosowaniu art. 152 ustawy.