VII SA/Wa 2264/22
WyrokWSA w Warszawie2023-04-03
Skład orzekający: Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, biorąc pod uwagę lokalizację inwestycji w obszarze Natura 2000 i Obszarze Chronionego Krajobrazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ planowana inwestycja, mimo braku naruszenia zakazów obowiązujących na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu, może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i jego przedmioty ochrony. Odmowa uzgodnienia była uzasadniona potencjalnym negatywnym wpływem inwestycji na korytarz ekologiczny, siedliska przyrodnicze oraz gatunki chronione, co stanowiło podstawę do zastosowania zasady przezorności i odmowy uzgodnienia na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego. RDOŚ odmówił uzgodnienia ze względu na lokalizację inwestycji w Obszarze Chronionego Krajobrazu i obszarze Natura 2000, wskazując na konieczność ochrony walorów przyrodniczych i korytarzy ekologicznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie środowiska, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ, uznając, że inwestycja może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B D na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 22 sierpnia 2022 r. znak: DOA-WPPOH.612.426.2021.KW.6 w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r. znak DOA-WPPOH.612.426.2021.KW.6 Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, ze zm.; dalej: "u.p.z.p."), po rozpoznaniu zażalenia B.D. (dalej: "skarżący") na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (dalej: "organ I instancji", "RDOŚ") z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...]obręb [...]- orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Pismem z dnia [...]sierpnia 2021 r., znak: [...], Wójt Gminy [...]wystąpił do organu I instancji o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...] (część) obręb [...], gmina [...].
Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r., RDOŚ w K, biorąc za podstawę art. 106 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 i ust. 5 u.p.z.p., odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w związku z lokalizacją inwestycji w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, na terenie którego obowiązuje uchwała Nr [...]Sejmiku Województwa [...]z dnia [...]kwietnia 2020 r. w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w granicach obszaru Natura 2000 [...] PL[...]. Organ I instancji odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji z uwagi na konieczność ochrony walorów przyrodniczo – krajobrazowych oraz korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację zwierząt, a także ze względu na "prawdopodobieństwo niekorzystnego wpływu realizacji inwestycji na powiązania pomiędzy obszarami Natura 2000 oraz przedmioty ich ochrony".
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie przepisów prawa tj.:
1. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie odwołującemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem postanowienia (poprzez brak stosownego zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów), co w szczególności uniemożliwiło złożenie stosownych wyjaśnień lub też podjęcie czynności związanych z zarzucanym przez organ brakiem postępowania w zakresie niedokonania lub nieprzedstawienia rozważenia, o który mowa w art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 96 ust. 1 ustawy ooś, poprzez niedokonanie ustaleń zmierzających do stwierdzenia, czy Wójt Gminy [...]przeprowadził ocenę, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy ooś, jak również, jakie były wyniki takiej oceny i w rezultacie poprzez dokonanie negatywnego uzgodnienia, mimo braku rozstrzygnięcia w sprawie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [...]w trybie przewidzianym ustawą ooś;
3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych dowolnych, jak również pominięcie okoliczności faktycznych istotnych dla rozpoznania sprawy, co prowadziło do niezasadnej odmowy uzgodnienia projektu decyzji;
4. art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w związku z art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2022 r. poz. 916), dalej: :u.o.p.", poprzez odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, mimo braku faktycznych i prawnych przesłanek dla takiego postanowienia;
5. art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wynikającej z niego zasady przezorności, "poprzez odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pomimo, że zasada przezorności nie upoważnia do wydania orzeczeń negatywnych w zakresie zgód na realizację inwestycji (w tym uzgodnień, decyzji tzw. środowiskowych, decyzji WZ itp. ) a zapewnić ma jedynie do przeprowadzenia odpowiednich postępowań w sprawie badania oddziaływania inwestycji na środowisko.
GDOŚ wskazanym na wstępie postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na części działki o nr ewid [...], obręb [...] , gmina [...] w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w granicach obszaru Natura 2000 [...] PLH120018. Następnie wyjaśnił, że w przypadku gdy planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarach Natura 2000 oraz innych obszarowych formach ochrony przyrody, w pierwszej kolejności bada się, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów zawartych w aktach prawa miejscowego ustanawiających inne niż obszary Natura 2000 formy ochrony przyrody. Następnie organ uzgadniający powinien uwzględnić wpływ danej inwestycji na obszar Natura 2000. Wskazana kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwala uniknąć przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, w sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że jest to zbędne, gdyż inwestycja na danym terenie, z uwagi na naruszenie zakazów tam obowiązujących, nie może i tak zostać zrealizowana.
Według organu II instancji, RDOŚ w [...]rozpatrzył możliwość realizacji inwestycji w odniesieniu do celów ochrony [...] Obszaru Natura 2000 oraz do możliwego wpływu na korytarz ekologiczny oraz obszar Natura 2000 [...]PL[...], ale pominął przy tym analizę zgodności projektu decyzji o warunkach zabudowy z obowiązującymi na [...]Obszarze Chronionego Krajobrazu zakazami, co powinien zrobić w pierwszej kolejności od przystąpienia do analizy stanu faktycznego sprawy. Pomimo tego w ocenie organu II instancji RDOŚ w [...] wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a w związku z tym powyższe uchybienie nie powoduje konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ II instancji z uwagi na to, że planowana inwestycja znajduje się w granicach [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu dokonał analizy zgodności przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy z zakazami obowiązującymi na tym terenie. Według organu II instancji planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie narusza zatem zakazu wskazanego w § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały.
Ponadto, organ II instancji podkreślił, iż planowana inwestycja nie dotyczy przedsięwzięć związanych z wydobywaniem do celów gospodarczych skał, w tym torfu oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów. W związku z tym, według organu należało stwierdzić, że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza zakazu określnego w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały.
Organ II instancji podkreślił również, że na analizowanym terenie nie występuję urozmaicona rzeźba terenu, nie ma też naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych, a realizacja budynków nie spowoduje zmian stosunków wodnych. W związku z czym, jak wspomniał organ II instancji, projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza zakazu określonego w § 3 ust. 4-7 uchwały.
Według organu II instancji planowana inwestycja nie jest również położona w wyznaczonych strefach zgodnie z mapą stanowiącą załącznik nr 2 do uchwały oraz w pasie szerokości 10 m od: a) linii brzegów rzek wskazanych na mapie stanowiącej załącznik nr 4 do uchwały w ich rzeczywistym przebiegu w terenie, b) linii brzegów naturalnych zbiorników wodnych, c) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ uznał, że w związku z tym należało stwierdzić, że również zakaz wskazany w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. uchwały nie zostanie naruszony.
Opierając się na poczynionych już ustaleniach, organ II instancji stwierdził, że planowana inwestycja nie narusza żadnego z obowiązujących na terenie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazu.
Następnie organ II instancji przeszedł do analizy możliwego znaczącego negatywnego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 [...] PL[...] i jego przedmioty ochrony. Na wstępie dokonał charakterystyki ww. obszaru. Podkreślił również, że zgodnie z informacjami wskazanymi w Standardowym Formularzu Danych, dalej: "SFD", do istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony ww. obszaru Natura 2000 zalicza się między innymi E01 – tereny zurbanizowane, tereny zamieszkane, E01.03 – zabudowa rozproszona, E01.04 – inne typy zabudowy. Wskazał, iż na analizowanym terenie przedmiotami ochrony są m. in. : wilk, ryś i niedźwiedź oraz siedlisko przyrodnicze 6510 – Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie. Następnie przeszedł do analizy każdego z zagrożonych gatunków.
Organ II instancji wskazał, że inwestycja ma powstać na mało zurbanizowanym terenie, na obszarze, którym występuje mozaika terenów rolniczych, łąkowych i leśnych. Według organu II instancji jej realizacja stanowiłaby wprowadzenie nowego czynnika w postaci stałej obecności ludzi i zmniejszeniem atrakcyjności tego terenu dla występujących tu gatunków zwierząt. Ponadto organ wskazał, iż zanieczyszczenia takie jak hałas czy światło w sposób znaczący powodują płoszenie dzikich gatunków zwierząt. Organ II instancji uznał również, że realizacja planowanej inwestycji na analizowanym terenie nieuchronnie doprowadzi do dalszej zabudowy pobliskich terenów co może odbić się na populacji występujących tu gatunków, a także do utraty siedliska przyrodniczego. Planowana inwestycja na etapie realizacji, tj. budowy będzie negatywnie oddziaływać na ptaki będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 z uwagi na hałas towarzyszący pracą budowlanym. Jednak jak wyjaśnił organ II instancji, powyższe oddziaływanie jest oddziaływaniem czasowym. Natomiast wprowadzenie zabudowy na teren niezabudowany skutkowałby stałą obecnością ludzi i zmniejszeniem atrakcyjności tego terenu dla występujących tu gatunków – przedmiotów ochrony. Organ II instancji uznał, że należy również wskazać, iż ewentualne korzystanie ze sprzętu rolniczego może być uciążliwe i znacząco wpływać na płoszenie ww. gatunku. Realizacja inwestycji może stanowić impuls do coraz większej urbanizacji tego terenu, w charakterze zabudowy rozproszonej, co wpisuje się w zagrożenie wymienione w SDF – tereny zurbanizowane, tereny zamieszkane (E01). W ocenie organu II instancji budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego może przecinać szlaki migracyjne zwierząt, gdyż zaplanowana zabudowa planowana jest do realizacji w pewnej odległości od istniejącej zabudowy na terenach łąkowych – rolnych, które przylegają do lasu. Powyższe mogłoby doprowadzić do zmuszenia ww. gatunków do porzucenia i zmiany obecnych miejsc bytowania.
Organ podkreślił również, że utrata kolejnych terenów wolnych od zabudowy i podział otwartych obszarów na niewielkie enklawy optymalnych do bytowania dla gatunków chronionych może uniemożliwić właściwą ochronę składników środowiska przyrodniczego oraz kumulację oddziaływań występujących na danym terenie, zwłaszcza, że możliwości absorpcyjne środowiska względem narastającej antropopresji i nasilających się procesów zabudowy są ograniczone i pewna ilość, nawet niewielkich oddziaływań z ww. zakresu, aczkolwiek skumulowanych może wywołać trudne do odwrócenia zmiany w populacjach i siedliskach danych gatunków. Ponadto organ II instancji wskazał, że dana inwestycja bezsprzecznie będzie stanowić zabudowę rozproszoną. Teren przedmiotowej inwestycji od północy graniczy z dużym kompleksem leśnym, natomiast z pozostałych stron otoczony jest terenami rolniczymi i terenami zalesionymi. W związku z tym organ II instancji uznał, że presja urbanistyczna zapoczątkowana realizacją niniejszej inwestycji może w przyszłości, w powiązaniu z innymi planowanymi inwestycjami na tym terenie powodować kumulowanie się presji i negatywnych oddziaływań, kwalifikując je jako znacząco negatywne.
Organ II instancji zwrócił również uwagę, iż planowana inwestycja może powstać, zgodnie z przekazanymi przez skarżącego informacjami, na płacie siedliska przyrodniczego o kodzie 6510-3, stanowiącym podtyp siedliska 6510, które jest przedmiotem ochrony analizowanego obszaru Natura 2000.Wyjasnił przy tym, iż podtypy siedlisk będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 również podlegają ochronie. W jego ocenie przekształcenie wyznaczonego terenu inwestycji pod realizacje domu i budynku gospodarczego spowoduje uszczuplenie powierzchni tego siedliska. Wobec powyższego organ II instancji uznał, iż planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i jego przedmioty ochrony.
Organ II instancji wyjaśnił, że jako działania znacząco oddziałujące na cele ochrony obszaru Natura 2000 należy uznać takie przedsięwzięcia, które uniemożliwiają poprawę stanu zachowania siedlisk o niezadowalającym lub złym stanie ochrony, w tym działania które opóźniają lub uniemożliwiają osiągnięcie celów ochrony w danym obszarze Natura 2000. Przy czym w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności".
Organ II instancji odniósł się również do zarzutu strony skarżącej odnośnie braku znacząco negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 wyjaśniając, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Szczególne znaczenie według organu II instancji zasada ta ma w ochronie obszarów sieci Natura 2000. Organ stwierdził, że jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyśc środowiska a nie na korzyść inwestycji.
Organ II instancji wyjaśnił również, że zgodnie z art. 33 ust. 3 u.o.p. planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 a które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ nawiązał również do faktu, iż planowana inwestycja znajduje się w granicach korytarza ekologicznego, co stanowi dodatkową przesłankę za odmową uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Na koniec, organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu i wyjaśnił, iż w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia szczegółowo wyjaśniono przesłanki, które wpłynęły na wydane rozstrzygnięcie. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ II instancji podkreślił, że powyższe ma skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Pismem z dnia 29 września 2022 r Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie GDOŚ z 22 sierpnia 2022 r. Wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie art. 96 ust. 1 i ust 3 w zw. z art. 97 ust. 1-3 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("ustawa środowiskowa") poprzez ich niezastosowanie i odmowę uzgodnienia przez organ I instancji i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji przez organ odwoławczy bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przez organ I i II instancji (w tym bez nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000) oraz poprzez stwierdzenie, że to na skarżącym spoczywa obowiązek przeprowadzenia takiej oceny, gdy jednocześnie organy prowadzące postępowanie nie zastosowały powołanych przepisów, czym uniemożliwiły skarżącemu wykazanie, że negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 nie wystąpi;
2. naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy środowiskowej, poprzez utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji pomimo, iż z materiału sprawy nie wynikało, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar (oceny oddziaływania w ogóle nie przeprowadzono).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie RDOŚ w [...]jest zgodne z prawem.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.) decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny. Stosownie do art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm.) otulina stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Formą ochrony przyrody, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie jest park narodowy (art. 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy) - [...] Park Narodowy. Faktem jest, iż w ustawie o ochronie przyrody nie określono na obszarze otuliny parku narodowego zakazów w zakresie wykonywania własności nieruchomości w niej położonych. Nie oznacza to jednak braku w tym względzie jakichkolwiek ograniczeń, ponieważ sam ustawowo określony cel otuliny stanowi podstawę do formułowania ograniczeń w sferze wykonywania własności nieruchomości położonych w otulinie. Mając na uwadze cel otuliny, wynikający z definicji legalnej otuliny, przyjąć należy że w otulinie parku narodowego można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego parku nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2009 r., II OSK 590/08, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zagrożenia zewnętrzne to czynniki mogące wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikających z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej (art. 5 pkt 29 ustawy o ochronie przyrody). Rolą dyrektora parku narodowego, jako organu uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia planowanego na terenie otuliny parku jest zbadanie czy przedsięwzięcie to nie stanowi zagrożenia dla przyrody chronionej w parku narodowym, wynikającego z planowanej przez inwestora działalności. Podkreślenia przy tym wymaga, że – zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Jeżeli organ uzgadniający odmawia uzgodnienia inwestycji ze względu na interes publiczny wynikający z konieczności ochrony przyrody na danym terenie, powinien konkretnie wykazać inwestorowi, załączając niezbędne dowody, jakie okoliczności są powodem takiego rozstrzygnięcia.
W myśl art. 53 ust. 5 powołanej ustawy uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Zgodnie z art. 106 § 4 k.p.a. organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Z przepisu tego wynika, że na organie współdziałającym ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego objętego współdziałaniem (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). W szczególności organ uzgadniający ma obowiązek zebrać materiał dowodowy, utrwalić go w aktach sprawy, a następnie wszechstronnie go rozpatrzeć (art. 80 k.p.a.). Jak wskazuje się w doktrynie, dyspozycja art. 106 § 4 k.p.a., zgodnie z którym organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, nie może być rozumiana jako zwalniająca organ współdziałający od powyższego zobowiązania lub obejmująca go dyskrecjonalnym uznaniem organu, ponieważ organ współdziałający ma zawsze obowiązek wyjaśnić wszystkie okoliczności konieczne dla wykonania przysługujących mu kompetencji (por. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 755). Odwołanie się przez organ uzgadniający do posiadanej wiedzy specjalnej w danej dziedzinie musi być poparte dowodami, potwierdzającymi stan faktyczny w zakresie dotyczącym przedmiotu uzgodnienia, również w celu wyjaśnienia i potwierdzenia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ uzgadniający, wydając rozstrzygnięcie o odmowie uzgodnienia (art. 11 k.p.a.).
Obowiązek odzwierciedlenia w aktach sprawy wszystkich czynności podjętych przez organ oraz załączenia do akt dowodów, na których organ oparł się, wydając rozstrzygnięcie wynika z zasady pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.). Realizacja tej zasady jest również istotna z punktu widzenia kontroli sprawowanej nad administracją publiczną przez sądy administracyjne. Obowiązek zamieszczenia w postanowieniu uzgadniającym uzasadnienia faktycznego i prawnego został uregulowany w art. 124 § 2 oraz wynika z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a., do którego odsyła art. 126 k.p.a. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie powinno swoją treścią ściśle korespondować z materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy.
W świetle brzmienia wskazanych wyżej przepisów, trafnie wykazały organy, że dopuszczenie na terenie otuliny nowej zabudowy, utrudniającej funkcjonowanie znajdującego się tam korytarza ekologicznego (tj. istotnie pogarszającej jego drożność), zagroziłoby cennym przyrodniczym zasobom Obszaru Chronionego Krajobrazu i Obszaru Natura 2000. Presję urbanizacyjną na ww. tereny należy w tej sytuacji traktować – z punktu widzenia potrzeb prawidłowego działania form ochrony przyrody - jako istotne zagrożenie zewnętrzne w rozumieniu art.5 pkt 29 cyt. ustawy o ochronie przyrody z 2004 r., któremu to zagrożeniu należy skutecznie zapobiegać. Zdaniem Sądu ani w toku postępowania administracyjnego, ani sądowego skarżący nie przedłożył tego rodzaju przekonujących dowodów, które podważałyby ustalenia faktyczne organów. Zebrane przez organ dowody były bowiem wystarczające do wydania zaskarżonego postanowienia. Nie można wobec tego podzielić zarzutu naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Szczegółowa analiza materiału dowodowego sprawy pozwala Sądowi na stwierdzenie całkowitej prawidłowości nie tylko stanowiska GDOŚ, zajętego w zaskarżonym obecnie postanowieniu, ale również stanowiska tego organu zawartego w odpowiedzi na skargę, ustosunkowującego się do jej poszczególnych zarzutów. Stanowisko to Sąd w pełni podziela, traktując jako własne. Stosownie do powyższego:
W art. 96 ust. 1 ooś. nałożono obowiązek rozważenia przez organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Zgodnie z art. 72 ust. 1 punkt 3 ustawy ooś do takich decyzji należą decyzje o warunkach zabudowy.
W związku z powyższym należy uznać, że po wpłynięciu wniosku o uzgodnienie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia pn: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na działce ewidencyjnej nr [...] (część) obręb [...] , gmina [...] ", Wójt Gminy [...]był zobowiązany do rozważenia, czy przedsięwzięcie to może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [...]PL[...], a ewentualnie, w dalszej kolejności, na podstawie art. 96 ust. 3 ooś nałożyć na Inwestora obowiązek przedłożenia wymienionych w tym przepisie dokumentów regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska.
Należy wyjaśnić, że kontrola sposobu działania organu głównego - Wójta Gminy [...] nie należy do kompetencji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zobowiązani byli do przeanalizowania zgodności projektu decyzji o warunkach zabudowy z ograniczeniami związanymi z lokalizacją inwestycji w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w granicach obszaru Natura 2000 [...] PL[...], co z resztą uczyniono. Organ II instancji nie stwierdził naruszenia zakazów obowiązujących na terenie obszaru chronionego krajobrazu, ale po analizie całości materiału dowodowego uznał, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie wpływać na obszar Natura 2000 i jego przedmioty ochrony, tj. na wilka, rysia, niedźwiedzia oraz na siedlisko przyrodnicze 6510 - Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioriś), podtyp 6510-3 - reglowa łąka mieczykowo-mietlicowa Gladiolo- Agrostietum capillasis.. W związku z tym Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając w granicach swoich kompetencji, zobowiązany był do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, z uwagi na jego niezgodność z art. 33 ust. 1 u.o.p.
Należy podkreślić, co zostało wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że zgodnie z art. 33 ust. 3 u.o.p. planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie ooś. Skoro taka ocena nie została przeprowadzona, wówczas na etapie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy można jedynie dowodzić, że istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania inwestycji (tj. możliwość naruszenia art. 33 ust.-1 u.o.p.) zrealizowanej zgodnie z zapisami projektu decyzji o warunkach zabudowy na obszar Natura 2000. Z uwagi na to, że zdaniem tutejszego Organu bezsprzecznie planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na analizowany obszar Natura 2000, argument ten stanowi o zasadności odmowy uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy.
W świetle powyższych okoliczności skarga jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddalaniu.
Z tej racji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło