VII SA/Wa 2266/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-05

Skład orzekający: Paweł Groński, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnym, z uwagi na rzekomy brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (taras)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 2004 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nadto przedłożył zgodę Spółdzielni na zadaszenie tarasu. W świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, organ nie miał obowiązku weryfikowania prawdziwości oświadczenia inwestora, a posiadana zgoda Spółdzielni wykluczała rażące naruszenie prawa. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zadaszenie tarasu lokalu nr [...]. Skarżąca twierdziła, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a taras nie przynależał do lokalu. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając brak podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową [...] ("skarżąca", "Spółdzielnia") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB", "organ II instancji", "Inspektor") z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją nr [...] z [...] listopada 2004 r. Prezydent [...] ("Prezydent") zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. Z. ("inwestor") pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, tj. na zabudowę – zadaszenie tarasu lokalu nr [...] budynku mieszkalnego położonego przy ul. F. w W., działka ewid. nr [...] z obr. [...]. W dniu 5 lutego 2019 r. wpłynął do Wojewody [...] ("Wojewoda", organ I instancji") wniosek skarżącej, reprezentowanej przez r. pr. M. L., o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. W podaniu tym wskazano na wydanie wymienionej decyzji o pozwoleniu na budowę z rażącym naruszeniem prawa, albowiem (jak wywiedziono) przed wydaniem tego orzeczenia organ nie sprawdził, czy w skład lokalu nr [...] wchodzi taras. Wskazano jednocześnie na to, że budynek przy ul. F. w W. został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] czerwca 1999 r.; z projektu zatwierdzonego tą decyzją nie wynika, aby z lokalem nr [...] związany był balon lub taras; również w ramach nieruchomości wspólnej nie istniał taras czy balkon, który byłby ogólnie dostępny i mógłby być traktowany jako część nieruchomości wspólnej przeznaczona w tym celu. Wskazano także na opis lokalu nr [...] zawarty w księdze wieczystej założonej dla tego lokalu. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta. Poza tym, pismem tej samej daty Wojewoda wezwał Spółdzielnię do wykazania interesu prawnego w sprawie. Pismo Spółdzielni, którym odpowiedziała na wezwanie Wojewody, wpłynęło do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] maja 2019 r. W piśmie tym skarżąca poinformowała, że jest większościowym właścicielem budynku oraz sprawującym zarząd nieruchomością wspólną, a jednocześnie podniosła, że właściciele lokalu nr [...] zajęli część nieruchomości wspólnej i potraktowali ją tak, jakby byli jej właścicielem. W piśmie z 19 maja 2019 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawili A. Z. i G. Z.. Do pisma uczestniczy postępowania załączyli dokumenty dotyczące lokalu nr [...], a pochodzące z 2000 r. Organ I instancji decyzją nr [...], znak [...]., z [...] czerwca 2019 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2020, poz. 148, dalej: "p.b."), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, że badana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa. Zauważył przy tym, że inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę z [...] września 2004 r. przedłożył zgodę Spółdzielni z [...] czerwca 2004 r. na realizację przedmiotowej inwestycji. Prezydent postanowieniem z [...] października 004 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku i usunięcia nieprawidłowości. Po zastosowaniu się inwestora do ww. postanowienia oraz w związku z brakiem zastrzeżeń, ww. organ wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Poza tym Wojewoda stwierdził, że postępowanie w sprawie nienależytego wykonania robót budowlanych, w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowlanego, nie należy do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, lecz do organów nadzoru budowlanego. Wskazał nadto, że nawet w przypadku zebrania materiału dowodowego świadczącego o naruszeniu prawa przy wydawaniu ww. decyzji z [...] listopada 2004 r., stwierdzenie jej nieważności po upływie blisko 15 lat od jej wydania, naruszałoby elementarne poczucie sprawiedliwości. Wojewoda, podnosząc powyższe, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt: P 46/13, którym (jak podał) uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Podkreślił jednocześnie, że organy administracji publicznej związane są bezpośrednio Konstytucją RP; w konsekwencji mają obowiązek odmówić stosowania przepisów prawa, które stoją w sprzeczności z ustawą zasadniczą. Dodał także, że Spółdzielnia akceptowała sporny stan prawny i faktyczny oraz pozostawanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji przez prawie 15 lat. Spółdzielnia, reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. M. L., z zachowaniem terminu wniosła odwołanie od decyzji Wojewody z [...] czerwca 2019 r., podnosząc przede wszystkim, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzją z [...]sierpnia 2019 r., znak: [...], organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni od decyzji Wojewody z [...] czerwca 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia GINB na wstępie przedstawił uwagi ogólne dotyczące postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Dalej wskazał, że jak wynika z projektu budowlanego, przedmiotem spornej inwestycji jest zadaszenie tarasu, stanowiącego część lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. F. w W.. Przytaczając art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 p.b. (według stanu na dzień wydania badanej decyzji Prezydenta), stwierdził, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyniąc zadość wymaganiom określonych we wspomnianych przepisach. GINB wskazał przy tym, że - co do zasady – w postępowaniu zwykłym właściwy organ nie bada prawdziwości złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, chyba że istnieje uzasadniona w tej materii wątpliwość. W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania zwykłego nie było podstaw uzasadniających wątpliwość, że oświadczenie złożone przez inwestora jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Organ II instancji powołał się dodatkowo na pogląd judykatury, zgodnie z którym (jak wskazał) oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlega weryfikacji w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z istotą uregulowania art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Inspektor skonkludował, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt p.b. Inspektor przytoczył następnie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. (w brzmieniu z daty wydania badanej decyzji), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazując na art. 59 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, według stanu na dzień wydania badanej decyzji, stwierdził, że zabudowa – zadaszenie tarasu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nie spowodowała zmiany zagospodarowania terenu, ponieważ projektowane roboty nie skutkowały zmianą usytuowania istniejącego obiektu, nie wpłynęły na jego powierzchnię zabudowy bądź powierzchnię użytkową. Sporne przedsięwzięcie nie obejmowało również realizacji nowych obiektów zagospodarowania terenu. GINB stwierdził w efekcie, że w analizowanej sprawie inwestor nie był zobowiązany do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Organ II instancji wskazał ponadto, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z [...] września 2004 r., nr [...], znak: [...], zezwolił inwestorowi na zadaszenie tarasu w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Podkreślił również, że zatwierdzony projekt budowlany został opracowany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Odpierając zarzut pełnomocnika dotyczący braku zgody Spółdzielni na realizację przedmiotowej inwestycji wskazał natomiast, że zgromadzone akta sprawy zawierają zgodę Spółdzielni na zadaszenie tarasu w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. F. w W., podpisane przez prawidłowo umocowane do tej czynności osoby. Inspektor uznał dalej, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostawał zarzut odwołania dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z akt postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 1999 r. Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym kontroli podlegała jedynie decyzja Prezydenta z [...] listopada 2004 r. Za bezzasadny uznał także zarzut Spółdzielni, dotyczący naruszenia art. 80 k.p.a. GINB podkreślił w końcu, że analiza kontrolowanej decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. nie wykazała, aby decyzja ta była obarczona którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB, skarżąca wniosła "o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu". Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie, czy złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora było zgodne z prawem oraz nie zbadanie na jakich podstawach organ administracji publicznej mógł uznać, że to oświadczenie nie budzi wątpliwości, w sytuacji gdy na dzień wydawania decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. nie istniał żaden dokument potwierdzający prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; b) art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na uznaniu, że organ administracji publicznej może oprzeć się na samym oświadczeniu i nie jest zobowiązany do zbadania we własnym zakresie, czy inwestor składa prawdziwe oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu skargi skarżąca, reprezentowana profesjonalnie, podniosła, że z prawem własności lokalu nr [...] nie był związany taras; wskazany lokal nie miał żadnego wyjścia balkonowego, a tylko z jednej strony jego okno wychodziło na dach niższej kondygnacji. W konsekwencji skarżąca nie zgodziła się z oceną, że złożone przez inwestora oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie mogło budzić wątpliwości, czy inaczej: że nie było podstaw w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę do jego zakwestionowania. Nawet pobieżne zapoznanie się z treścią księgi wieczystej, umową o ustanowienie odrębnej własności lokalu lub dokumentacją budowlaną dotyczącą budynku musiało prowadzić do wniosku, że ww. oświadczenie inwestora mija się z prawdą. Skarżąca podniosła także, że w zaskarżonej decyzji organ pominął nieprawidłowe ustalenie stron postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z [...] listopada 2004 r. Wskazała, że nie miała możliwości zakwestionowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cale budowlane, ponieważ nie brała udziału w postępowaniu. Strona skarżąca wskazała również na fakt, że inwestor był współwłaścicielem lokalu nr [...] i nie posiadał samodzielnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; w sprawie pominięto zaś, że dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, do której realizacji konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Spółdzielnia podniosła też, że wbrew twierdzeniem Inspektora, nie tolerowała przez niespełna 15 lat posiadania przez G. i A. Z. nieruchomości wspólnej. Podkreśliła, że prace budowlane zostały zakończone w 2018 r., a od 2017 r. skarżąca usiłowała przed organem nadzoru budowlanego wyjaśnić, na jakiej podstawie dokonywane są zmiany w nieruchomości wspólnej, wskutek czego powzięła informację o decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. Odpowiadając na skargę pismem z [...] października 2019 r., organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Inspektor wskazał, że w kontekście całości sprawy bezzasadnymi pozostają zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Podkreślił, że przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna; zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GINB z [...] sierpnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z [...] czerwca 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r. nr [...]. Tą ostatnią organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. Z. pozwolenia na zabudowę – zadaszenie tarasu lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. F. w W.. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wywołane zostało wnioskiem skarżącej, a zadaniem organu orzekającego w tak uruchomionym postępowaniu było wyjaśnienie, czy wskazana decyzja z [...] listopada 2004 r. jest dotknięta którąkolwiek z wad uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a. W zaskarżonej decyzji GINB przyjął (za organem I instancji), że badana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad nieważności, a ocena ta -zdaniem Sądu- jest prawidłowa. Organ ten dokonał bowiem właściwych ustaleń w sprawie, tak w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego; prowadząc postępowanie nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a.; w konsekwencji dokonanej analizy – prawidłowo zaś uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. i wyeliminowania z obrotu prawnego na jego podstawie decyzji Prezydenta, dając temu wyraz w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Rozwijając tę ocenę, Sąd przede wszystkim zauważa, że celem postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 156 i nast. k.p.a., jest ustalenie, czy wystąpiły wady wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Przy czym, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty; ocena dokonywana przez organ administracji w tym postępowaniu (o charakterze nadzorczym) jest ograniczona wyłącznie do zbadania wystąpienia wad nieważności. W przypadku ustalenia ich wystąpienia, organ ma obowiązek stwierdzić nieważność badanej decyzji (chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.) Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia przesłanek nieważności winna mieć charakter ścieśniający. W niniejszej sprawie skarżąca konsekwentnie zarzucała, że kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa poprzez niedokonanie przed wydaniem tej decyzji właściwej weryfikacji przedłożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazała w tej kwestii, że do lokalu nr [...] w budynku przy ul. F. w W. nie przynależy taras, a tego nie zweryfikowano/nie uwzględniono; Prezydent mógł zaś to stwierdzić, zapoznając się z księgą wieczystą ww. lokalu (Kw nr [...]), umową ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności oraz udziału w prawie użytkowania wieczystego z [...] września 2002 r., a także – dokumentacją budowlaną dotyczącą ww. budynku zatwierdzoną decyzją z [...] czerwca 1999 r. Stąd też, analizując decyzję z [...] listopada 2004 r. w uruchomionym trybie nadzorczym, należało w szczególności rozważyć przywołaną powyżej argumentację skarżącej; tak też uczyniono, a czyniąc to, zasadnie wskazano na niewystąpienie wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. I tak, Sąd zauważa, że decyzja Prezydenta z[...] listopada 2004 r. wydana została w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016), z wniosku G. Z. z [...] września 2004 r. Do wniosku, dotyczącego wydania pozwolenia na budowę zadaszenia tarasu znajdującego się na ostatniej kondygnacji budynku przy ul. F. (lok. [...]) w W., inwestor załączył, oprócz projektu budowlanego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz pismo skarżącej – Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. z [...] czerwca 2004 r., podpisane przez Prezesa Zarządu Spółdzielni L. K. oraz Wiceprezesa P. J., zawierające zgodę "na zadaszenie tarasu należącego do (...) mieszkania nr [...] przy ul. F.." Należy przy tym dostrzec, że ze złożonego wraz z ww. wnioskiem projektu budowlanego wynika, że sprawa dotyczy zadaszenia "istniejącego" tarasu, v. opis techniczny. Trzeba też zaznaczyć, że w aktach zakończonych ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, brak jest jakichkolwiek dokumentów wprowadzających wątpliwości co do treści ww. oświadczenia inwestora czy też - złożonego przez niego pisma Spółdzielni o wyrażeniu zgody, jak również – istnienia tarasu i jego "przynależności" do lokalu nr [...]. Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania spornej decyzji o pozwoleniu na budowę), pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten obowiązuje od [...] lipca 2003 r. i zgodnie z jej treścią inwestor (ubiegając się o pozwolenie na budowę) nie musi wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak, jak miało to miejsce przed 11 lipca 2003 r.); wystarczy jedynie, że złoży odpowiednie oświadczenie (adekwatnie do przedmiotu inwestycji) pod rygorem odpowiedzialności karnej. Oświadczenie to winno być złożone na właściwym wzorze, wymagającym od inwestora wskazania tytułu prawnego, z którego wynika jego prawo do nieruchomości. Przy czym, inwestor nie ma obowiązku załączać do oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dokumentów potwierdzających jego prawo do nieruchomości, a organ (w świetle brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2) nie ma co do zasady kompetencji do tego, aby badać prawdziwość złożonego oświadczenia. Oświadczenie inwestora, o którym mowa w ww. art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, podlega bowiem ocenie pod względem jego prawdziwości przez sąd karny. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu administracyjnym oświadczenie takie nie może być weryfikowane. W sytuacji, gdy w sprawie organ architektoniczno-budowlany będzie posiadał informacje świadczące o nieprawdziwości omawianego oświadczenia, winien kwestię tę przed wydaniem decyzji zweryfikować i w konsekwencji wyjaśnić, czy inwestor posiada tytuł prawny uprawniający go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie przewidziane w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego może być także oceniane w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, bądź w trybie wznowienia, w zależności od okoliczności; przy czym – w trybie stwierdzenia nieważności wyłącznie w sytuacji posiadania już przez organ wydający badaną decyzję informacji świadczących o jego niewiarygodności. W tym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca. Dokumentacja załączona do wniosku nie pozostawała ze sobą w sprzeczności, nie budziła wątpliwości, co więcej – wynikało z niej, że inwestor ma tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, przy którym zamierza prowadzić roboty budowlane, a także – zgodę Spółdzielni (właściciela budynku, jego zarządcy) na wykonanie planowanych prac ingerujących w substancję budynku (v. także pismo skarżącej z [...] maja 2019 r.). Nawet więc dostrzegając, że zamierzenie budowlane dotyczyło w szczególności części wspólnej budynku, organ nie miał podstaw, by prowadzić ustalenia własne w zakresie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlanego; złożone przez niego dokumenty wskazywały bowiem na to, że takie prawo posiada. Sąd zauważa przy tym, że ww. pismo Spółdzielni z [...] czerwca 2004 r. podpisane zostało przez osoby uprawnione wówczas do jej reprezentacji (L. K. i P. J., zgodnie z przewidzianym w KRS sposobem reprezentacji – tu: dwóch członków zarządu); nie jest przy tym kwestionowana jego autentyczności. Poza tym Sąd dostrzega, że stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w brzmieniu z daty wydania badanej decyzji (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni był wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 26. Sąd zauważa także, że z pisma skarżącej z [...] maja 2019 r. wynika, że (nadal) jest większościowym właścicielem budynku. W tych okolicznościach i przy uwzględnieniu przedmiotu inwestycji Sąd uznał, że rację ma GINB stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że w analizowanym przypadku nie doszło do kwalifikowanego/rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 (i art. 33 ust. 2 pkt 2) Prawa budowlanego. Inwestor złożył wymagane oświadczenie (dołączył go do wniosku), a także (i przede wszystkim) – przedłożył organowi architektoniczno-budowlanemu "dodatkowy" dokument, uprawniający go w efekcie do wykonania objętych projektem robót budowlanych. Dokument ten, wobec znajdującego zastosowanie w sprawie ww. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, nie musiał być przez niego przedstawiony; winien być natomiast ujawniony w złożonym oświadczeniu; uchybienie w tym zakresie (związane z "niedokładnym" wypełnieniem oświadczenia z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego), nie stanowi jednak (w okolicznościach sprawy) o wystąpieniu tego rodzaju wady, która uzasadniałaby zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Choć omawiane oświadczenie powinno uwzględniać zakres inwestycji i wskazywać wobec tego na "zgodę" właściciela budynku na wykonanie zadaszenia (i ingerencję w ten sposób m.in. w elewację obiektu), to jednak z uwagi na posiadanie w dacie wydania badanej decyzji przez inwestora takiej "zgody", o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy. Biorąc pod uwagę stanowisko skarżącej Sąd zauważa także, że wobec zakresu inwestycji drugorzędne znaczenie w sprawie ma to, czy w dacie wydania badanej decyzji istniał taras przynależny do lokalu nr [...]. Prace nie dotyczyły bowiem tarasu, a "jego zadaszenia". Sąd wyjaśnia przy tym raz jeszcze, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sprzeczność, mogąca prowadzić do stwierdzenia ww. wady nieważności, nie występuje w badanej decyzji, zarówno w kwestii spornej a powyżej omówionej, jak i w innych – prawidłowo rozważonych przez GINB. Podsumowując, w pełni uprawniona jest ocena GINB o niewystąpieniu w sprawie wad nieważności. Dlatego też Sąd nie znalazł przyczyn, dla których zaskarżoną decyzję GINB, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z [...] listopada 2004 r., należałoby wyeliminować z obrotu prawnego. Oceny tej nie zmieniają zarzuty skargi. Sąd nie stwierdził bowiem, aby w postępowaniu nadzorczym zakończonym zaskarżoną decyzją (w sposób istotny) naruszono art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew skarżącej GINB rozważył zagadnienie związane ze złożonym przez inwestora oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a powołując się na dodatkowe okoliczności, prawidłowo uznał, że nie zachodziła w sprawie konieczność weryfikacji ww. oświadczenia (ani w postępowaniu zwykłym, ani w prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym). Dokonując takiej oceny nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Nie naruszył także art. 10 k.p.a., ustalając prawidłowo strony postępowania. Nie naruszył nadto prawa, "nie dostrzegając" (jak wywodzi skarżąca), że w postępowaniu zwykłym nie zapewniono skarżącej udziału w postępowaniu. Sąd zauważa bowiem, że tego rodzaju wada w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Prezydenta mogłaby być ewentualnie skutecznie zwalczana, ale w trybie wznowienia postępowania, a nie w trybie stwierdzenia nieważności. Tryby weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, czy inaczej: żadna z przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a.) nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej. Skoro zaś podstawę wznowienia stanowi niezapewnienie stronie bez jej winy udziału w postępowaniu (v. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to tego rodzaju nieprawidłowość - choćby wystąpiła - nie może stanowić o wadzie nieważności. Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. regulujących postępowanie dowodowe, z przyczyn już powyżej przedstawionych, nie okazały się trafne. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło