VII SA/Wa 2267/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-07

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Pindelska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zawieszenia postępowania, mimo że w uzasadnieniu wskazał na możliwość zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zawieszenia postępowania, mimo że w uzasadnieniu wskazał na możliwość zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Sprzeczność uzasadnienia z osnową postanowienia stanowi naruszenie art. 107 Kpa, ponieważ rozstrzygnięcie organu nie odpowiadało jego rozważaniom. W przypadku zaistnienia zagadnienia wstępnego, organ powinien był uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i zawiesić postępowanie z urzędu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z dobudowaną łazienką na wniosek M.A., wskazując, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek innej strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, choć w uzasadnieniu wskazał na możliwość zawieszenia postępowania z urzędu z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości. M.A. wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień obu organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 98 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa – odmówił zawieszenia na wniosek strony M. A. postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z dobudowaną łazienką usytuowanego na terenie działki nr Ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w K. użytkowanych przez M. A.. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 Kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zawieszenie na wniosek strony postępowania administracyjnego uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek: 1. postępowanie administracyjne jest w toku, 2. postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, 3. wniosek o zawieszenie postępowania złożyła strona, na której żądanie wszczęto postępowanie, 4. zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stroną inicjującą wszczęcie postępowania był M. P., a w tej sytuacji M. A. nie może skutecznie domagać się zawieszenia postępowania. Organ wskazał także, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem tocząca się przed Sądem Rejonowym w P. sprawa o zasiedzenie nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu w/w przepisu. Merytoryczny związek zagadnienia wstępnego ze sprawą wyraża się relacją w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w rozstrzyganej sprawie. Zawieszenie postępowania z uwagi na będącą w toku cywilną sprawę o zasiedzenie nieruchomości, na której wykonano samowolnie roboty budowlane bądź wzniesiono obiekt budowlany prowadziłoby do czasowego zalegalizowania samowoli budowlanej co jest sprzeczne z Prawem budowlanym. Po rozpatrzeniu zażalenia M. A. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do zawieszenia postępowania z mocy art. 98 § 1 Kpa, bowiem skuteczne prawo żądania zawieszenia ma strona na której żądanie zostało wszczęte postępowanie, a więc w tym przypadku M. P.. Organ odwoławczy jednocześnie zwrócił uwagę na możliwość rozważenia, czy w omawianej sprawie zachodzi przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa umożliwiająca zawieszenie postępowania z urzędu. Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie Sądu Cywilnego w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości będzie miało wpływ na prowadzenie postępowania z zakresu nadzoru budowlanego oraz treść podejmowanych w jego ramach rozstrzygnięć (w szczególności jeśli chodzi o możliwość przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia go poprzedzającego. Skarżąca podnosiła, że postępowanie administracyjne dotyczy obiektów, które zostały postawione na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] działka nr [...] obr. [...] ok. 1968 r. przez J.P., która zmarła w 1999 r., a zatem "brak jest w przedmiotowej sprawie inwestora". Z uwagi na fakt, że inwestor nie żyje rozstrzygnięcie kto jest właścicielem nieruchomości rozstrzygnie się w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w P. o stwierdzenie zasiedzenia. Rozstrzygnięcie to jest w ocenie skarżącej zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa uzasadniającym zawieszenie postępowania przez organ z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Należy się zgodzić z organami, że art. 98 § 1 Kpa przewiduje możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego jedynie na żądanie strony, na której wniosek wszczęto postępowanie. Natomiast organ odwoławczy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu naruszył przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy na podstawie art. 139 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiające zawieszenia postępowania na wniosek strony. Skoro jednak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał na możliwość rozważenia czy w omawianej sprawie zachodzi przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa umożliwiająca zawieszenie postępowania z urzędu utrzymanie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie było uzasadnione. Sprzeczność uzasadnienia z osnową decyzji stanowi naruszenie art. 107 Kpa, bowiem rozstrzygniecie organu nie odpowiada rozważaniom. Gdyby bowiem zaistniało zagadnienie wstępne z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa należało postępowanie z urzędu zawiesić po uprzednim uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Zauważyć przy tym należy, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania nie jest fakt toczenia się postępowania przed sądem lub organem właściwym do rozstrzygnięcia określonej kwestii. Zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza postępowanie, w którym można je rozstrzygnąć. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć (wyrok NSA z 15.09.2010 II OSK 1423/09). W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazuje, że orzeczenie Sądu Cywilnego w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia będzie miało wpływ na prowadzone postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego oraz treść podejmowanych w jego ramach rozstrzygnięć (w szczególności jeśli chodzi o możliwość przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Skarżąca podnosi, że inwestorką samowolnie pobudowanych obiektów gospodarczych była jej babka J. P. w 1968 r., która zmarła w 1999 r., zaś z akt administracyjnych wynika, że postępowanie spadkowe po niej zostało przeprowadzone , a spadkobiercy ustaleni. Okoliczności tej [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę przy ustalaniu stron postępowania legalizacyjnego i zmierzając do ustalenia adresatów decyzji meriti. W przypadku bowiem ustalenia, że inwestorską budynków gospodarczych była J. P. wobec jej śmierci adresatami decyzji winni być jej spadkobiercy. Kolejność ustalona w przepisie art. 52 Prawa Budowlanego nie jest bowiem przypadkowa, a ewentualna decyzja rozbiórkowa powinna być kierowana w pierwszej kolejności do inwestora. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt c i art. 152 Ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło