VII SA/Wa 2270/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi C. P. i S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania C. i S. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: PINB [...], nakazującej inwestorowi – C. P. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarze rzutu 8,57 m x 7,31 m znajdującego się w północno - wschodnim narożu działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości M.- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne początkowo jak ocenił - w sprawie budynku gospodarczego, znajdującego się w północno - wschodnim narożu działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości M.. Ustalił, że budynek jest parterowy, tj. o jednej kondygnacji: naziemnej, konstrukcji murowanej o wymiarze rzutu 8,57 m x 7,31 m. Dach jednospadowy kryty blachą trapezową o kierunku spadku południowy - zachód. Wysokość mierzoną od przyległego terenu do wierzchu ścianki kolankowej (ogniomuru) od 3,45 m r 3,67 m. Wysokość do okapu dachu mierzona od poziomu przyległego gruntu do spodu krokwi - 2,95 m. Ściana północno - wschodnia i południowo - wschodnia w linii ogrodzenia z sąsiednimi działkami. Stan surowy otwarty, bez tynków wewnętrznych, stolarki drzwiowej i okiennej, posadzki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. nakazał inwestorowi – C. P. dokonanie całkowitej rozbiórki ww. budynku jako budynku gospodarczego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2904/14, uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W tych warunkach zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja organu stopnia powiatowego odpowiada prawu. I tak, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku stwierdził, że "(...) w razie jednoznacznego ustalenia, że budynek ma charakter gospodarczy, podlegać on będzie nakazowi rozbiórki. W przypadku zaś stwierdzenia, że budynek jest budynkiem mieszkalnym organ winien wszcząć postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego". Zgodnie zaś z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa; materialnego jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku sądu. Organ powiatowy przeprowadził w dniu 9 marca 2016 r. czynności kontrolne na ww. działce. Do protokołu z tych czynności C. P. pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczyła, że "(...) obiekt budowlany jest w trakcie wykończenia, dlatego znajduje się styropian, wydzieliłam ściankami pomieszczenia łazienki, kuchni, przedpokoju, pokoju, w pomieszczeniu kuchni, łazienki i pokoju została wykonana wentylacja grawitacyjna. (...) budynek mieszkalny w którym w chwili obecnej mieszkam elektrycznie jest zasilany z przedmiotowego budynku. Przedmiotowy budynek (8,57 m x 7,31 m) po wykonaniu robót wykończeniowych oraz instalacji będzie budynkiem mieszkalnym w którym zamieszkam". Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w ww. wyroku należy zgodzić się z zastosowaniem przez organ powiatowy procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - " Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia ". We wskazanym wyżej ust. 2 ustawodawca przewidział zatem możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał, że wprawdzie wydanie nakazu rozbiórki winno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, ale w przypadku, gdy to postępowanie nie może doprowadzić do zalegalizowania danego obiektu (np. jako niezgodnego z planem miejscowym albo niezgodnego z warunkami technicznymi) albo też sam inwestor nie podejmuje czynności prowadzących do legalizacji (np. nie przedkłada organowi żadnych dokumentów) to wówczas nie ma innej możliwości, jak bezwzględnie orzec o nakazie rozbiórki. Przedmiotowy nakaz rozbiórki jest uzasadniony – obiekt pozostaje w sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2004 r., działka oznaczona nr ewid. [...] usytuowana w M. przy ul. [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem MU tj. " (...) mieszkalnictwo wielorodzinny jako przeznaczenie podstawowe; intensywne mieszkalnictwo jednorodzinne jako przeznaczenie podstawowe; nieuciążliwe usługi towarzyszące zabudowie mieszkaniowej jako przeznaczenie dopuszczalne, pod warunkiem nie więcej niż 40% udziału funkcji usługowej w wykorzystaniu terenu, z wyjątkiem działki o nr ewid. [...] gdzie nie ustala się stosunku procentowego między usługami i mieszkalnictwem". Burmistrz Miasta [...] pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. poinformował, że działka nr ewid. [...] jest to działką z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, dla której plan miejscowy określił następujące warunki zabudowy i zagospodarowania: na każdej działce dopuszcza się lokalizację wyłączenie jednego budynku mieszkalnego. Na działce nr ewid. [...] znajdują się dwa budynki mieszkalne .Przedmiotowy jest drugim budynkiem mieszkalnym na działce zatem jego istnienie nie jest dopuszczalne w światle ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do przedłożonej wraz z odwołaniem kopii wniosku z dnia 13 maja 2016 r. o wydanie postanowienia i o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz wniosku z dnia 14 maja 2016 r. o zawieszenie postępowania (który wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] już po wydaniu decyzji Nr [...]) organ wskazał, że w przypadku samowoli budowlanej organ prowadzący postępowanie bada zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym według stanu faktycznego, istniejącego w dacie orzekania. Okoliczność złożenia wniosku dot. orzeczenia o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z planem miejscowym nie może skutkować odstąpieniem od orzeczenia obowiązku rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli C. P. oraz S. P. ,zarzucając jej cyt. "naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...] poł. w [...], której współwłaścicielami są skarżący, w sytuacji gdy budynek ten był od wielu lat zamieszkały, a prace remontowe zmierzały do jego naprawy, 2) naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych zagadnień sprawy i pominięcie dowodów korzystnych dla skarżących". Skarżący dochodzili uchylenie zaskarżonej ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowy budynek znajdował się na działce skarżących od wielu lat i został on przez skarżących jedynie wyremontowany w celu umożliwienia skarżącej zamieszkania w nim, gdyż chciała zamieszkać niezależnie od syna. W związku z tym, że budynek mieszkalny narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący wystąpili do Burmistrza Miasta z wnioskiem o wydanie postanowienia o zgodności podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i zatwierdzenie nowego podziału tej działki z wydzieleniem przedmiotowego budynku na nowej działce, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydanie korzystnej dla skarżących decyzji w ww. zakresie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem i umożliwi legalizację remontu budynku, czym zainteresowani są skarżący. Skarżący podnieśli też, że decyzja jest dla nich wysoce krzywdząca. Ponieśli duże koszty związane z remontem tego budynku i nie stać ich na poniesienie wydatków związanych z pracami rozbiórkowymi, tym bardziej że istnieje możliwość doprowadzenia tej sprawy do stanu zgodnego prawem, bez konieczności ponoszenia tak dalekich konsekwencji jak rozbiórka przedmiotowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Szczególnego podkreślenia wymaga to, że organy orzekały po tym jak ich wcześniejsze rozstrzygnięcia zostały uchylone przez tutejszy Sąd ww. wyrokiem. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.) - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd stwierdza, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykonane zostały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku. W szczególności organ jednoznacznie ustalił, że przedmiotowy obiekt to budynek mieszkalny. Zasadnie też we wszczętym postępowaniu legalizacyjnym, przewidzianym w art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ ocenił dopuszczalność zastosowania owej procedury. Okazała się niedopuszczalna. Zalegalizowanie budynku, jako drugiego na jednej działce z już wcześniej istniejącym, jest niedopuszczalne w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ten bowiem na terenie objętym inwestycją przewiduje sytuowanie tylko jednego budynku mieszkalnego na działce. Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Fakt samowolnego wzniesienia budynku, został już przesądzony na wcześniejszym etapie postępowania. Ustawa Prawo budowlane dopuszcza procedurę legalizacyjna w trybie art. 48 ale pod określonymi tam warunkami. Budynek nie spełniał koniecznego dla jego legalizacji kryterium zgodności z ustaleniami obowiązującego, na terenie jego wzniesienia, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To oznaczało, że organ miał obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki. Ustawodawca rozstrzygnięcia tego nie pozostawił uznaniu administracyjnemu. Sąd zauważa też, że postępowanie nadzoru budowlanego dotyczące niniejszego budynku nie mogło być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o podział działki na dwie. Organ miał obowiązek ocenić, czy budynek wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej obecnie może być zalegalizowany. Należy zauważyć też, że postępowanie w przedmiocie podziału działki na dwie odrębne jednostki geodezyjne zostało zawieszone wobec braku prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej działki już istniejącej. Jak wyjaśniła skarżącą do działki, na której ulokowane są budynki, w tym przedmiot samowoli, dochodzi i dojeżdża od lat po działce sąsiedniej bez formalnie uregulowanego prawa, stąd wystąpiła o zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).