VII SA/Wa 2270/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-05
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która ponosiła dotychczasowe koszty postępowania i korzystała z pełnomocnika z wyboru, wykazuje brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych oraz czy istnieją podstawy do ustanowienia jej radcy prawnego z urzędu w sytuacji, gdy jej syn, pozostający na jej utrzymaniu, potencjalnie może podjąć pracę zarobkową?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazano, że wnioskodawczyni ponosiła dotychczasowe koszty, a koszt ewentualnej skargi kasacyjnej mieści się w jej możliwościach finansowych. Ponadto, wnioskodawczyni stać było na korzystanie z pełnomocnika z wyboru, a podane przez nią powody rezygnacji z jego pomocy były niekonsekwentne. Brak było również podstaw do przyjęcia, że syn wnioskodawczyni nie może podjąć pracy zarobkowej, co negatywnie wpływa na możliwość przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i pracy dorywczej (ok. 2000 zł miesięcznie), mieszka z dorosłym synem, który jest bez pracy i choruje. Wnioskodawczyni wskazała na posiadane zobowiązania i koszty utrzymania. W toku postępowania podawała różne źródła finansowania pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Odmówiono C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. P. i S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez C. P. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowego pisma złożonego na wezwanie Sądu wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłym synem (rok ur. 1966). Źródłem utrzymania wnioskodawczyni są emerytura i praca dorywcza w łącznej wysokości około 2 000 zł. miesięcznie. Syn pozostaje bez pracy. Wnioskodawczyni mieszka w domu o pow. 53 m2. Wskazała, że nie posiada majątku ani oszczędności. Podała, że posiada zobowiązania podatek od nieruchomości 500 zł (rocznie), energia elektryczna 150 zł., gaz około 400 zł., woda 120 zł., rehabilitacja syna 500 zł.
W uzasadnieniu wniosku (pismo z dnia 25 października 2017 r.) wnioskodawczyni wskazała, że jest wdową, ma na utrzymaniu syna, który wg oświadczenia nie razi sobie życiowo, ma problemy finansowe i z tego względu zmuszona jest do podejmowania prac dodatkowych.
W dodatkowym piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. wyjaśniła, że środki na budowę domu będącego przedmiotem sprawy pochodziły z oszczędności gromadzonych przez całe życie, dodatkowo przy budowie wnioskodawczynię wspierał brat. Z ww. oszczędności wnioskodawczyni opłacała także pełnomocnika. Dodała, że syn wnioskodawczyni nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej z uwagi na chorobę kręgosłupa i dolegliwości reumatyczne. Syn jest w trakcie leczenia. Nie korzysta z pomocy rodziny, ze świadczeń społecznych, nie posiada rachunku bankowego, syn również nie posiada rachunku bankowego.
Do formularza PPF dołączono kopie dokumentacji medycznej, a do pisma z dnia 30 listopada 2017 r. kopie dokumentów PIT 37.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy wskazać, że wnioskodawczyni wszystkie dotychczasowe koszty ponosiła sama (łącznie 600 zł.). Obecnie pozostał jedynie koszt ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł., który wobec uiszczenia na wcześniejszym etapie sprawy wyższych kosztów sądowych, znajduje się w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni. W kwestii ustanowienia pełnomocnika należy wskazać, że wnioskodawczynię stać było na etapie postępowania administracyjnego z korzystania z pełnomocnika ustanowionego we własnym zakresie. W piśmie z dnia z dnia 25 października 2017 r. podała, że zrezygnowała z jego pomocy za namową osób, a nie z powodów finansowych, dopiero w piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. na pytanie o źródło finansowania pełnomocnika wskazała, że finansowała go z oszczędności, które się skończyły. Wskazać w tym zakresie należy, że podane powody są niekonsekwentne i osłabiają wiarygodność wniosku w tym zakresie. Stad uznano, że również w zakresie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Należy również zauważyć, że z nadesłanej dokumentacji brak jest podstaw do przyjęcia, że syn wnioskodawczyni nie może podjąć pracy zarobkowej (brak orzeczenia o niezdolności do pracy). Posiada zatem potencjalne możliwości podjęcia pracy, co jest okolicznością negatywnie wpływającą na możliwość przyznania prawa pomocy. Brak jest bowiem uzasadnionych podstaw do przerzucania ciężaru prowadzenia sprawy na społeczeństwo w sytuacji, gdy strona sama nie wykorzystuje własnych możliwości.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło