VII SA/Wa 2271/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-19

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy jego sytuacja majątkowa nie powoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, posiadając dochody oraz majątek, a także nie wykazując, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje zachwianie minimum warunków socjalnych, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy. W związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić.
Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wnioskodawca mieszka z żoną i córką, posiada dom o powierzchni 360 m2, nieruchomość rolną 3 ha oraz samochód osobowy. Utrzymuje się z najmu części domu oraz dorywczych prac, deklarując dochód miesięczny 4500 zł. Wydatki na media i kształcenie córki zostały częściowo udokumentowane. Skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić Z. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Z treści wniosku Z. K. złożonego w niniejszej sprawie wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz córka. Skarżący posiada dom o powierzchni 360 m2, nieruchomość rolną (3 ha), samochód osobowy Nissan o wartości 12 tys. zł. Z. K. wskazał, że utrzymuje się wraz z rodziną jedynie z dochodów uzyskiwanych z tytułu najmu części domu w wysokości 4500 zł miesięcznie i dorywczych prac. Skarżący w złożonym wniosku do comiesięcznych wydatków zaliczył m.in.: opłaty za gaz – 1000 zł, energię elektryczną – 1000 zł, wydatki na kształcenie córki – 500 zł. Wnioskodawca wskazał, że jego dom posiada ogrzewanie gazowe i elektryczne, dlatego ponosi wysokie rachunki za gaz i energię elektryczną. Pismem z dnia 3 marca 2010r. wezwano skarżącego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy i do udokumentowania wysokości opłat za energię i gaz oraz wydatków ponoszonych na kształcenie córki. Z. K. nadesłał kserokopie rachunków za media, a także wyciągi z konta bankowego obejmujące okres od 1 listopada 2009r. do 31 stycznia 2010r. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową Z. K. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W treści wniosku Z. K. oświadczył, iż utrzymuje się wraz z żoną i córką z dochodów w wysokości 4500 zł miesięcznie. Wprawdzie skarżący wskazał, że z uzyskiwanych dochodów ponosi m.in. wysokie rachunki za gaz i energię elektryczną związane z ogrzewaniem domu (w wysokości po ok. 1000 zł), jednak należy zauważyć, że dotyczy to tylko okresu zimowego. Warto też zauważyć, że pomimo wezwania zawartego w piśmie z 3 marca 2010r. skarżący nie udokumentował wydatków ponoszonych na kształcenie córki, które w złożonym wniosku określił na kwotę 500 zł miesięcznie. Należy też wskazać, że jak wynika z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego, w listopadzie 2009r. na konto skarżącego wpłynęły środki w łącznej wysokości 6958 zł, w grudniu 2009r. –10.620 zł, w styczniu 2010r. – 4648 zł. Podkreślenia wymaga, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać by taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez Z. K. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło