VII SA/Wa 2273/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem i pięćdziesiąt) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem i pięćdziesiąt groszy) złotych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] na podstawie art. 59f ust. 1 w związku 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na inwestora -Fundację [...] w B. karę w wysokości 20.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - budynku noclegowni oraz domu wspólnoty czasowego pobytu dla najuboższych i bezdomnych, położonego w B. przy ul. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] w B. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Fundacja [...] pismem z dnia 6 czerwca 2010 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], powołując się na otrzymanie ww. postanowienia w dniu złożenia wniosku. Podał, że przywrócenie naruszonego terminu do wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 58 k.p.a. może nastąpić, jeżeli strona spełni łącznie następujące wymogi: wniesie wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobni, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy, jednocześnie wraz ze złożonym wnioskiem dokona czynności, dla której określony był naruszony termin, a wniosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem złoży do organu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny naruszenia terminu. Organ stwierdził, iż składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Fundacja [...] nie spełniła podstawowego wymogu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W tym przypadku wraz z prośbą o przywrócenie terminu należało złożyć zażalenie, czego Fundacja [...] nie uczyniła. 1 Ponadto organ dodał, iż stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Muszą to być przyczyny niezależne od strony, których przezwyciężenie byłoby nadmiernie utrudnione. W ocenie organu, analiza akt sprawy wykazała, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Fundacji [...]. Organ zauważył, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia objętego wnioskiem, Prezes Fundacji [...] A. K. odebrała ww. postanowienie w dniu 21 maja 2010 r, a nie jak wskazała we wniosku o przywrócenie terminu - w dniu 6 czerwca 2010 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że Fundacja [...] nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a więc przesłanki wskazanej w art. 58 § 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. znak [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., w związku z zażaleniem Fundacji [...] w B., stwierdził niedopuszczalność zażalenia na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy zobowiązany jest podjąć czynności mające na celu ustalenie m.in., czy zażalenie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Na podstawie art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Organ drugiej instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie strona wniosła zażalenie na postanowienie, na które nie przysługiwało zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., na postanowienie służy zażalenie wyłącznie wtedy, gdy kodeks tak stanowi. K.p.a. nie przewiduje zaś zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (bądź odwołania) wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., a takim jest skarżone postanowienie, chociaż w jego podstawie prawnej omyłkowo wskazano art. 59 § 1 k.p.a., zamiast właściwego art. 59 § 2 k.p.a. Na takie postanowienie przysługuje wyłączenie skarga do właściwego sądu administracyjnego. Jednocześnie organ zauważył, że bez znaczenia jest okoliczność, iż organ wojewódzki nieprawidłowo pouczył stronę w zaskarżonym postanowieniu o możliwości wniesienia zażalenia. Podkreślił, że nie można rozpatrzyć środka zaskarżenia, którego nie przewidują przepisy prawa, nawet jeśli o takiej możliwości nieprawidłowo pouczono, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ wyjaśnił, iż działanie zgodnie z błędnym pouczeniem organu wojewódzkiego może stanowić przesłankę do przywrócenia terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na ww. postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Fundacja [...] w B. Skarżąca Fundacja zarzuciła, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wprowadził ją w błąd co do możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Podała, że wniosła zażalenie, działając w dobrej wierze. Zdaniem skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zażalenie Fundacji potraktować jako skargę i przekazać ją właściwemu sądowi administracyjnemu badając z urzędu swoją właściwość, zgodnie z art. 19 k.p.a. Ponadto, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia organ naruszył art. 128 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na inwestora - Fundację [...] w B. kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - budynku noclegowni oraz domu wspólnoty czasowego pobytu dla najuboższych i bezdomnych, położonego w B. przy ul. [...]. Na wstępie stwierdzić należy, iż podstawę prawną postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia stanowił art. 59 § 2 k.p.a., a nie - jak omyłkowo wskazał organ - art. 59 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo podał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżąca Fundacja wniosła zażalenie na postanowienie, na które nie przysługiwało zażalenie. Wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie jest postanowieniem wydanym w toku postępowania, lecz będąc ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej kończy postępowanie administracyjne, co wynika z treści art. 59 § 2 k.p.a. A zatem, jest to postanowienie, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wprawdzie w postanowieniu z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo pouczył stronę, iż na postanowienie to przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednak rozpatrzenie przez organ środka zaskarżenia, którego nie przewidują przepisy prawa, nie jest dopuszczalne. Konsekwencje błędnego pouczenia strony przez organ co do środka zaskarżenia zostały uregulowane w art. 112 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Powyższe oznacza, że skarżąca Fundacja może ze względu na ww. okoliczność wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.