VII SA/Wa 2274/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-19

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający dom, mieszkanie, działkę oraz stałe dochody z najmu i emerytury, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym, ponieważ jego sytuacja majątkowa i finansowa, uwzględniająca posiadane nieruchomości i stałe dochody, nie uzasadnia stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną jedynie w przypadkach niemożności poniesienia kosztów, a nie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów wiąże się jedynie z koniecznością ograniczenia wydatków.
Stan faktyczny
J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z dochodów z najmu (1942 zł) i emerytury żony (1633 zł netto miesięcznie), posiadają dom (156 m2), mieszkanie (49 m2) i działkę (1645 m2). Sąd uznał, że taka sytuacja majątkowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić J. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. J. D. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego w sprawie VII SA/Wa 2274/13. Z treści wniosku wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiada dom o powierzchni 156 m2, mieszkanie o powierzchni 49 m2 oraz działkę (1645 m2). Skarżący wskazał, iż utrzymuje się wraz z żoną z dochodów uzyskiwanych z tytułu najmu w wysokości 1942 zł oraz z tytułu emerytury żony w wysokości 1633 zł netto miesięcznie. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącego. Skarżący posiada dom o powierzchni 156 m2, mieszkanie o powierzchni 49 m2 oraz działkę (1645 m2). J. D. wraz z żoną uzyskują stałe dochody: z tytułu najmu w wysokości 1942 zł oraz z emerytury w wysokości 1633 zł netto miesięcznie, przy czym nie mają innych osób na utrzymaniu. Taka sytuacja nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść chociażby części kosztów postępowania, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak jest też uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które jest możliwe, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych czy wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w przypadku powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w sytuacji powstania jakiegokolwiek uszczerbku. W przypadku skarżącego poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika nie spowoduje braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na ich poniesienie, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło