VII SA/Wa 2275/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-01
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może być zaskarżona przez podmioty nieposiadające przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym?Ratio decidendi
Postępowanie wznowieniowe wszczynane jest postanowieniem, a do momentu jego wydania przymiot strony przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Decyzja o odmowie wznowienia postępowania nie dotyczy interesów prawnych innych podmiotów niż wnioskodawca, dlatego skarga wniesiona przez podmioty nieposiadające legitymacji materialnej jest niedopuszczalna i podlega oddaleniu bez merytorycznej kontroli.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty odmawiającą wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę zbiornika na wody opadowe i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący kwestionowali decyzję Wojewody, podnosząc naruszenia przepisów dotyczących terminu wznowienia postępowania, ustalenia stron oraz oceny materiału dowodowego. Sprawa dotyczyła kwestii formalnych i proceduralnych związanych z postępowaniem wznowieniowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) Izabela Ostrowska, Sędzia WSA, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2012r. sprawy ze skargi J. G.i M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (nr ...), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J.M., uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. (nr ...) odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją własną z [...] lipca 2009 r. (nr...) o pozwoleniu na budowę bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o poj. 10 m3, na działce nr ew. [...] w [...], gm. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
Organ odwoławczy przedstawił stan sprawy wskazując, że Starosta [...] wezwał wnioskodawcę do podania, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi J.M. określił termin do wznowienia postępowania na drugą połowę czerwca 2010 r.
W celu ustalenia ww. terminu organ zwrócił się również do inwestorów M. O. i J. G. oraz Wójta Gminy [...]. W odpowiedzi Wójt przekazał kserokopie emaili z 2 stycznia 2010 r. od J.M., z których wynika, że o decyzji z [...] lipca 2009 r. wnioskodawca wiedział 2 stycznia 2010 r., zatem nie zachował terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. tj. jednego miesiąca od dnia,w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił zasady postępowania wznowieniowego i stwierdził, że nie do zaakceptowania jest ustalanie zachowania terminu do wznowienia postępowania na podstawie informacji uzyskanych od inwestorów.
Stwierdził, że organ I instancji pominął treść wniosku z 3 sierpnia 2010 r., w którym wnioskodawca nawiązuje do swoich pism z 17.08.2009 r. i 15.04.2010 r. Organ nie wyjaśnił, czy pisma te nie zawierały wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, a PINB nie przekazał wniosku zgodnie z właściwością. Z odwołania wynika, że J.M. nie wiedział, czy inwestycja jest samowolą budowlaną, czy zrealizowano ją w oparciu o wyżej wskazane pozwolenie na budowę.
Organ I instancji naruszył zatem art. 7, 77 § 1 k.p.a oraz art. 9 k.p.a.
Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, Starosta [...] nie ustalił prawidłowo stron postępowania, gdyż czynności proceduralne po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o jego wszczęciu. Zakończenie czynności wstępnych decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym taką decyzją
Skargę na powyższą decyzję złożył M. O. wnosząc o jej uchylenie i wskazując na naruszenie:
- art 58 § 3 k.p.a. wobec uchylenia decyzji organu I instancji pomimo, że wniosek złożono po terminie do wznowienia postępowania.
- art. 6-9 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy stan faktyczny to umożliwiał a wnioskodawca nie wskazał konkretnych zarzutów podważających prawidłowość decyzji organu I-ej instancji, a także pominięcie, że w postępowaniu i korespondencji J. M. jest zbyt wiele niejasności, aby dać wiarę jego twierdzeniom;
- art. 80 k.p.a., polegającego na nieoparciu rozstrzygnięcia na całokształcie materiału sprawy i niedokonaniu oceny, której dokonanie usunęłoby wątpliwości co do zamiaru, intencji i celu działania wnioskodawcy;
- art. 145 § 1 pkt. 4 i 6, 148, 149 § 3, 151 § 1, pkt. 1 k.p.a, wobec nieutrzymania zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy istniały po temu warunki prawne oraz faktyczne, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wskazał, że wnioskodawca nie sprecyzował sposobu weryfikacji decyzji. Nie określił także daty, w jakiej dowiedział się o istnieniu przesłanki do wznowienia postępowania.
Skarżący podniósł, że obowiązkiem organów po złożeniu podania o wznowienie postępowania jest ustalenie, czy pochodzi ono od strony postępowania oraz czy złożono je w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Dalsze czynności organy mogą przeprowadzić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Zdaniem skarżącego organ I instancji zadośćuczynił powyższym obowiązkom. Materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Ponadto, wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, co powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania ze względu na brak przymiotu strony.
W uzupełnieniu skargi, które wniosła w terminie otwartym do jej złożenia również J. G. wskazano na naruszenie art. 9, 28, 75, 77 § 1, 138 § 2 k.p.a. oraz 149 k.p.a
Skarżący zakwestionowali konieczność ustalenia kręgu stron postępowania. Wskazali, że postępowanie dotyczy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę zbiornika na wody opadowe, wydaną na rzecz skarżących, kształtując ich prawa i obowiązki w sposób wiążący. Skarżący po uostatecznieniu decyzji wykonali zbiornik, zatem decyzja wywołała już określone skutki materialne. Wniosek o wznowienie ma na celu wzruszenie ww. decyzji. Każde zapadłe w tej mierze rozstrzygnięcie - niezależnie od jego treści - ma wpływ na sferę uprawnień i obowiązków beneficjentów decyzji. Nawet odmowa wznowienia postępowania - z uwagi na instytucję powagi rzeczy osądzonej - kształtuje prawa i obowiązki adresatów decyzji. Dlatego nie zasługiwało na aprobatę stanowisko organu odwoławczego, że do momentu wszczęcia postępowania jedynym podmiotem posiadającym przymiot strony był wnoszący podanie o wznowienie postępowania.
Skarżący nie podzielili również poglądu, że niedopuszczalne było zwrócenie się do inwestorów o udzielenie informacji, kiedy J.M. dowiedział się o decyzji. Stanowisko takie prowadzi bowiem do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaksarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie wznowieniowe jest nowym i odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania zwykłego. Nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu wznowieniowym mogą brać udział wszystkie podmioty, którym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym.
W pierwszej kolejności wskazać jednak trzeba jaka czynność procesowa wszczyna postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, gdyż dopiero od chwili wszczęcia postępowania wznowieniowego należy zapewnić czynny udział podmiotom mającym, oprócz wnioskodawcy, interes prawny.
W związku z powyższym podnieść należy, że stosownie do art. 149 § 1 k.p.a., wszczęcie postępowania następuje w drodze postanowienia. Oznacza to, że wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje właśnie z momentem wydania tego postanowienia, a nie w chwili złożenia podania o wznowienie. Po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania organ podejmuje jedynie czynności zmierzające do ustalenia czy zachowane zostały warunki formalne wniosku, tj. czy wnioskodawca zachował termin do złożenia wniosku, czy przysługuje mu przymiot strony we wznowionym postępowaniu (z wyjątkiem przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która podlega badaniu po wznowieniu postępowania) oraz czy wskazano jedną z podstaw wznowienia postępowania, wymieniona w art. 145 § 1 k.p.a.
Wymienione czynności, jako podejmowane przed wszczęciem postępowania, nie są czynnościami procesowymi, tylko czynnościami o charakterze wewnętrznym, wstępnym. W sytuacji niespełnienia ww. przesłanek organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania.
Decyzja odmawiająca wznowienia postępowania nie załatwia sprawy administracyjnej co do istoty, tylko orzeka jedynie o kwestii formalnej, to jest niedopuszczalności prowadzenia postępowania wznowieniowego. Rozstrzygnięcie co do istoty zapada bowiem dopiero po wznowieniu postępowania na podstawie art. 151 k.p.a.
W konsekwencji decyzja (postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego nie dotyczy interesów prawnych stron postępowania wznowieniowego, poza osobą składającą podanie o jego wznowienie (tak też NSA w wyrokach z 5 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1406/06 oraz I OSK 1390/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W związku z powyższym, do momentu wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, przymiot strony przysługuje jedynie wnioskodawcy.
Nie można było zatem podzielić argumentacji przedstawionej w skardze, że każde zapadłe rozstrzygnięcie - niezależnie od jego treści - ma wpływ na sferę uprawnień i obowiązków beneficjentów decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, a więc i decyzja o odmowie wznowienia postępowania.
Należało zatem przyjąć, że Skarżący nie posiadają interesu prawnego w kwestionowaniu zaskarżonej decyzji na drodze postępowania sądowoadministracyjnego.
Ustalenie przez Sąd, że skarga została wniesiona przez podmioty nieposiadające materialnej legitymacji skargowej, mogło jedynie skutkować oddaleniem skargi, bez merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji (uchwała NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 62).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło