VII SA/Wa 2278/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.R. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2010r., odmawiającą, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007r., umarzającej postępowanie nadzorcze w sprawie wiaty zrealizowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że wyrokiem z dnia 8 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uprzednio wydaną decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2008r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2008r. W związku z ww. wyrokiem organ powiatowy wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r., po czym wezwał J.R. do złożenia dokumentów potwierdzających jego przymiot strony w tej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 149 k.p.a., organ odmawia uchylenia wydanej decyzji, gdy stwierdzi brak przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący oparł wniosek na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się jeśli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. W związku z powyższym organ wyjaśnił, że J.R. jest użytkownikiem działki nr [...] i współwłaścicielem działki nr [...], położonych przy ul. [...]. Nieruchomości te nie sąsiadują bezpośrednio z działką inwestorów nr [...] przy ul. [...]. Kwestionowana inwestycja w żaden sposób nie oddziałuje na posesję przy ul. [...]. Skarżący posiada zatem jedynie interes faktyczny, który jest uzasadniony, lecz nie oparty na przepisie prawa, jak słusznie wskazał organ I instancji. O tym zaś, kto jest stroną postępowania, rozstrzyga art. 28 k.p.a. W związku z powyższym zasadne było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję złożył J.R. wnosząc o jej uchylenie, uchylenie decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów dotyczących innych urządzeń obiektu położonego przy ul. [...] i nierozerwalnie związanych z funkcją parkingową wiaty. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie dla ustalenia, że skarżącemu przysługuje przymiot strony, gdyż jest on właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej wiaty; art. 144 k.c. przez jego niezastosowanie dla oceny, iż budując wiatę postojową kosztem osiedlowych miejsc postojowych inwestor przekroczył wynikające z prawa własności granice, w jakich wolno mu wykonywać jego prawo; art. 7 i 77 k.p.a. przez niedokładne zebranie, wyjaśnienie i rozpatrzenie materiału dowodowego, świadczącego o bezprawnym wybudowaniu wiaty, wbrew planowi realizacyjnemu osiedla domów jednorodzinnych zatwierdzonemu decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] listopada 1992r.; art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie oraz art. 3 pkt 1b ww. ustawy przez zawężenie postępowania wyłącznie do wiaty, choć jest ona jednym z trzech urządzeń obiektu, który z podjazdem i bramą, stanowi techniczno-użytkową i funkcjonalną całość. Zdaniem skarżącego, wiata ogranicza korzystanie z infrastruktury osiedlowej, w tym z jego nieruchomości ponad przeciętną miarę. Podkreślił, że jego interes prawny wynika wprost z art. 49 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, który - wobec wybudowania wiaty parkingowej - nakłada na niego zakaz postoju na ul. [...] w miejscu przewidzianym w planie realizacyjnym na ogólnodostępne miejsca postojowe;. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2010r., odmawiającą - we wznowionym postępowaniu - uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2007r., umarzającej postępowanie nadzorcze w sprawie ww. wiaty wobec ustalenia, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miało zatem ustalenie, czy skarżącemu, jako użytkownikowi działki nr [...] i współwłaścicielowi działki nr [...], usytuowanych przy ul. [...] przysługiwał przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją ostateczną organu powiatowego z dnia [...] listopada 2007r., umarzającą postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wiaty wzniesionej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Podkreślenia przede wszystkim wymaga to, że postępowanie zwyczajne - którego ponownego przeprowadzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domagał się skarżący - nie dotyczyło pozwolenia na budowę, gdyż toczyło się ono w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej dotyczącej spornej wiaty. Nie miał zatem zastosowania w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tylko art. 28 k.p.a. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z treścią ostatniego z powołanych przepisów stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że legitymacja procesowa oparta na ww. normie prawnej musi wynikać z określonego przepisu prawa materialnego, dotyczącego wprost sytuacji danego podmiotu. Musi zatem istnieć bezpośredni związek między normą prawa materialnego, a sytuacją prawną tego podmiotu wyrażający się w tym, że akt stosowania tego przepisu może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie prawa materialnego (vide wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/85, niepubl. Oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., VI SA/Wa 2401/05, LEX nr 223329 ). Innymi słowy interes prawny w postępowaniu administracyjnym polega na ustaleniu przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Należało zatem podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie legitymował się interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Skarżący nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego wymagającego ochrony, jak i nie wynika on z obowiązujących przepisów prawa materialnego, na podstawie których skarżącemu przysługiwałyby konkretne uprawnienia. Zauważyć przede wszystkim należy, że nieruchomość J.R. nie graniczy z działką inwestorów nr [...], na której zrealizowano sporną wiatę, co wprawdzie nie przesądza o braku przymiotu strony skarżącego. Niemniej za przepis taki nie mógł być uznany powołany w skardze art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym zabrania się postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem własny, indywidualny interes prawny skarżącego, skoro z ul. [...] może korzystać nieokreślona liczba użytkowników. Podobnie, interes prawny skarżącego nie mógł być wywiedziony z art. 144 Kc. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten dotyczy zatem uprawnień właściciela nieruchomości przed wpływem niekorzystnych czynników z innych nieruchomości sąsiednich. W takich przypadkach dla ustalenia interesu prawnego potrzebne jest wykazanie wpływu jaki ma inwestycja, jej uciążliwości, na leżące w pobliżu nieruchomości, a takich skarżący nie wykazał. Uciążliwością taką nie mogło być wskazywane w skardze zmniejszenie o 50 % bardzo nielicznych ogólnodostępnych osiedlowych miejsc postojowych. Przede wszystkim na ulicy [...], nigdy takie miejsca nie zostały urządzone, co wynika jednoznacznie z akt sprawy, a także - jak już podniesiono wyżej - z ulicy tej mogą korzystać wszyscy jej użytkownicy. Nie istnieje zatem związek o charakterze bezpośrednim między przytoczoną wyżej normą prawa materialnego, a sytuacją prawną skarżącego. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny, wobec niezgodności inwestycji z konkretnymi obowiązującymi przepisami prawa. Osoby trzecie, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego mogą zatem skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie uzasadniony interes prawny, występujący w obszarze oddziaływania obiektu i jedynie w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z takim interesem ( zob. Z.Niewiadomski "Prawo budowlane. Komentarz", Warszawa 2009, s 327-328 ). Reasumując, stwierdzić należy, że żaden ze wskazanych przepisów prawa materialnego nie stanowił źródła interesu prawnego J.R. Prawidłowo zatem organy we wznowionym – zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009r. (sygn. akt VII SA/Wa 1007/09) – zbadały, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w rozpoznawanej sprawie, a wobec jego braku, zasadnie odmówiły uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2007r. wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął bowiem wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 7, 77 k.p.a. Na koniec przypomnieć trzeba, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2008r. skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] z dnia [...] listopada 2007r., którą umorzono postępowanie prowadzone w trybie nadzoru budowlanego odnośnie przedmiotowej wiaty. Zasadnie zatem organ prowadził postępowanie wznowieniowe tylko ww. zakresie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.