VII SA/Wa 228/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-01

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych może zostać wydana, gdy wcześniejsze pozwolenie na budowę zostało uchylone przez sąd, a inwestor kontynuował roboty budowlane?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchylenie pozwolenia na budowę przez sąd nie oznacza automatycznie samowoli budowlanej, jeśli inwestor legitymował się ważnym pozwoleniem do momentu jego uchylenia. W przypadku uchylenia pozwolenia, organ nadzoru budowlanego ma podstawę do kontynuowania postępowania na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, co obejmuje zatwierdzenie projektu zamiennego i udzielenie pozwolenia na dokończenie robót.
Stan faktyczny
Skarżąca B. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która zatwierdziła projekt budowlany zamienny i udzieliła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku warsztatowego. Wcześniejsze pozwolenie na budowę zostało uchylone przez WSA, jednak inwestor kontynuował roboty. Po uchyleniu pozwolenia, organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, a następnie nakazując rozbiórkę. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, inwestor przedłożył projekt zamienny, który został zatwierdzony. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i legalizację samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] września 2008 r., Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku warsztatowego z częścią biurowo-socjalną wybudowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] nieruchomości przy ul. [...] i [...] w W. zatwierdził projekt budowlany zamienny ww. budynku i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych A. S. Organ podał w uzasadnieniu decyzji, że z dokumentów zebranych w trakcie postępowania wyjaśniającego wynika, że inwestor uzyskał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, a następnie decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] maja 2006 r. wydaną przez Prezydenta Miasta [...]. Od decyzji tej złożono odwołanie. W postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie orzeczenie Wojewody [...] zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2244/06, uchylił decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponieważ wykonanie zaskarżonej decyzji nie uległo wstrzymaniu, budowę prowadzono nadal aż do osiągnięcia stadium wykończeniowego. Po wyroku Sądu organ nadzoru budowlanego podjął działania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w czasie gdy roboty budowlane są w toku, obliguje organ nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego, które zmierza do doprowadzenia zamierzenia inwestycyjnego do stanu niesprzecznego z prawem. Decyzją nr - [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. Ponieważ obowiązek nie został wykonany w określonym terminie, zgodnie z art. art. 51 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, decyzją nr – [...] z [...] kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał rozbiórkę obiektu. Jednakże w postępowaniu odwoławczym decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr - [...]. Wraz z orzeczeniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny przedmiotowej inwestycji spełniający wymogi określone w art. 34 ustawy Prawo budowlane i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U Nr 120, poz. 113). Inwestor przedłożył również analizę uciążliwości hałasu dla środowiska warsztatu. Analiza zawiera proponowane rozwiązania zabezpieczające przed rozprzestrzenianiem się uciążliwości dla otoczenia podczas użytkowania obiektu. W dniu 12 sierpnia 2008 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] dokonał kontroli w zakresie zgodności projektu z realizowaną inwestycją. Stwierdził, że stan faktyczny obejmujący dotychczas wykonane roboty budowlane zgodny jest z przedłożonym projektem. Do zakończenia budowy pozostał następujący zakres robót: wykonanie podjazdów, wykonanie dojścia do schodów zewnętrznych, wykonanie posadzek, dokończenie wykonywania izolacji akustycznej w pomieszczeniu kompresora, wykonanie schodów wewnętrznych do części biurowo-socjalnej, wykonanie instalacji elektrycznej, wykonanie instalacji wodno–kanalizacyjnych, montaż urządzeń sanitarnych oraz roboty wykończeniowe. W związku z powyższym wymienioną na wstępie decyzją z [...] września 2008 r., zatwierdzając projekt zamienny, udzielono pozwolenia na dokończenie budynku. Odwołanie od ww. decyzji złożyła B. M. Zaskarżyła w całości wskazaną wyżej decyzję. Decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, naruszenie to stanowi jednocześnie pogwałcenie szeregu innych przepisów postępowania o kluczowym znaczeniu, a mianowicie art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. Dodała również, że zaskarżona decyzja w ogóle nie uwzględnia jej interesów i de facto prowadzi do legalizacji samowoli budowlanej oraz stanowi wyraz aprobaty dla nieprzestrzegania wyroków sądów, a ponadto organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do meritum sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, argumenty zaś podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom odwołującej się organ I instancji wskazał bowiem w zaskarżonej decyzji podstawę swojego rozstrzygnięcia, jak również prawidłowo uzasadnił zawarte rozstrzygnięcie. Skargę do Sądu administracyjnego złożyła B. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., oraz art. 77 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie niniejszej sprawy i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji ją poprzedzającej, i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniosła, ze działanie organów prowadzi de facto do zalegalizowania samowoli budowlanej. Zarzuciła lakoniczność uzasadnień wydanych decyzji oraz rozpoznanie sprawy z pominięciem wszystkich materiałów sprawy, co narusza przepisy postępowania administracyjnego, a nadto pomijanie jej słusznych interesów w sprawie. W odpowiedni na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega oddaleniu, zarzuty skargi nie są trafne, zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, w postępowaniu administracyjnym nie naruszono zaś prawa procesowego w stopniu mogącym w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że skarżąca oparła skargę na mylnym przekonaniu, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozwolenia na budowę pozwala na określenie działań inwestora nazwą samowoli budowlanej. Wyjaśnić trzeba, że Sąd, poddając ocenie postępowanie administracyjne zakończone ostateczną i podlegającą wykonaniu decyzją administracyjną nie kontynuuje sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, gdyż, jak wynika z wyżej powołanych przepisów p.p.s.a., rola Sądu jest ograniczona do kontroli administracji publicznej, a nie do jej zastępowania. Oznacza to, że wydane przez organ pozwolenie na budowę, które było poprzednio przedmiotem ocen Sądu Wojewódzkiego, dawało inwestorowi prawo do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych, których w świetle powyższego wyjaśnienia nie można określić nazwą samowoli budowlanej. Przeciwnie, inwestor legitymujący się pozwoleniem na budowę, może korzystać ze swoich uprawnień wynikających z takiej decyzji, aż do czasu zniesienia jej przez prawomocne orzeczenie sądowe, chyba że w postępowaniu administracyjnym lub sądowym zastosowano środki wstrzymujące wykonanie takiej decyzji. W sprawie oceniającej pozwolenie na budowę środków takich nie stosowano. W przypadku uchylenia pozwolenia na budowę przez Sąd, wniosek złożony przez inwestora o wydanie pozwolenia na budowę stanowi dla organu administracji budowlanej, w tym przypadku organu nadzoru budowlanego, podstawę do dokończenia postępowania w sprawie, z uwzględnieniem okoliczności wynikających z wyroku uchylającego pozwolenie na budowę. W wyroku tym Sąd wskazał, że z uzasadnienia decyzji nie wynika czy realizowany obiekt ze względu na swoje uciążliwości i szkodliwości dla środowiska nie wykracza poza granice inwestycji, organy administracji nie ustaliły w sposób wiarygodny i wyczerpujący, że zamierzenie inwestycyjne mieści się w warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w sprawie pozwolenia na budowę, a także decyzji organu I instancji powoduje, że w dalszym postępowaniu zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, takie też przepisy zostały powołane przez organ nadzoru budowlanego jako podstawa materialna kolejnych decyzji zapadających w sprawie. Nie jest zatem zasadny zarzut niewskazania podstaw prawnych zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji został wykonany zgodnie z warunkami wcześniej wydanej w tej sprawie decyzji, gdyż inwestor wykonał ciążący na nim obowiązek i przedstawił organowi nadzoru budowlanego projekt zamienny budynku wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Organ odwoławczy ustalił, że przedłożony przez Inwestora projekt zamienny spełnia wymogi określone w art. 34 Prawa budowlanego i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Organy odniosły się do zarzutów skarżącej, a w projekcie zamiennym uwzględniono podnoszone przez nią okoliczności dotyczące akustyki przedsięwzięcia. Analiza skutków pracy sprężarek, będących podstawowym źródłem hałasu opracowana jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę, znalazła zastosowanie w sprawie przez odpowiednie zaprojektowanie ekranów i ogrodzeń oraz dodatkowego wytłumienia pomieszczenia sprężarek. Powtórna zaś ocena i analiza w tym zakresie dokonana przed wydaniem pozwolenia zamiennego nie wskazywała na naruszenie przepisów i norm hałasu, a tym samym niedopuszczalnego wpływu na nieruchomości sąsiednie. Zarzutów skargi polegających na wskazaniu naruszeń prawa procesowego przez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, a także wad w zakresie uzasadnienia decyzji w istocie, poza przytoczeniem treści przepisów nie sprecyzowano w uzasadnieniu skargi. Mają one zatem charakter zbyt ogólny, aby odnieść zamierzony skutek uchylenia decyzji. Nie można bowiem skutecznie zarzucić braku podstawy prawnej decyzji, skoro w pierwszym wierszu decyzji zatwierdzającej projekt zamienny z dnia 17 września 2008 r. wskazano, że rozstrzygnięcie zapada na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 Prawa budowlanego, w uzasadnieniu zaś wyjaśniono, z jakich przyczyn decyzję taką wydano. To zaś, że inwestycja może budzić sprzeciw i niezadowolenie z jej wykonania, nie jest rzeczą wystarczającą do zanegowania prawa do zabudowania przez inwestora nieruchomości, w takim zakresie jaki wynika z prawa własności, jeśli nie narusza przepisów obowiązującego prawa (art. 4 Prawa budowlanego). Kwestią odrębną może natomiast być niezgodny z prawem czy zasadami współżycia społecznego sposób korzystania z wykonanej już inwestycji, lecz kwestia ta przekracza zakres sprawy podlegającej kontroli sądu administracyjnego w sprawie, której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu zamiennego. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło