VII SA/Wa 2280/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2011 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem wydanym [...] grudnia 2009 r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na J. A. W. obowiązek przedstawienia do 31 marca 2010 r. ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w M. przy ul. J., zawierającej: a) inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z instalacjami: elektryczną, wodno – kanalizacyjną i odgromową, z wyraźnym określeniem stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu. b) opinię techniczną wykonaną na podstawie dokumentacji – pkt. a precyzyjnie i jednoznacznie, określającą zakres robót, które należy wykonać dla przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektu i bezpiecznego jego dalszego użytkowania. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że prowadzi z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. J. w M., którego właścicielem jest J. A. W. Powiatowy organ nadzoru budowlanego podał, że przeprowadzono kontrolę na nieruchomości, w wyniku której ustalono, że na wszystkich elewacjach budynku występują ubytki tynku. Organ opisał wszystkie stwierdzone nieprawidłowości tak ścian budynku, jak i wewnątrz, a także w lokalach mieszkalnych, uznając, że budynek jest niedostatecznym stanie technicznym – co potwierdzają również protokoły badań i sprawdzeń przedłożone organowi przez właścicielkę budynku. Ponadto organ podkreślił, że w tej sytuacji koniecznym jest opracowanie ekspertyzy technicznej, która pozwoli ustalić nieprawidłowości stanu technicznego obiektu oraz jednoznaczne wskaże rodzaj, zakres technologii i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nieprawidłowego stanu technicznego budynku. W dniu 23 kwietnia 2010 r., J. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności w/w postępowania z uwagi na rażące naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie wnioskującej organ prowadzący postępowania dysponował informacjami i dokumentami określającymi stan faktyczny budynku, opisującymi występujące VII SA/Wa 2280/11 nieprawidłowości, protokołami z przeprowadzonych oględzin – a więc żądanie kolejnych ekspertyz potwierdzających znane organowi fakty, było niczym nie uzasadnione, a tym samym postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane . Po rozpatrzeniu wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak: [...] wydanym [...] czerwca 2011 r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r. Przywołując treść przepisu 81c Prawa budowlanego organ wskazał, że zgodnie z tym przepisem, organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego nakłada na właściciela danego obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Ocena stanu technicznego obiektu budowlanego wykaże, jakie roboty budowlane należy wykonać przy przedmiotowym obiekcie budowlanym, a w rezultacie doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Podkreślono, że organ nadzoru budowlanego I instancji w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie mógł samodzielnie ustalić i ocenić zakresu koniecznych robót budowlanych oraz sposobu ich wykonania w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego z uwagi na konieczność przeprowadzenia odkrywek i oceny obiektu na podstawie szczegółowych obliczeń statycznych. Dlatego należało uznać za zgodne z prawem nałożenie na właściciela nieruchomości weryfikowanym postanowieniem obowiązku przedłożenia ekspertyzy, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Postanowienia o obowiązku przedłożenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych ma charakter dowodowy, ponieważ służy wyjaśnieniu okoliczności faktycznych zmierzających do stwierdzenia, czy istnieją podstawy do prowadzenia postępowania w określonej sprawie. Wydanie postanowienia w tym trybie zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie, on jest bowiem zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie organu nadzoru, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne prawidłowo VII SA/Wa 2280/11 stwierdził, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu. W związku z czym zasadnie nałożył obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej. Fakt, iż wątpliwości organu I instancji są w znacznej mierze tożsame z wcześniej przeprowadzonymi kontrolami stanu technicznego obiektu, nie wpływa na prawidłowość nałożonego weryfikowanym postanowieniem obowiązku. Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu uprawniał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. do nałożenia obowiązku przedłożenia opinii technicznej, która w precyzyjny sposób określi zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do właściwego (odpowiedniego) stanu technicznego. Reasumując, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając kontrolowane postanowienia uznał, że nie narusza ono w sposób rażący przepisów prawa, nie jest obarczony również inną z wad wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. Zażalenie na to postanowienia złożyła J. W. Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak: [...] wydanym [...] sierpnia 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 Kpa utrzymał w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu organ kontroli przewodów kominowych, podkreślając różnorodność wynikających z nich wniosków. W tej sytuacji organ uznał, że zachodziły uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego budynku i zakresu ewentualnych niezbędnych robót remontowych budynku, czy też innych robót budowlanych, oraz ich zakresu. Organ podkreślił, że warunkiem wystarczającym do zażądania ekspertyzy zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie na takie właśnie wątpliwości wskazuje. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydając postanowienie w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 w/w ustawy nie naruszył prawa w stopniu rażącym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. W. VII SA/Wa 2280/11 Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, z 2002 r., poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego z [...] czerwca 2011 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia dowodowego wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Kontrolowane przez sąd postanowienia zapadły w postępowaniu nieważnościowym. Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający rozstrzygnięcie rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa. Dlatego czynności VII SA/Wa 2280/11 procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny. Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 Kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa , a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji lub postanowienia i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sposób może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Podkreślić przy tym należy, że szczególnie wnikliwe i rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu reguł procesowych określonych w art. 7 i 77 Kpa jest w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnione nadzwyczajnym charakterem tego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że jeżeli wspomniane postępowanie nie jest w stanie doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na naruszenie przepisów Prawa budowlanego, to organ nie ma podstaw do uznania, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 Kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi sąd podziela ocenę organu i uznaje, iż kontrolowane postanowienie nie jest obarczone żadną z wad kwalifikacyjnych wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Badane w trybie nadzoru postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2009 r., zostało wydane w toku postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w M. w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie wydane na podstawie w/w przepisu ustawy ma charakter dowodowy, ma na celu doprowadzenie do wyjaśnienia wątpliwości koniecznego dla VII SA/Wa 2280/11 wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie sądu materiał dowodowy uzasadniał skorzystanie przez organ nadzoru budowlanego z możliwości wyjaśnienia powstałych wątpliwości organu co do możliwości i zakresu niezbędnych do wykonania robót budowlanych oraz sposobu i technologii ich realizacji w prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego postępowaniu. Kontrolowane postanowienie zostało wydane wbrew przepisom prawa. Organ nadzoru budowlanego wydając postanowienie nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 81c ust. 2 ustawy, a tym bardziej nie naruszył go w stopniu rażącym . Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.