VII SA/Wa 2282/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-04

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stały dochód, nie ma nikogo na utrzymaniu, jest właścicielką domu i dwóch nieruchomości, a także korzysta z usług pełnomocnika z wyboru, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega oddaleniu, gdy osoba fizyczna posiada stały dochód, nie ma nikogo na utrzymaniu, jest właścicielką nieruchomości i korzysta z usług pełnomocnika z wyboru, co świadczy o tym, że jej możliwości finansowe nie są na tyle ograniczone, by nie mogła samodzielnie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego.
Stan faktyczny
E. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1742 zł, jest w podeszłym wieku, schorowana, posiada mieszkanie o pow. 100 m2 i dwie nieruchomości gruntowe. Korzysta z płatnych usług opiekuńczych. Sąd analizując jej sytuację majątkową, dochody i posiadany majątek, uznał, że nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić E. L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić E. L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż E. L. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W formularzu strona podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1 400 zł., jednakże z nadesłanej do sprawy kopii przekazu emerytury wynika że świadczenie to wynosi 1742,74 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 100 m2, nieruchomość o pow. 14 ar. W formularzu PPF załączonym do skargi (wg nieobowiązującego wzoru) wnioskodawczyni dodała, że ma 80 lat, jest emerytowaną nauczycielką, która ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki. Jest osobą schorowaną – po zawale serca ma założone stenty, poza tym choruje na choroby związane z układem krążenia, osteoporozę, dyskopatie kręgosłupa, zwyrodnienie kolan, przewlekłe zapalenie oskrzeli i płuc, ma trudności z poruszaniem się, rwę kulszową. Wskazała stałe wydatki: opłaty i media – 600 zł., leczenie z dojazdem 400 zł., żywności 400 zł. Innych danych wskazujących na sytuacje materialną w formularzu PPF nie podano. W dodatkowym piśmie z dnia 19 stycznia 2016 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że wnioskodawczyni jest właścicielką domu przy ul. M., nie posiada pojazdów mechanicznych, nie korzysta z pomocy najbliższych, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, jedynie korzysta z płatnych usług opiekunek społecznych. Do ww. pisma dołączono: kopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego, kopię przekazu emerytury, decyzję MOPS w L. o przyznaniu pomocy opieki, kopię faktury za usługi opiekuńcze, kopię dokumentu PIT wnioskodawczyni i jej obecnie nieżyjącego męża za 2014 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. L. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł wpisu od skargi, a na kolejnych etapach koszty jakie mogą się pojawić to opłata za uzasadnienie wyroku (jeśli nie będzie on sporządzany z urzędu) – 100 zł. oraz 100 zł. ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni posiada stały dochód, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada dom, który jak wynika z akt sprawy jest w dobrym stanie technicznym, a ponadto dwie nieruchomości o pow. 14 ar (dz. nr [...]) i 0,6 ar (dz. nr [...]). Przy czym skarżąca nie podała drugiej działki w formularzu PPF, a jej własność ustalono na podstawie dokumentacji sprawy. Należy również wskazać, że wnioskodawczyni korzysta z usług pełnomocnika z wyboru, który został ustanowiony na etapie sprawy administracyjnej. Okoliczności te świadczą, że możliwości finansowe wnioskodawczyni nie są na tyle ograniczone, by nie mogła ona wygospodarować pewnych oszczędności, które przeznacza chociażby na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Powyżej przytoczone okoliczności wskazują, że wnioskodawczyni nie można zaliczyć do osób ubogich, tym samym uznano, że możliwości płatnicze wnioskodawczyni wystarczają na samodzielne poniesienie kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło