VII SA/Wa 2284/20
WyrokWSA w Warszawie2021-04-14
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Sanitarny prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kar pieniężnych na przedsiębiorcę za prowadzenie działalności w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu żywności bez wymaganego zgłoszenia oraz za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli sanitarnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Prawidłowo zinterpretowano i zastosowano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych. Przedsiębiorca prowadził działalność w zakresie przetwórstwa warzyw i wprowadzał je do obrotu bez wymaganego zatwierdzenia i wpisu do rejestru, a także uniemożliwił przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności, co uzasadniało nałożenie kar.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS), który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kar pieniężnych. Kary zostały nałożone za prowadzenie działalności w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu żywności bez wymaganego zgłoszenia oraz za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli sanitarnej. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych kar, twierdząc, że nie utrudniał kontroli i że zgromadzone warzywa były na potrzeby własne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r. znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 7 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2020 r., poz. 2021), dalej: u.b.ż.i.ż., w wyniku rozpatrzenia odwołania Z.J. utrzymał w mocy decyzję [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2020 r. znak [...] wymierzającą odwołującemu: 1. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za popełnienie naruszenia polegającego na prowadzeniu działalności w zakresie produkcji oraz wprowadzania do obrotu środków spożywczych bez złożenia wniosku do właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U. UE L 139 z 30.04.2004 r. z późn. zm.), dalej: rozporządzenie nr 852/2004 oraz art. 63 u.b.ż.i.ż. tj. za czyn z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.b.ż.i.ż.; 2. karę pieniężną w wysokości 10000 zł za popełnienie naruszenia polegającego na uniemożliwianiu 26 listopada 2019 r. przeprowadzenia przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]urzędowej kontroli żywności w zakładzie produkcyjnym zlokalizowanym w [...], gmina [...], tj. za czyn z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS) wyjaśnił, że pismem z 31 stycznia 2020 r. znak: [...] Państwowy Inspektor Sanitarny w [...](dalej: PPIS) zwrócił się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: [...]PWIS) z wnioskiem o nałożenie kary pieniężnej na Z. J. za prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania warzyw i wprowadzania do obrotu bez złożenia wniosku o wpis do rejestrów zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej: organy PIS). [...]PWIS po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji pismem z [...] lutego 2020 r. znak: [...] zawiadomił Z. J. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o czyny z art. 103 ust. 1 pkt 4 i 7 u.b.ż.i.ż. Na podstawie zebranego materiału dowodowego [...]PWIS ustalił, że w związku z pismem Wójta Gminy [...] upoważnieni przedstawiciele PPIS przy współudziale pracowników Urzędu Gminy [...] zamierzali przeprowadzić w dniu [...] listopada 2019 r. urzędową kontrolę żywności pod adresem: [...], gmina [...]. Na terenie posesji znajdującej się pod tym adresem oprócz samochodów osobowych i dostawczych stwierdzono wydzielone miejsce do składowania odpadów z warzyw w postaci metalowego kosza wypełnionego odpadkami. Na parterze zlokalizowanego na terenie budynku zastano 5 osób, które pracowały m.in. przy obieraniu cebuli. Osoby te szybko opuściły pomieszczenie. Zawiadomiony Z. J. po przybyciu na miejsce nie wyraził zgody na kontynuowanie czynności kontrolnych, stwierdzając, że jest nękany przez inne inspekcje, a działalność, którą prowadzi na prywatnym terenie, jest działalnością na potrzeby własne. W anulowanym protokole kontroli zawarto informację, że kontrolowany nie ma zarejestrowanej działalności w zakresie produkcji pierwotnej lub w zakresie rolniczego handlu detalicznego. Podmiot nie złożył również wniosku do [...]PIS o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS. PPIS również ustalił, że kontrolowany od [...] października 2017 r. ma orzeczony prawomocnie sądowy zakaz prowadzenia działalność gospodarczej na okres 3 lat. Zaistniały stan sanitarno-epidemiczny i techniczny części zakładu został udokumentowany za pomocą zdjęć. Przedstawiciele PPIS w dniu 27 stycznia 2020 r. w obecności dwóch funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] przeprowadzili kolejną próbę kontroli sanitarnej pod wskazanym wcześniej adresem. W protokole z powyższej kontroli wskazano, że dotyczyła ona około 7 pomieszczeń zakładu, zarówno pomieszczeń produkcyjnych wyposażonych w urządzenia do obróbki wstępnej warzyw, jak i magazynowych. Część warzyw, jak stwierdzono w protokole, wykazywała oznaki zepsucia. Ponadto, na stanie zakładu stwierdzono m.in.: kuchenki gazowe (wraz z gotującymi się w trakcie kontroli ziemniakami i burakami), piec konwekcyjno-parowy, patelnię gazową, lodówkę, mieszalnik, maszynkę do mielenia, czajniki elektryczne, okapy, zlewozmywaki, urządzenie do próżniowego pakowania. Ogólny stan sanitarno-techniczny zarówno pomieszczeń, jak i sprzętu produkcyjnego opisano jako zły. Z.J. odmówił kontrolującym okazana zaświadczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych zatrudnionych pracowników, dokumentów dostaw produktów oraz wypełnionych etykiet na pakowane produkty. Nie udzielił także informacji o liczbie zatrudnianych osób oraz odmówił podpisania protokołu kontroli. Kierując się powyższymi ustalenia i uznając je za prawidłowo stwierdzone, [...]PWIS wyjaśnił, że kontrola urzędowa w świetle art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE. L z 2004 r., t. 165, s.1 z późn. zm), dalej: rozporządzenie nr 882/2004, oznacza każdą formę kontroli, którą właściwy organ lub Wspólnota wykonuje do celów sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu w zakresie odnoszącym się do bezpieczeństwa żywności. Kontrole te obejmują przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego na kolejnych etapach łańcucha żywnościowego, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 882/2004 kontrole urzędowe przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz lub żywności oraz zwierząt i produktów zwierzęcych. Organ stwierdził, że niezbędnym jest posiadanie przez właściwy organ PIS zawsze aktualnych informacji co do zakładu wprowadzającego żywność do obrotu, w tym przede wszystkim informacji co do podmiotu, który ten zakład prowadzi i za niego odpowiada, celem umożliwienia w przypadku wykrycia niezgodności podjęcia odpowiednich działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności. W celu realizacji tego zadania, wprowadzony został system zatwierdzania i/lub rejestracji zakładów wprowadzających do obrotu żywność przez właściwe organy PIS. Organ w tym kontekście podkreślił, że brak nadzoru nad zakładami żywnościowo-żywieniowymi stwarza zagrożenie, iż produkowana i wprowadzana do obrotu żywność będzie niewłaściwej jakości zdrowotnej. Niezastosowanie się do wymagań w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej poprzez brak złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów nadzorowanych przez organy PIS stanowi naruszenie obowiązującego prawa żywnościowego. Zdaniem [...]WPIS, w związku z brakiem spełnienia przez Z. J. warunków wskazujących na prowadzenie rolniczego handlu detalicznego i przedstawienia [...]PWIS dowodów na prowadzenie takiej działalności uznać należało, że kontrolowany zakład należy kwalifikować jako zakład przetwórstwa warzyw, a nie jako prowadzenie zakładu w ramach rolniczego handlu detalicznego, co oznacza, że prowadzenie przez stronę działalności w zakresie produkcji żywności i obrotu nią wymagało zatwierdzenia go decyzją właściwego miejscowo PPIS oraz wpisu do rejestru zakładów, o których mowa w art. 61 u.b.ż.i.ż. Z. J. zajmował się przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu handlowego żywności oraz ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo tej żywności, w tym odpowiada za popełnienie czynu z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.b.ż.i.ż., za który to czyn przewidziana jest kara pieniężna. Strona, jak zauważył organ, ponosi również odpowiedzialność za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w przedmiotowym zakładzie [...] listopada 2020 r. Podczas próby przeprowadzenia kontroli w zakładzie produkcyjnym osoby upoważnione do kontroli przedstawiły Z. J. cel swojej wizyty, stąd też nie ulega wątpliwości, że właściciel był świadomy jako osoba produkująca i wyprowadzająca do obrotu żywność, że podlega obowiązkowi udostępnienia przedmiotowego zakładu organom urzędowej kontroli. Pomimo tego nie wyraził on zgody na przeprowadzenie kontroli sanitarnej w przedmiotowym zakładzie. Postępowanie takie świadczy o działaniu umyślnym. Skarżący już wcześniej prowadził w tym samym obiekcie zakład, w którym przetwarzano żywność, miał więc pełną świadomość co do tego, jakie są obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego taką działalność, w tym co do tego, że winien zgłaszać fakt jej prowadzenia do miejscowo właściwego PIS, a także poddawać się urzędowym kontrolom żywności. Wymierzając Z. J. kary pieniężne, [...]PWIS, jak wyjaśnił, stosownie do przepisu art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż. uwzględnił przesłanki jej wymiaru, jakimi są stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, stopień zawinienia, dotychczasowa działalność na rynku spożywczym oraz wielkość produkcji zakładu.
Pismem z 12 sierpnia 2020 r. odwołanie od decyzji [...]PWIS z [...] lipca 2020 r. złożył Z.J., wskazując że nie zgadza się z zarzutami dotyczącymi wprowadzenia do obrotu warzyw oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie kontroli. Zdaniem odwołującego, wymierzenie kar pieniężnych nie zostało poparte żadnymi dowodami. Stwierdzone w miejscu przeprowadzonej kontroli warzywa, jak podkreślił odwołujący, jak co roku gromadzone były na okres zimowy na potrzeby własne i rodziny.
We wskazanej decyzji z [...] października 2020 r. GIS stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrole urzędowe żywności obejmują wszelkie czynności niezbędne do zapewnienia zgodności prowadzonej działalności z prawem żywnościowym. Natomiast wszelkie działania w zakresie uniemożliwienia lub utrudnienia przeprowadzania urzędowych kontroli żywności stanowią naruszenie przepisów prawa żywnościowego skutkujące każdorazowo nałożeniem sankcji wynikających z art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. albo z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 322). Organ odwoławczy wskazał, że podmiot działający na rynku spożywczym ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo produkowanej i wprowadzanej do obrotu żywności, w tym za właściwą organizację działalności zakładu oraz za wszelkie uchybienia, jakie w kierowanym przez niego zakładzie zostały stwierdzone. Jedną z podstawowych zasad prawa żywnościowego jest zasada odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczych za spełnienie wymagań wynikających z tego prawa, co wynika z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawianego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.2.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.), dalej: rozporządzenie nr 178/2002. GIS uznał, że podmiotem działającym na rynku spożywczym jest odwołujący niezależnie od formy prowadzonej działalności dotyczącej żywności, i to on ponosi pełną odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego, w tym każdorazowo umożliwienie organom PIS przeprowadzania urzędowych kontroli żywności. Organ podkreślił, że odwołujący odmówił udostępnienia pomieszczeń produkcyjnych, a także w trakcie trwania całego postępowania wyjaśniającego wielokrotnie utrudniał organom PIS pozyskanie informacji dotyczących prowadzonej działalności, jej zakresu, nie okazywał dokumentacji zakładu (działalności) oraz osób mających kontakt z żywnością. Mając powyższe na uwadze, zdaniem GIS, uznał należało, że niedopełnienie przez odwołującego obowiązku udostępnienia organom urzędowej kontroli żywności wszystkich pomieszczeń wykorzystywanych do przetwórstwa środków spożywczych oraz brak udzielania informacji dotyczącej prowadzonej działalności było niewątpliwie uniemożliwieniem czynności kontrolnych. GIS również zauważył, że PPIS nie jest w posiadaniu wniosku złożonego przez odwołującego o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli żywności ani o zatwierdzenie i wpis - w jakimkolwiek zakresie. Zatem wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.b.ż.i.ż. było w sprawie jak najbardziej zasadne. W ocenie GIS, organ I instancji trafnie wymierzył odwołującemu karę pieniężną w łącznej wysokości 15000 zł w związku z faktem prowadzenia działalności produkcji i wprowadzania do obrotu żywności bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów PIS w trybie i na zasadach określonych w art. 63 u.b.ż.i.ż. oraz w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności przedstawicielom PPIS [...] listopada 2019 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GIS z [...] października 2020 r. złożył Z. J.. Skarżący w jej uzasadnieniu wyjaśnił, że kary pieniężne zostały mu wymierzone bez żadnych dowodów. Skarżący powtórzył prezentowane w toku postępowania stanowisko, zgodnie z którym nie utrudniał przeprowadzenia kontroli, gdyż w momencie pojawienia się była ona już zakończona, wyjaśnił również cel przechowywania warzyw (robienie weków i przecierów na zimę).
GIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] października 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GIS nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, jak też stwierdzenie jej nieważności.
Zdaniem Sądu, poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie stanowi wynik dokonania prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 i 7 u.b.ż.i.ż. W myśl powołanej regulacji prawnej, kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63, podlega karze pieniężnej w wysokości do 5000 zł, nie mniej jednak niż 1000 zł (art. 103 1 pkt 4 w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 2 u.b.ż.i.ż.). Z kolei kto utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności podlega karze w wysokości trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (art. 103 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż.).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIS dokonał szczegółowej analizy przepisów prawa żywnościowego w zakresie określenia, jakie obowiązki ciążą na podmiocie działającym na rynku spożywczym w rozumieniu art. 3 pkt 3 rozporządzenia nr 178/2002. Pojęcie to odnosi się do osób fizycznych lub prawnych odpowiedzialnych za spełnienie wymogów prawa żywnościowego w przedsiębiorstwie spożywczym pozostającym pod ich kontrolą, a zatem w takim, które prowadzi "jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności" (art. 3 pkt 2 rozporządzenia nr 178/2002). Należy zauważyć, że pojęcie "etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji" w ww. rozporządzeniu zdefiniowano jako jakikolwiek etap, w tym przywóz, począwszy od produkcji podstawowej żywności, aż do uwzględnienia jej przechowywania, transportu, sprzedaży lub dostarczenia konsumentowi finalnemu oraz tam gdzie jest to stosowne - przywóz, produkcję, wytwarzanie, składowanie, transport, dystrybucję, sprzedaż i dostawy pasz (art. 3 pkt 16). Sposób rozumienia powyższej regulacji nie powinien budzić wątpliwości. W wyroku z 12 września 2019 r. w sprawach połączonych C-199/18, C-200/18 i C-343/18, [...] i [...], ECLI:EU:C:2019:718 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 178/2002 prawo żywnościowe obejmuje wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące sprawy żywności w ogólności, a jej bezpieczeństwo w szczególności, zarówno na szczeblu Unii, jak i na szczeblu krajowym i obejmuje wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności. Wynika z tego, że każda osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojej działalności jest zobowiązana do przestrzegania tego prawa żywnościowego, powinna zostać zakwalifikowana jako "podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze" (pkt 48 i 49).
Na gruncie przepisów u.b.ż.i.ż. wskazane przedsiębiorstwo jako zakład (art. 3 pkt 54 u.b.ż.i.ż.) w przypadku produkcji lub wprowadzania do obrotu żywności pochodzenia niezwierzęcego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 882/2004 podlega rejestracji oraz zatwierdzaniu, podlegając urzędowej kontroli organów PIS (art. 61 pkt 1 u.b.ż.i.ż.). W świetle art. 63 ust. 1 u.b.ż.i.ż., zakłady, o których mowa w art. 61 cyt. ustawy, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów. Niezależnie od tego, że brak było podstaw faktycznych, by prowadzoną przez skarżącego działalność kwalifikować jako rolniczy handel detaliczny, w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wymagania określonego w art. 63 ust. 1 u.b.ż.i.ż. nie spełnił, będąc podmiotem działającym na rynku spożywczym, albowiem, jak wykazały czynności kontrolne, zajmował się prowadzeniem przetwórstwa warzyw, które następnie wprowadzał do obrotu. Działanie polegające na wprowadzaniu żywności do obrotu odwołuje się do rozumienia tego pojęcia w znaczeniu wyrażonym w art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002. Przepis ten, posługując się wyrażeniem "wprowadzenia na rynek", wskazuje na posiadanie żywności w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania, a zatem odpowiada działaniu jednoznacznie ze względu na jego istotne cechy przypisanemu skarżącemu. Ocena materiału dowodowego w tym zakresie nie uchybia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż w sposób przekonujący, spójny i logiczny organy wykazały, że skarżący w sposób zorganizowany produkował (przygotowywał), przechowywał i wprowadzał do obrotu (dystrybuował) żywność, co korespondowało ze stwierdzonym wyposażeniem pomieszczeń zakładu (m.in. stoły, blaty robocze, urządzenia do obróbki i przetwarzania owoców i warzyw oraz ich pakowania), ujawnioną ilością przechowywanej na jego terenie w dacie kontroli żywności (np. marchew – ok. 70 worków, ziemniaki – ok. 30 worków, protokół kontroli sanitarnej nr [...] z [...] września 2016 r.), jak i samym potwierdzeniem procesu jej przetwarzania oraz przygotowania oferowanych produktów w postaci gotowej do bezpośredniego wprowadzenia do sprzedaży oraz transportu. Wnioski te potwierdzały oględziny zakładu i zeznania świadków. Argumentacja skarżącego sprowadzała się w toku postępowania wyjaśniającego do negowania wniosków wysuniętych przez organy PIS i określania materiału dowodowego mianem "tendencyjnego". Wskazywanie, że posiadane warzywa "jak co roku gromadzone [są] na okres zimowy na potrzeby własne i rodziny" (odwołanie, s. 2) być może, w ocenie skarżącego, jest przekonujące, tak jak i nawiązywanie w skardze do zwyczaju przygotowywania na wsiach "weków i przecierów", niemniej GIS, odrzucając w całości tego rodzaju twierdzenia, oparł się na regułach oceny dowodów, które nakazywały tego rodzaju wyjaśnienia strony sprowadzić do opisu w większym stopniu anegdotycznego niż bazującego na ujawnieniu rzeczywistego obrazu faktów i wskazania faktycznej motywacji, którą skarżący kierował się jako prowadzący zakład.
Analogiczne wnioski wyprowadzić trzeba odnośnie do stanowiska organów orzekających w sprawie, które przyjęły, że skarżący dopuścił się naruszenia polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w prowadzonym przez siebie zakładzie w [...], gm. [...]. Nie powinno budzić wątpliwości twierdzenie, że aby kontrola przeprowadzana przez organy PIS mogła osiągnąć swój cel, a zatem doprowadziła do określenia m.in. bezpieczeństwa wprowadzanych do obrotu środków spożywczych, jak i zweryfikowała stan sanitarno-techniczny zakładu, wymaga to współdziałania ze strony kontrolowanego. Przy czym współdziałanie to powinno dotyczyć pełnego zakresu uprawnień przysługujących organom PIS. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2016 r. sygn. II OSK 1667/14, wystarczy ograniczenie przez kontrolowanego możliwości przeprowadzenia przez organ tylko niektórych bądź jednego z dopuszczonym prawem działań kontrolnych, aby za słuszne można było uznać przyjęcie, iż zobowiązany zamiast poddać się jej, utrudnia przeprowadzenie kontroli lub ją w istocie uniemożliwia.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, w momencie pojawienia się strony na terenie zakładu upoważnieni pracownicy PPIS nie zakończyli czynności kontrolnych i jak obrazowo przedstawił to skarżący właśnie "wsiadali do samochodów" (odwołanie, s. 3), ale w związku z potwierdzoną obecnością prowadzącego zakład zamierzali czynnościom tym dopiero nadać właściwy im bieg. Sąd nie znajduje podstaw, by zakwestionować treść protokołu przesłuchania świadka J.S. z [...] marca 2020 r. (k. 184-187), która zeznała, że w momencie pojawienia się skarżącego na terenie zakładu i po wyjaśnieniu celu przybycia oraz potwierdzeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli skarżący nie zgodził się na czynności kontrolne, ograniczając się jedynie do zezwolenia na ogląd części pomieszczeń. Dopiero podjęta z udziałem funkcjonariuszy Policji kontrola w dniu [...] stycznia 2020 r. doprowadziła do przeprowadzenia czynności kontrolnych na terenie zakładu, niemniej nie może budzić wątpliwości, że cel przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności w odniesieniu do prowadzonego przez skarżącego zakładu nie został zrealizowany, ponieważ skarżący nie udzielił m.in. informacji o liczbie zatrudnianych osób, odmówił kontrolującym okazana ich zaświadczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych, czy też dokumentów dostaw wytwarzanych przez siebie produktów. Odmówił również podpisania protokołu kontroli, co powoduje, że kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne przy spornej działalności nie mogła doprowadzić do zweryfikowania istotnych okoliczności wpływających na warunki produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności, co stanowi o zaistnieniu dyspozycji określonej w art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż.
Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego w sprawie [...]PWIS, działając na podstawie art. 104 ust. 1 i 2 w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.b.ż.i.ż., wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 5000 zł za popełnienie naruszenia polegającego na prowadzeniu działalności w zakresie produkcji oraz wprowadzania do obrotu środków spożywczych bez złożenia wniosku o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów oraz na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 7 u.b.ż.i.ż. karę pieniężną w wysokości 10000 zł za naruszenie polegające na uniemożliwianiu przeprowadzenia przez przedstawicieli [...]PIS urzędowej kontroli żywności w zakładzie produkcyjnym. Wnioski wywiedzione w treści zaskarżonej decyzji odnoszące się do wyjaśnienia wysokości wymierzonych kar pieniężnych, mając na uwadze całość zgromadzonego materiału dowodowego, są poprawne, a przy tym należy je uznać za wyczerpujące w kontekście art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 104 ust. 2 u.b.ż.i.ż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela wniosek odnośnie do tego, że oceniane postępowanie skarżącego świadczy o tym, iż działał on z pełnym rozeznaniem obowiązków, które w świetle przepisów prawa żywnościowego na nim ciążą. Waga naruszenia przez skarżącego przepisów prawa była znaczna. Uniemożliwiając skuteczne przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności skarżący uchybił podstawowym zasadom działania organów PIS i celom sprawowania nadzoru nad produkcją i wprowadzaniem żywności do obrotu. W świetle przepisów rozporządzenia nr 882/2004 kluczowym zobowiązaniem ciążącym na Państwie członkowskim jest, by kontrole urzędowe przeprowadzane na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności były skuteczne, a podmioty prowadzące przedsiębiorstwo żywnościowe poddawały się przeprowadzanym inspekcjom (art. 4 ust. 2 lit. a i g ww. rozporządzenia). Równocześnie swoim działaniem skarżący doprowadził do realnego zagrożenia bezpieczeństwa żywności. Udokumentowanie ustalenia wskazują bowiem, po pierwsze, że warunki, w jakich żywność była przetwarzana, nie były właściwe, co było wynikiem niedbania o to, by użytkowane pomieszczenia znajdowały się we właściwym stanie sanitarno-technicznym (pleśń, brud, odpadająca farba, wilgoć, pajęczyny) tak, jak i wykorzystywane przy przetwarzaniu warzyw urządzenia. Po drugie, skarżący nie wskazał osób, które w zakładzie podejmowały czynności w zakresie wytwarzania, pakowania i przechowywania żywności wraz z potwierdzeniem, że ich stan zdrowia uniemożliwia przeniesienie zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby mające kontakt z wytwarzaną żywnością, stąd sankcjonowane w postępowaniu zachowanie musiało być postrzegane jako wpływające w bezpośredni sposób na zagrożenie zdrowia konsumentów. Taki wymiar, po trzecie, miało również stwierdzenie, że w zakładzie z naruszeniem warunków bezpieczeństwa wprowadzanej do obrotu żywności przetwarzane były znaczne ilości warzyw, a ich stan nie mógł być w odniesieniu do części konkretnych partii nawet określony jako niezadowalający, jeżeli przechowywane i przetwarzane w zakładzie były również warzywa wykazujące oznaki zepsucia. Zdaniem Sądu, trafnie został wzięty przez GIS pod uwagę długi czas działania zakładu bez nadzoru organów urzędowej kontroli żywności wpływający na wysoki stopień społecznej szkodliwości zachowania objętego zastosowaną sankcją administracyjną. Organ musiał mieć na uwadze potrzebę uwzględnienia przy określaniu wysokości kary normatywnego znaczenia art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002, zgodnie z którym Państwa Członkowskie zobowiązane są ustanowić zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego, które powinny być "skuteczne, proporcjonalne i odstraszające". Sąd podziela stanowisko GIS, że wymierzenie kar w niższej kwocie nie zapewniłoby w sprawie realizacji celów, które powinny one realizować, stąd zaskarżone rozstrzygnięcie w całości musi być postrzegane jako odpowiadające prawu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło