VII SA/Wa 2287/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi B.L. i Z.L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji skargę oddala Sygn. VII SA/Wa 2287/09 UZASADNIENIE B.L. i Z.L. właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o skontrolowanie sąsiedniej posesji R.O. znajdującej się przy ul. [...] w W. Wskazywali na nielegalne posadowienie na tej nieruchomości budynku gospodarczego oraz nielegalną rozbudową budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu 28 października 2005r. dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości. W toku oględzin wieloletni posiadacz nieruchomości – R.O. oświadczył, iż budynek gospodarczy powstał w roku 1994 w miejscu znajdujących się tam wcześniej drewnianych komórek. Wnioskodawczyni B.L. oświadczyła, iż budynek gospodarczy wybudowano w roku 2001. Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2007r. wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał R.O. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stanie faktycznym sprawy nie jest możliwa legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, gdyż budynek objęty nakazem rozbiórki usytuowany został w granicach nieruchomości sąsiednich, co sprzeczne jest z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm. ) Odwołanie od tej decyzji złożył R.O. Po zapoznaniu się z odwołaniem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. wydanym na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości daty wybudowania budynku gospodarczego na nieruchomości przy ulicy [...] w W. W trakcie rozprawy, przeprowadzonej w dniu 3 stycznia 2008r. sąsiedzi inwestora B. i Z. L. wskazali, iż budynek gospodarczy wybudowano od fundamentów w roku 1999. Na dowód tego przedstawili fotografie i film DVD, sporządzone w roku 1996, na którym w miejscu obecnego budynku gospodarczego widoczne są zabudowania ( komórki) drewniane. Inwestor R.O. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż budynek gospodarczy powstał od fundamentów w roku 1994 w miejscu drewnianych komórek. Na dowód tego przedłożył pisemne oświadczenie technika budowlanego J.T., iż ten w 1994r. pomagał mu w realizacji budowy budynku gospodarczego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008r.,[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania R.O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2007r. w przedmiocie nakazu rozbiórki - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek podczas przeprowadzonej w dniu 3 stycznia 2008r. rozprawy administracyjnej nie udało się jednoznacznie ustalić daty wybudowania spornego budynku, to jednak data ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ wojewódzki wywodził, iż przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy o wymiarach 6,20 x 3.60 m . Zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego wybudowanie tego budynku wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie tej nie mógł mieć zastosowania przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (nakazujący stosować poprzednio obowiązującą ustawę), gdyż regulacja ta odnosi się tylko do stanów (obiektów wybudowanych samowolnie) istniejących w dniu wejścia w życie ustawy (to jest 1 stycznia 1995r.), które wypełniały hipotezę art. 48 tej ustawy. Organ stwierdził, że wykładnia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nie może być szeroka i obejmować swym działaniem innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994r., związanych z nakazem rozbiórki - na przykład z art. 49b. R.O. w dniu 29 lipca 2009r. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku R.O. wskazał, iż brak ustalenia przez organ odwoławczy daty budowy budynku gospodarczego objętego kwestionowanym nakazem rozbiórki nie pozwał na zastosowanie odpowiedniej normy prawa, to jest art. 49b Prawa budowlanego z 1994r. lub przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974r. Zdaniem wnioskodawcy organ odstępując od ustalenia daty budowy spornego budynku gospodarczego, rażąco naruszył art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzupełniając wniosek o stwierdzenie nieważności skarżący pismem z dnia 18 września 2009r. wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu powyższego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, postanowieniem z dnia [...] września 2009r. znak [...] wstrzymał wykonanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wstępna analiza decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. wskazuje, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż jest ona obarczona wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to jest: została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego data powstania przedmiotowego budynku gospodarczego miała kluczowe znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy, a zaniechanie jej ustalenia w sposób określony w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiło rażące naruszenie tego przepisu oraz przepisu art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a pośrednio art. 49 b ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. B. i Z. L. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. Wskazali, iż data budowy przedmiotowego budynku gospodarczego w zakresie mającym znaczenie prawne jest niewątpliwa. Budynek powstał po 1996 r. czyli po dacie nabycia przez nich sąsiedniej nieruchomości, na dowód czego istnieje nagranie nieruchomości na filmie DVD z datą jego wykonania. Poza tym podnieśli, że sprawa nakazu rozbiórki była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 31 grudnia 2008r. odrzucił skargę R.O. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 października 2009r. na podstawie art. 138 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2009r. o wstrzymaniu wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie prawdopodobieństwo to związane było zdaniem organu z brakiem ustalenia daty powstania budynku objętego nakazem rozbiórki, a data ta miała podstawowe znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. Inne argumenty wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ uznał za pozostające bez wpływu na treść zapadłego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli B. i Z.L. W uzasadnieniu skargi zawarli argumentację związaną głównie z kwestionowaniem decyzji stwierdzającej nieważność nakazu rozbiórki. Wskazali, iż rozstrzygnięcie to narusza ich interes prawny i ekonomiczny oraz sprzeczne jest z zasadami współżycia społecznego. Podnieśli, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia nie wnosi nic nowego do sprawy a jego wydanie powoduje przewlekłość postępowania w sprawie samowoli. Argumentowali, że organ nie wziął pod uwagę dowodów (to jest zdjęcia i filmu DVD) przedstawionych przez nich w trakcie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przesłankę wstrzymania wykonania decyzji dotkniętej nieważnością określa przepis art. 159 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Wskazana norma wymienia tylko jedną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, jaką jest przypuszczalne istnienie wady powodującej nieważność decyzji. Musi więc być to wada mająca pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo też ujawniająca taką cechę w trakcie trwania tych czynności. Oceniając w tym aspekcie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r. Sąd nie stwierdził, aby zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Przedstawiona przez organ interpretacja art. 159 § 1 k.p.a. jest prawidłowa. Organ wyjaśnił, że w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo obarczenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w oparciu o jakie przesłanki uznał prawdopodobieństwo wadliwości wyżej powołanej decyzji za realne. Utrwalone orzecznictwo sądowe w tym zakresie wskazuje, że do zastosowania przez organ administracji wymienionej w art. 159 § 1 k.p.a. instytucji wystarczy wskazanie na prawdopodobieństwo istnienia wad powodujących nieważność decyzji i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1784/97 Lex nr 43142). Taka interpretacja terminu "prawdopodobieństwo", użytego w wyżej wymienionym przepisie, wynika nie tylko z konieczności indywidualizacji każdej sprawy, ale również z zabezpieczającego charakteru instytucji wstrzymania. Wstrzymując decyzję organ nie musi mieć pewności co do istnienia kwalifikowanego naruszenia prawa, wystarczy gdy w powyższym zakresie poweźmie uzasadnione przypuszczenie. Na marginesie należy podnieść, że zasadność wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008r. w trybie art. 159 § 1 k.p.a. została potwierdzona faktem wydania w tym samym dniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji stwierdzającej istnienie kwalifikowanych wad kwestionowanej decyzji nakazującej rozbiórkę. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.