VII SA/Wa 2288/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-09
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Bożena Więch - Baranowska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po wydaniu przez organ nadzoru budowlanego ostatecznej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wydanie przez organ nadzoru budowlanego ostatecznej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma swobody oceny zasadności działań organu nadzoru budowlanego i musi działać obligatoryjnie w granicach swojej właściwości.Stan faktyczny
Skarżący A. S. i L. S. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty uchylającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce w gminie L. Decyzja Starosty została wydana na podstawie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Skarżący zarzucili brak doręczenia decyzji nadzoru oraz sprzeczność decyzji z prawem budowlanym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. S. – K. i L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Wojewoda [...] na podstawie art.138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. - jednolity tekst Dz.U.Nr 98 z 2000r., poz.1071 z późn.zm./ zwanego dalej K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. S.oraz L. S.utrzymał w mocy decyzję Starosty W.z dnia [...] maja 201 lr. Nr [...]znak [...]uchylającą decyzję z dnia [...].09.1985r. nr [...] wydaną przez Naczelnika Gminy L.o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], Obr. 23 gm. L..
Starosta W.uchylił decyzję Naczelnika Gminy L.z dnia [...].09.1985r. nr [...] na podstawie art. 36 a ust.2 , Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623) zwanej dalej Prawem budowlanym.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że uczynił to ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Ustawy Prawo budowlane ostateczną decyzję [...] z dnia [...].11.2010r. nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...], obr. [...], gmina L., ze względu na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu. Zatem powstała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Gminy L.dotyczącej tej samej sprawy.
Wojewoda [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z treścią powołanego przepisu Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest możliwe tylko po uzyskaniu decyzji o zezwalającej na zmianę pozwolenia na budowę. Przy czym organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, gdy organ nadzoru budowlanego wyda decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zdaniem Wojewody, organ I instancji trafnie ustalił i zawarł w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że sam fakt wydania decyzji na zasadzie art. 51 ust.l pkt 3 Prawa budowlanego pociąga za sobą obowiązek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze skierowanej do Sądu A. S.i L. S.wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wnosząc o zawieszenie postępowania sądowego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wydał ją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Strony podniosły w skardze , że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie doręczył im decyzji , nie powiadomił też o wydanej decyzji mimo iż znał telefon kontaktowy a wcześniej nie powiadomił o skompletowaniu materiału dowodowego w trybie art. 10 § 1 K.p.a.
Strony podniosły również, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczności sporządzenia projektu zamiennego jest sprzeczna z Prawem budowlanym.
W pismach z dnia 26 lutego 2012r. i 3 marca 2012r. skierownych do Sądu strony uzasadniły swój wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując na toczące się inne postępowania sądowe dot. przywrócenia im terminów o wznowienie postępowania zakończonego przez organ nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd
administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w związku z postępowaniem prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego wskutek wykonania robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym. Organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nałożył na właścicieli obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję nr [...], nakładającą na Skarżących obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych przy budynku robót budowlanych.
Wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane rodzi po stronie organu, który wydał pozwolenie na budowę, obowiązek uchylenia tego pozwolenia, co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 decyzja stanie się ostateczna.
Podkreślenia wymaga, że właściwym organem do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest organ nadzoru budowlanego, natomiast organem właściwym do zastosowania przepisu art. 36 a ust. 2 tej ustawy - organ administracji architektoniczno - budowlanej.
W rozstrzyganej sprawie ewentualne środki wynikające z niewykonania nałożonego obowiązku sporządzenia i złożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, może zatem podjąć wyłącznie organ nadzoru budowlanego - w postaci nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego).
Równolegle zaś prowadzone jest postępowanie w przedmiocie uchylenia dotychczas pozostającej w obrocie prawnym pierwotnej decyzji zezwalającej na budowę w oparciu o art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlanego, które toczy się przed organami administracji architektoniczno - budowlanej. W tym zakresie rzeczą organu administracji architektoniczno - budowlanej jest jedynie ustalenie istnienia przesłanki w postaci wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy przez organ nadzoru budowlanego i uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stwierdzić trzeba, iż w niniejszej sprawie Starosta S. ustalił bezspornie istnienie przesłanki w postaci wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Dlatego też decyzję organu architektoniczno - budowlanego W.z dnia [...] maja 2011r. Nr [...]wydaną w oparciu o art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane należało, uznać za zasadną i wydaną zgodnie z prawem.
Zdaniem Sądu, organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo zastosowały się do treści art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wydanie bowiem przez organ nadzoru budowlanego decyzji z na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 obligowało je do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. W świetle obowiązującego porządku prawnego nie ulega wątpliwości, że organem właściwym do wydania decyzji w oparciu o art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, zaś decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wydaje po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania organ nadzoru budowlanego.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego o obowiązku przedłożenia przez inwestora zamiennego projektu budowlanego budynku. Decyzja ta ma charakter ostateczny i pozostaje w obrocie prawnym. W takim przypadku po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej powstaje obowiązek wydania decyzji w oparciu o art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca nie pozostawił organowi administracji architektoniczno-budowlanej możliwości swobodnej oceny stanu faktycznego sprawy i ewentualnego uznania administracyjnego w sytuacji, gdy w sprawie organ nadzoru budowlanego wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego obligatoryjnie wymaga od organu administracji architektoniczno-budowlanej wyeliminowania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę po wydaniu decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dlatego wbrew twierdzeniom Skarżącego Starosta ani Wojewoda nie mieli możliwości dokonywania oceny zasadności działań podjętych przez organy nadzoru. Należy w tym miejscu podkreślić, że organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Organy administracji publicznej zobowiązane są też z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Dlatego Starosta nie mógł podważać ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i prawidłowości decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego twierdząc, iż w niniejszym przypadku nie doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Takie ustalenia poczyniły bowiem organy nadzoru budowlanego w ramach swojej właściwości. Podjęcie przez Starostę lub Wojewodę działań, kwwstionujących ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stanowiłoby ewidentne naruszenie przepisów o właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej i pozaprawne wkroczenie w obszar pozostający w wyłącznej kompetencji organu nadzoru budowlanego.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1460/06 (publ. LEX nr 334817) wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego rodzi po stronie organu, który wydał pozwolenie na budowę, obowiązek uchylenia tego pozwolenia, co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 decyzja stanie się ostateczna. Nawiązując zatem do argumentów podniesionych przez dotyczących bieżącego oceny decyzji nadzoru budowlanego należy zaakcentować, że zupełnie czym innym jest postępowanie prowadzone przed tym organem w celu zatwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego na podstawie art. 36a ust.1 co umożliwia kontynuację realizacji inwestycji, a czym innym postępowanie prowadzone wyłącznie ze względu na wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ostatecznej decyzji przez organ nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących dotyczących błędów w postępowaniu nadzoru budowlanego zauważyć należy, że w istocie odnoszą się one nie do postępowania prowadzonego przez Starostę w oparciu o przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, lecz do postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, w którym to przeprowadzono odpowiednie czynności kontrolne, stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu i podjęto działania legalizacyjne w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego. Dlatego strona niezadowolona ze sposobu prowadzenia tego postępowania przez organy nadzoru budowlanego mogła składać określone środki odwoławcze, a po wydaniu ostatecznej decyzji skargę do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego lub zainicjować ewentualne postępowanie nadzwyczajne. Zarzuty te nie mają jednakże wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Wojewody
Ustosunkowując się zaś do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego wskazać należy, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zalezy od innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym – art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),
Artykuł 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie dotyczącej np. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu nadzoru budowlanego.
Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien oceniać wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skoro strona miała możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to tym samym jej interes prawny pozostał zabezpieczony. Z tych również względów, zdaniem Sądu, zawieszenie postępowania było niecelowe.
Niemniej jednak,zauważyć należy, że jeżeli w wyniku działań skarżącego, decyzja wydana na podstawie art. 51 ust.l pkt3 zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to postępowanie w sprawie uchylenia pozwolenia na budowę może być wznowione na zasadzie art. 145§ 1 pkt 8 Kpa.
Reasumując organy w sposób prawidłowy podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowo i wyczerpująco rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło