VII SA/Wa 2288/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-22
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się z emerytur w łącznej wysokości netto 2988 zł miesięcznie i posiadający mieszkanie o powierzchni 53 m2, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 200 zł wpisu od skargi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo posiadania mieszkania i emerytur, łączna kwota netto świadczeń (2988 zł) oraz wysokość kosztów sądowych (200 zł wpisu od skargi) nie wskazują na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy ma chronić osoby w trudnej sytuacji majątkowej, niezdolne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a nie każdą niedogodność finansową.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. i H.Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wskazali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2310 zł brutto miesięcznie i posiadają mieszkanie o powierzchni 53 m2. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, ujawniono, że ich łączna miesięczna emerytura netto wynosi 2988 zł, a wydatki na mieszkanie ok. 800 zł. Wpis od skargi wynosił 200 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżących J.Z. i H.Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.Z. i H. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia postanowień rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego postanawia: oddalić wniosek skarżących J. Z. i H. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. Z. i H. Z. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli w dniu 16 października 2012 r. na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżący posiadają mieszkanie o powierzchni 53 m2. W ww. wniosku skarżący wskazali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2310 zł brutto miesięcznie.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i finansową J. Z. i H. Z. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez J. Z. i H. Z. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje.
Wskazać w tym miejscu trzeba, że we wniosku z dnia 16 października 2012 r. skarżący oświadczyli, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2310 zł brutto miesięcznie. Jak wynika natomiast z kserokopii decyzji o waloryzacji emerytur (nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 października 2012 r. do uzupełnienia wniosku) od 1 marca 2012 r. wysokość emerytury J. Z. (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 195 zł) "do wypłaty" wynosi 1351 zł, natomiast H. Z. – 1637 zł miesięcznie. Łączna wysokość otrzymywanych przez skarżących świadczeń wynosi zatem 2988 zł netto miesięcznie (nie zaś 2310 zł brutto). Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. 800 zł (czynsz – 605 zł, opłaty za energię elektryczną i gaz – ok. 190 zł).
Jednocześnie podkreślić trzeba, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze mieć na względzie wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł.
Biorąc pod uwagę informacje wynikające z treści pism skarżących i nadesłanych dokumentów oraz wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie uznano, że J. i H. Z. są w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia wysokich kosztów leczenia.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło