VII SA/Wa 229/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania D. C., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] znak: [...] nakazującą inwestorowi D. C. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego otaczającego budynek położony przy ul. F. [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w dniu 22 listopada 2013 r. dokonano kontroli prowadzenia robót budowlanych i ustawienia banera reklamowego na posesji przy ul. F. [...] w W. Podczas kontroli ustalono, że na w/w nieruchomości w odległości ok. 1,5 - 2,0 m od istniejącego budynku ustawiono rusztowania elewacyjne o wys. 6,0 m zamocowane do w/w budynku. Rusztowania zostały obudowane reklamami podświetlanymi z przyłącza elektroenergetycznego. Nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych na posesji. Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nośnika reklamowego otaczającego budynek położony przy ul. F. [...] w W., na działce nr ew. [...] z obrębu [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową w/w nośnika reklamowego oraz nałożył na D. C. obowiązek dostarczenia w terminie 3 miesięcy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Następnie, po bezskutecznym upływie powyższego terminu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] nakazał inwestorowi D. C. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego otaczającego budynek położony przy ul. F. [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]). Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] września 2014 r., w ustawowym terminie, wniósł D. C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. C., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zasadnie organ I instancji nakazał rozbiórkę nośnika reklamowego. Wskazał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zrealizowane zostało bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ podał, że w myśl art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. b obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Mając na uwadze definicję budowli określoną w treści przywołanego przepisu, organ stwierdził, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z takim obiektem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy argumentacja odwołania, że konstrukcja rusztowań służy pracom konserwacyjnym budynku. Przeczy temu rozmiar inwestycji oraz sposób zamocowania, które wskazują, ze głównym celem jest działalność reklamowa. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, bowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę. Procedura określona w art. 48-49 ustawy Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Konieczne jest przy tym kumulatywne spełnienie następujących warunków: 1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem; 3) inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3; 4) uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że inwestor, w wyznaczonym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów. Zatem organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] zasadnie nakazał inwestorowi D. C. dokonanie rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] złożył D. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie zasadności rozbiórki konstrukcji niestanowiącej obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, dla którego wymagane jest wydanie pozwolenia na budowę, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, iż konstrukcja rusztowania zamontowanego do budynku położonego przy ul. F. [...] w W. jest budowlą w postaci wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rusztowanie otaczające budynek położony przy ul. F. [...] w W. nie jest obiektem budowlanym wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jako budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem, przy czym w odniesieniu do urządzeń reklamowych za budowlę uznaje się instalację wolnostojącą trwale związaną z gruntem. Konstrukcja, wbrew ocenie organów administracyjnych, nie wykazuje cech pozwalających na zakwalifikowanie jej do tego rodzaju budowli. Skarżący podniósł, iż, po pierwsze, konstrukcja nie ma cech konstrukcji wolnostojącej. Rusztowanie otacza budynek i funkcjonalnie służy przede wszystkim pracom konserwacyjnym polegającym na konserwacji bieżącej budynku i zabezpieczeniu elewacji oraz dachu budynku. Rusztowanie to odpowiada wymogom zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. (Dz. U. nr 47 poz. 401). Zdaniem skarżącego, okoliczność, iż konstrukcja rusztowania nie ma charakteru konstrukcji wolno stojącej uniemożliwia jej zakwalifikowanie jako budowli na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. W świetle tego przepisu, rozmiar inwestycji i wielkość nie ma znaczenia dla ustalenia faktu trwałości jej związania z gruntem. Zatem brak możliwości zakwalifikowania rusztowania do budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego powoduje, iż decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowych rusztowań otaczających budynek została wydana bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Jednocześnie stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nakazującą inwestorowi D. C. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego otaczającego budynek położony przy ul. F. [...] w W. (działka nr ew. [...] z obrębu [...]). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Zgodnie zaś z ust. 4 omawianego przepisu w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei przez budowę – zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego – należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W myśl natomiast art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Zgodnie z art. 3 pkt 1 b Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2013 r. ustalono, że na nieruchomości przy ul. F. [...] w W., w odległości ok. 1,5 m - 2,0 m od istniejącego budynku, ustawiono rusztowania elewacyjne o wysokości ok. 6,0 m zamontowane do w/w budynku. Rusztowania zostały obudowane reklamami podświetlanymi z przyłącza elektroenergetycznego. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] przedmiotowe rusztowanie służy rozpięciu na nim powłok wielkoformatowych, w tym również o treści reklamowej. Zdaniem organu o funkcji reklamowej rusztowania świadczą również zamontowane lampy, doświetlające eksponowane treści. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje, iż inwestor wykonał budowlę określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, którą jest m. in. wolno stojące urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem, z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane, tj. przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nakazał inwestorowi D. C. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego otaczającego budynek położony przy ul. F. [...] w W. W skardze do Sądu skarżący podniósł, że konstrukcja przedmiotowego obiektu nie ma cech konstrukcji wolno stojącej. Wskazał, że rusztowanie otacza budynek i funkcjonalnie służy przede wszystkim pracom konserwacyjnym polegającym na konserwacji bieżącej budynku i zabezpieczeniu elewacji oraz dachu budynku. Fakt, iż konstrukcja rusztowania nie ma charakteru konstrukcji wolnostojącej uniemożliwiał jej zakwalifikowanie jako budowli na podstawie art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Oceniając ustalenia faktyczne organu w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, zdaniem Sądu organy administracyjne dokonały prawidłowej oceny klasyfikacji spornej konstrukcji w świetle przepisów Prawa budowlanego. Zasadnie organy uznały, że o funkcji reklamowej rusztowania świadczą rozwieszone powłoki z nadrukiem reklamowym, a także zamontowane lampy, doświetlające eksponowane treści. Były podstawy do uznania przez organy, że przedmiotowy obiekt jest nośnikiem reklamowym. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, bowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Wskazać również należy, że okoliczność (podnoszona w skardze) iż rusztowanie otacza budynek i funkcjonalnie służy przede wszystkim pracom konserwacyjnym polegającym na konserwacji bieżącej budynku i zabezpieczeniu elewacji oraz dachu budynku nie wyklucza, tego, że przedmiotowa konstrukcja spełnia również funkcję reklamową, a zatem jest urządzeniem reklamowym. W rozpatrywanej sprawie jest okolicznością niesporną, że inwestor przedmiotowego urządzenia reklamowego w terminie nakazanym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie przedłożył dokumentów wymaganych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, zatem otworzył organowi drogę do wydania nakazu rozbiórki. W świetle przytoczonej definicji budowli, zawartej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, dla oceny spornej inwestycji podstawowym kryterium będzie ustalenie czy jest to wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażany już niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2558/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów zasadnie organy obu instancji wskazały, że przedmiotowe urządzenie reklamowe (rusztowanie o funkcji reklamowej) zrealizowano bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną wyczerpującą przesłankę z art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Prawidłowo, w ocenie Sądu, organy wywiodły, że konstrukcja, rozmiary, masa całkowita, posadowienie spornego nośnika reklamowego wyczerpuje znamiona budowli z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Parametry techniczne tego obiektu przedstawione w zgromadzonym materiale dowodowym nie pozwalają na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że postawienie tego urządzenia stanowiło roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przeciwnie, umieszczenie tego urządzenia reklamowego stanowiło roboty budowlane, które wymagały pozwolenia na budowę, którego to dokumentu inwestor nie uzyskał. Nadto spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące zastosowanie procedury opisanej w art. 48 Prawa budowlanego, a zatem decyzja nakazująca rozbiórkę spornego nośnika reklamowego i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.